«Βιβλική Διατροφή»: Η νέα εμμονή του TikTok στο μικροσκόπιο – Τι αξίζει και πού αρχίζουν οι παγίδες
Αν ο αλγόριθμός σας στο TikTok έχει γεμίσει τελευταία με προζυμένιο ψωμί, αυγά, βούτυρο, αρνί, σύκα, ωμό μέλι και βίντεο που καλούν τους χρήστες να «τρώνε όπως στη Βίβλο», δεν πρόκειται για σύμπτωση.
Η «Βιβλική Διατροφή» ή Biblical Diet ή Bible Diet, είναι μία από τις νεότερες διατροφικές τάσεις των social media, ένα μείγμα πίστης, νοσταλγίας για μια υποτιθέμενα απλούστερη εποχή και της σύγχρονης εμμονής με τα «ολόκληρα», ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Η βασική ιδέα ακούγεται απλή: φάτε τρόφιμα που αναφέρονται στη Βίβλο, ή τουλάχιστον μοιάζουν με όσα θα μπορούσαν να είχαν καταναλωθεί στη βιβλική εποχή και αποφύγετε τα σύγχρονα υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα.
Για ορισμένους influencers, όμως, η υπόσχεση πηγαίνει πολύ μακρύτερα. Η δίαιτα παρουσιάζεται ως τρόπος:
- να ενισχυθεί η πίστη,
- να βελτιωθεί η μεταβολική υγεία,
- να μειωθεί το σπλαχνικό λίπος και
- να αποκατασταθεί μια υποτιθέμενη «φυσική» σχέση με το φαγητό.
Και εκεί ακριβώς χρειάζεται να μπει η επιστήμη στο τραπέζι. Διότι αρκετές από τις τροφές που προβάλλει αυτή η τάση είναι πράγματι εξαιρετικές διατροφικές επιλογές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι γίνονται πιο υγιεινές επειδή αναφέρονται στις Γραφές, ούτε ότι υπάρχει επιστημονικά μελετημένο διατροφικό πρότυπο που ονομάζεται «Βιβλική Διατροφή».
Οι σημερινές διεθνείς συστάσεις για μια υγιεινή διατροφή βασίζονται σε κάτι πολύ λιγότερο εντυπωσιακό από ένα viral hashtag:
- ποικιλία,
- επάρκεια θρεπτικών συστατικών,
- πολλά φυτικά τρόφιμα και
- περιορισμό της υπερβολικής πρόσληψης αλατιού, ελεύθερων σακχάρων και ανθυγιεινών λιπαρών.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει μια μεγάλη ποικιλία θρεπτικών τροφίμων όπως:
- φρούτα,
- λαχανικά,
- όσπρια,
- δημητριακά ολικής άλεσης,
- ξηρούς καρπούς,
- σπόρους και
- κατάλληλες ζωικές πηγές
και όχι μια διατροφή οργανωμένη γύρω από θρησκευτική αναφορά.
Τι ακριβώς είναι η «Βιβλική Διατροφή»;
Η πρώτη δυσκολία είναι ότι δεν υπάρχει Βιβλική Διατροφή. Δεν υπάρχει επίσημος επιστημονικός ορισμός, τυποποιημένο μενού, αναγνωρισμένο πρωτόκολλο ή συγκεκριμένη κατανομή μακροθρεπτικών συστατικών.
Στις αναρτήσεις του TikTok και του Instagram, οι ακόλουθοι καλούνται συνήθως να βασίζουν τη διατροφή τους σε τρόφιμα που εμφανίζονται στις Γραφές ή θεωρούνται συμβατά με τη βιβλική εποχή. Συχνά περιλαμβάνονται:
- νωπό γάλα,
- αρνί,
- μοσχάρι,
- κατσικίσιο κρέας,
- ψάρια,
- ρόδια,
- σύκα,
- ψωμί (με ιδιαίτερη προτίμηση σήμερα στο προζύμι),
- ωμό μέλι,
- βούτυρο,
- αλάτι,
- ελαιόλαδο.
Άλλες εκδοχές είναι πολύ πιο χαλαρές. Μπορεί να περιλαμβάνουν:
- καφέ,
- σοκολάτα,
- βανίλια ή βούτυρα ξηρών καρπών, δηλαδή,
τρόφιμα που προφανώς δεν αποτελούν μέρος μιας αυστηρής ιστορικής αναπαράστασης της διατροφής της βιβλικής Μέσης Ανατολής.
Και αυτή η αντίφαση αποκαλύπτει κάτι σημαντικό: η σύγχρονη «Βιβλική Διατροφή» είναι περισσότερο μια πολιτισμική και διαδικτυακή ερμηνεία παρά ένα ιστορικά ή επιστημονικά καθορισμένο διατροφικό σύστημα.
Από τη Βίβλο στο TikTok και από εκεί στο MAHA
Η τάση έχει βρει ιδιαίτερα πρόσφορο έδαφος στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η αναζήτηση «πραγματικού φαγητού», η δυσπιστία απέναντι στη βιομηχανικά επεξεργασμένη διατροφή και η θρησκευτική ταυτότητα συχνά συναντώνται στο ίδιο ψηφιακό οικοσύστημα.
Έχει επίσης αποκτήσει απήχηση σε τμήματα του κινήματος Make America Healthy Again (MAHA). Εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα σύγκλιση με την τρέχουσα επίσημη αμερικανική διατροφική πολιτική: οι Dietary Guidelines for Americans 2025–2030, που δημοσιεύθηκαν το 2026, έχουν ως κεντρικό μήνυμα την προτεραιότητα σε ολόκληρα, θρεπτικά τρόφιμα και τον περιορισμό ιδιαίτερα επεξεργασμένων προϊόντων με πολλά πρόσθετα σάκχαρα, νάτριο και άλλους επιβαρυντικούς διατροφικούς παράγοντες.
Αυτό, όμως, δεν μετατρέπει αυτομάτως τη «Βιβλική Διατροφή» σε επιστημονικά επικυρωμένη δίαιτα. Το ότι δύο διατροφικές προσεγγίσεις μοιράζονται ορισμένα τρόφιμα δεν σημαίνει ότι μοιράζονται και την ίδια επιστημονική βάση.
Ναι, μεγάλο μέρος του πιάτου της είναι πράγματι καλό
Οι διαιτολόγοι δεν αμφισβητούν ότι η τάση περιέχει αρκετά θετικά στοιχεία: «Οποιαδήποτε διατροφική τάση που ενθαρρύνει την αποφυγή των επεξεργασμένων και υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και ενθαρρύνει την ενσυνειδητότητα, τις φυτικές προσεγγίσεις και την κατανάλωση με πρόθεση είναι πιθανότατα μια καλύτερη προσέγγιση από την τυπική αμερικανική διατροφή», δήλωσε η Kristin Kirkpatrick, διαιτολόγος.
Και δεν είναι δύσκολο να δει κανείς γιατί: φρούτα όπως τα ρόδια και τα σύκα, ψάρια, ελαιόλαδο, ολόκληρα δημητριακά και άλλα ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας εξαιρετικής διατροφής.
Η Sari Eitches, MD, γιατρός και ιατρική σύμβουλος της Terra Mare, επισημαίνει ότι αρκετές δημοφιλείς δίαιτες γίνονται προβληματικές επειδή αφαιρούν ολόκληρες ομάδες τροφίμων ή μακροθρεπτικών συστατικών, αυξάνοντας με τον χρόνο τον κίνδυνο ανεπαρκούς πρόσληψης θρεπτικών συστατικών.
Στην ευρύτερη εκδοχή της «Βιβλικής Διατροφής», όμως, βλέπει ένα πλεονέκτημα: «Αυτή η δίαιτα δεν αντιμετωπίζει αυτό το μειονέκτημα, καθώς περιλαμβάνει υγιή λίπη από ελαιόλαδο και ψάρια, μαζί με μια ποικιλία πρωτεϊνών και δημητριακών με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά».
Σε αυτό το σημείο βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο της τάσης: όταν η Βιβλική Διατροφή είναι πιο ισορροπημένη, αρχίζει να μοιάζει πολύ με κάτι που γνωρίζουμε ήδη, δηλαδή, μια διατροφή βασισμένη σε ολόκληρα τρόφιμα και, σε αρκετά σημεία, με το μεσογειακό πρότυπο.
Η μεγάλη διαφορά με τη Μεσογειακή Διατροφή: η μία έχει Γραφές, η άλλη έχει δεκαετίες δεδομένων
Το ελαιόλαδο, τα ψάρια, τα φρούτα, τα δημητριακά, τα λαχανικά και τα όσπρια δημιουργούν αναπόφευκτες συγκρίσεις με τη Μεσογειακή Διατροφή. Αλλά εδώ υπάρχει μία θεμελιώδης διαφορά. Η «Βιβλική Διατροφή» βασίζει την επιλογή τροφίμων σε θρησκευτικό και πολιτισμικό πλαίσιο.
Η Μεσογειακή Διατροφή έχει μελετηθεί επί δεκαετίες σε μεγάλα επιδημιολογικά δείγματα και τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές.
Στη γνωστή ισπανική μελέτη PREDIMED, μια μεσογειακού τύπου διατροφή εμπλουτισμένη με εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο ή ξηρούς καρπούς συνδέθηκε με χαμηλότερη συχνότητα σημαντικών καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε ανθρώπους υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου.
Και υπάρχει ισχυρή ελληνική επιστημονική συμβολή σε αυτό το πεδίο. Μελέτη της Αντωνίας Τριχοπούλου και συνεργατών της σε ελληνικό πληθυσμό, δημοσιευμένη στο New England Journal of Medicine, κατέγραψε ότι μεγαλύτερη προσήλωση στο παραδοσιακό μεσογειακό πρότυπο συσχετιζόταν με χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα.
Μεταγενέστερη ανάλυση της ίδιας ερευνητικής παράδοσης σε περισσότερους από 23.000 συμμετέχοντες στην Ελλάδα βρήκε επίσης σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στη μεγαλύτερη προσήλωση στη Μεσογειακή Διατροφή και στη χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα.
Άρα, το ελαιόλαδο δεν γίνεται ευεργετικό επειδή είναι «βιβλικό». Υπάρχουν ανεξάρτητα επιστημονικά δεδομένα που υποστηρίζουν τη θέση του μέσα σε ένα συνολικά υγιεινό πρότυπο διατροφής. Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι πράγματι σημείο ανησυχίας, αλλά η συζήτηση δεν τελειώνει στο «φυσικό εναντίον τεχνητού»
Ένα από τα κεντρικά συνθήματα της τάσης είναι η απόρριψη των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων. Εδώ, όμως, υπάρχει πραγματικό επιστημονικό ενδιαφέρον.
Μια μεγάλη umbrella review που δημοσιεύθηκε το 2024 στο BMJ κατέγραψε ότι μεγαλύτερη έκθεση σε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο μιας σειράς δυσμενών εκβάσεων, με ιδιαίτερα ισχυρά δεδομένα για καρδιομεταβολικές παθήσεις, κοινές ψυχικές διαταραχές και θνησιμότητα.
Μια μετα-ανάλυση του 2025, που περιέλαβε 18 μελέτες και περισσότερους από 1,1 εκατομμύρια συμμετέχοντες, βρήκε ότι η υψηλότερη σε σχέση με τη χαμηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων συνδεόταν με περίπου 15% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία.
Ο ΠΟΥ έχει πλέον ξεκινήσει και επίσημη διαδικασία ανάπτυξης ειδικής κατευθυντήριας οδηγίας για την κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, γεγονός που αποτυπώνει πόσο σημαντικό έχει γίνει το πεδίο για τη δημόσια υγεία. Όμως χρειάζεται μια λεπτή διάκριση:
«Επεξεργασμένο» δεν σημαίνει αυτομάτως «ανθυγιεινό»
Το παστεριωμένο γάλα είναι επεξεργασμένο. Το γιαούρτι έχει υποστεί επεξεργασία. Τα κατεψυγμένα λαχανικά είναι επεξεργασμένα. Η κονσερβοποίηση μπορεί να αποτελεί επεξεργασία.
Το ζήτημα είναι πολύ πιο σύνθετο από την ιδέα ότι κάθε σύγχρονη παρέμβαση στο τρόφιμο είναι κακή και κάθε «αρχαίο» ή «φυσικό» τρόφιμο είναι καλό.
Νωπό γάλα: το σημείο όπου το «όπως παλιά» συγκρούεται με τη δημόσια υγεία
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη επιστημονική προειδοποίηση για ορισμένες εκδοχές της Βιβλικής Διατροφής. Το νωπό – μη παστεριωμένο γάλα εμφανίζεται συχνά σε σχετικά βίντεο ως περισσότερο «φυσική» ή «παραδοσιακή» επιλογή. Η επιστημονική θέση των αρχών ασφάλειας τροφίμων, όμως, είναι ξεκάθαρη.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων – EFSA έχει επισημάνει ότι το νωπό γάλα μπορεί να περιέχει επικίνδυνα βακτήρια, με σημαντικότερους κινδύνους από Campylobacter, Salmonella και Shiga toxin-producing E. coli (STEC).
Στην Ελλάδα, ο ΕΦΕΤ μεταφέρει την ίδια προειδοποίηση: η καλή υγιεινή στις εκτροφές και η ψυκτική αλυσίδα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο, αλλά δεν μπορούν από μόνες τους να εξαλείψουν τα παθογόνα του νωπού γάλακτος.
Ο ΕΦΕΤ συμβουλεύει επίσης ρητά τους καταναλωτές να αποφεύγουν μη παστεριωμένο γάλα και προϊόντα που παρασκευάζονται από νωπό γάλα όταν υπάρχει σχετικός κίνδυνος ασφάλειας τροφίμων.
Και η προειδοποίηση δεν είναι θεωρητική. Το 2026, το αμερικανικό CDC διερεύνησε πολυπολιτειακή επιδημική έξαρση E. coli που συνδέθηκε με προϊόντα νωπού γάλακτος και τυριού. Στη συγκεκριμένη έξαρση καταγράφηκαν νοσηλείες και περίπτωση αιμολυτικού ουραιμικού συνδρόμου, μιας σοβαρής επιπλοκής που μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια.
Το CDC τονίζει ότι το νωπό γάλα μπορεί να μεταδώσει, μεταξύ άλλων, Campylobacter, E. coli, Listeria, Brucella και Salmonella, με παιδιά κάτω των 5 ετών, εγκύους, άτομα άνω των 65 και ανοσοκατεσταλμένους να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου.
Άρα εδώ το μήνυμα είναι απολύτως σαφές: «Βιβλικό», «παραδοσιακό» ή «φυσικό» δεν είναι συνώνυμα του ασφαλούς.
Και το «ωμό μέλι»; Όχι για βρέφη
Ανάλογη προσοχή χρειάζεται όταν ένα τρόφιμο περιβάλλεται από την αύρα του «ανεπεξέργαστου». Το μέλι μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες, αλλά παραμένει πηγή ελεύθερων σακχάρων και δεν αποκτά κάποια μεταβολική «ασπίδα» επειδή είναι ωμό ή αρχαίο.
Και υπάρχει ένας πολύ συγκεκριμένος κανόνας ασφάλειας: μέλι δεν πρέπει να δίνεται σε βρέφη κάτω των 12 μηνών λόγω του κινδύνου βρεφικής αλλαντίασης.
Είναι ένα ακόμη παράδειγμα του γιατί οι διατροφικές οδηγίες δεν μπορούν να καταρτίζονται μόνο από έναν κατάλογο τροφών που εμφανίζονται σε ένα ιστορικό ή θρησκευτικό κείμενο.
Μπορεί η «Βιβλική Διατροφή» να μειώσει το σπλαχνικό λίπος;
Αυτός είναι ένας από τους ισχυρισμούς που εμφανίζονται συχνά στα social media. Η απάντηση χρειάζεται ακρίβεια: Δεν υπάρχουν κλινικές δοκιμές που να αποδεικνύουν ότι ένα διατροφικό πρότυπο με την ονομασία «Βιβλική Διατροφή» μειώνει ειδικά το σπλαχνικό λίπος.
Αν ένας άνθρωπος αντικαταστήσει ενεργειακά ποτά, υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα και ζαχαρούχα ροφήματα με φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ψάρια, δημητριακά ολικής και κατάλληλες πηγές πρωτεΐνης, είναι απολύτως πιθανό να βελτιώσει συνολικά την ποιότητα της διατροφής του.
Αν ταυτόχρονα μειωθεί η συνολική ενεργειακή πρόσληψη και υπάρξει απώλεια βάρους, μπορεί να μειωθεί και το σπλαχνικό λίπος. Αλλά αυτό δεν αποτελεί ειδική ιδιότητα της Βιβλικής Διατροφής.
Είναι αποτέλεσμα της ενεργειακής ισορροπίας, της ποιότητας του συνολικού διατροφικού προτύπου, της σωματικής δραστηριότητας και μιας σειράς μεταβολικών και γενετικών παραγόντων.
Μπορεί όμως η πίστη να βοηθήσει κάποιον να τηρήσει καλύτερα μια διατροφή;
Εδώ το θέμα γίνεται περισσότερο ανθρώπινο και λιγότερο βιοχημικό. Ο Yoshua Quinones, MD, παθολόγος στα Medical Offices of Manhattan, υποστηρίζει ότι ένα πλαίσιο πίστης μπορεί για ορισμένους ανθρώπους να προσφέρει κάτι που μια ψυχρή λίστα θρεπτικών συστατικών δεν δίνει: νόημα, πρόθεση και συνέπεια.
«Για ορισμένους ανθρώπους, το πνευματικό πλαίσιο μπορεί επίσης να βελτιώσει την προσήλωση, την ενσυνειδητότητα και την πρόθεση γύρω από το φαγητό, κάτι που μπορεί να είναι χρήσιμο εάν οδηγεί σε βιώσιμες συνήθειες αντί για βραχυπρόθεσμους κανόνες» υποστηρίζει.
Αυτή είναι μια σημαντική διάκριση. Εάν η πίστη βοηθά κάποιον να τρώει με περισσότερη επίγνωση, να αποφεύγει την υπερκατανάλωση και να οργανώνει σταθερές συνήθειες, μπορεί να λειτουργήσει ως συμπεριφορικό πλαίσιο.
Αυτό όμως διαφέρει ριζικά από το να υποστηρίξει κανείς ότι μια τροφή αποκτά επιπλέον βιολογική αξία επειδή διαθέτει θρησκευτικό συμβολισμό.
Όταν η «καθαρή» διατροφή αρχίζει να χωρίζει τα τρόφιμα σε ηθικά «καλά» και «κακά»
Το μεγαλύτερο πρόβλημα μπορεί να μην βρίσκεται στα σύκα, στο ψάρι ή στο ελαιόλαδο. Μπορεί να βρίσκεται στη γλώσσα. Ο Δρ. Quinones επισημαίνει ότι μια τέτοια τάση μπορεί να εκτραπεί σε περιττούς αποκλεισμούς τροφίμων ή σε μια ηθικοποίηση της διατροφής όπου το «απλό» ταυτίζεται με το «καθαρό» και το υπόλοιπο μετατρέπεται σε «ακάθαρτο».
Αυτό μπορεί να γίνει ιδιαίτερα προβληματικό για ανθρώπους που ήδη έχουν άκαμπτες διατροφικές συμπεριφορές ή ιστορικό διατροφικών διαταραχών.
Η Δρ. Sari Eitches προειδοποιεί επίσης για τις παραλλαγές της δίαιτας που γίνονται υπερβολικά αυστηρές, αποκλείουν χωρίς λόγο θρεπτικά τρόφιμα ή δημιουργούν ενοχή γύρω από το φαγητό. Όπως επισημαίνει: «Η κύρια προειδοποίηση είναι ότι η “βιβλική διατροφή” δεν είναι μια τυπικά καθορισμένη ή επιστημονικά μελετημένη δίαιτα».
Αυτό ίσως είναι και το σημαντικότερο σημείο ολόκληρης της συζήτησης.
Όταν ο influencer φορά τον μανδύα του ειδικού
Το TikTok έχει ένα παράξενο χάρισμα: μπορεί μέσα σε 30 δευτερόλεπτα να μετατρέψει μια προσωπική εμπειρία σε καθολικό κανόνα υγείας.
Στη «Βιβλική Διατροφή» αυτό αποκτά μια επιπλέον διάσταση, επειδή η διατροφική συμβουλή μπορεί να συνοδεύεται από ηθική ή πνευματική αυθεντία.
Ο Josh Howard, υποψήφιος διδάκτορας στις αμερικανικές θρησκευτικές κουλτούρες στο Πανεπιστήμιο Emory, επισημαίνει ότι αρκετοί influencers που προωθούν το συγκεκριμένο πρότυπο δεν διαθέτουν επίσημη εκπαίδευση στη διατροφή ή τη διαιτολογία, παρότι δίνουν συμβουλές υγείας σε μεγάλες διαδικτυακές κοινότητες.
Ο ίδιος προειδοποιεί για κάτι ακόμη βαθύτερο: τη δυνατότητα ορισμένα κινήματα διατροφής που βασίζονται στην πίστη να συνδέσουν την εμφάνιση ή το σώμα με την πνευματική αξία.
«Οι επικλήσεις της Βίβλου γίνονται η βάση τους για να διεκδικήσουν την εξουσία τους, κάτι που με κάνει επίσης επιφυλακτικό, καθώς υποδηλώνει ότι οι ειδικοί υγείας κατά κάποιο τρόπο δεν ευθυγραμμίζονται με τη Βίβλο», δήλωσε.
Και πρόσθεσε: «Αυτή η διχοτομία μεταξύ καλού Χριστιανού influencer και κακού επαγγελματία υγείας μπορεί να οδηγήσει περαιτέρω τους ανθρώπους μακριά από την εμπιστοσύνη στην επιστημονική εμπειρογνωμοσύνη στη λήψη σημαντικών αποφάσεων για την υγεία».
Αυτό δεν αποτελεί κριτική στην πίστη. Αποτελεί προειδοποίηση για το ποιος έχει την κατάλληλη εκπαίδευση να δίνει εξατομικευμένες οδηγίες για διαβήτη, νεφρική νόσο, εγκυμοσύνη, τροφικές αλλεργίες, διατροφικές διαταραχές ή άλλες ιατρικές καταστάσεις.
Το ελληνικό παράδειγμα: η επιστήμη ήδη διαθέτει ένα «παραδοσιακό» διατροφικό μοντέλο
Για τον Έλληνα αναγνώστη, ίσως υπάρχει και μια ειρωνεία στην εισαγωγή μιας ακόμη αμερικανικής viral δίαιτας. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη ένα διατροφικό πρότυπο που είναι ταυτόχρονα παραδοσιακό, βασισμένο σε πραγματικές τροφές και εξαιρετικά καλά μελετημένο.
Οι ελληνικοί Εθνικοί Διατροφικοί Οδηγοί του Υπουργείου Υγείας βασίζονται σε διατροφικές συστάσεις σε επίπεδο τροφίμων και ενσωματώνουν τη λογική της παραδοσιακής Μεσογειακής Διατροφής.
Οι σύγχρονες ελληνικές συστάσεις για τα παιδιά, για παράδειγμα, εξακολουθούν να προωθούν συχνή κατανάλωση τροφίμων φυτικής προέλευσης στο πλαίσιο της παραδοσιακής Μεσογειακής Διατροφής και πιο περιορισμένη κατανάλωση αρκετών ζωικών τροφών πλούσιων σε κορεσμένα λιπαρά.
Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να πάμε δύο χιλιάδες χρόνια πίσω για να ανακαλύψουμε ότι τα λαχανικά, τα όσπρια, τα φρούτα, τα δημητριακά, τα ψάρια και το ελαιόλαδο μπορούν να χτίσουν μια καλή διατροφή. Η ίδια η ελληνική επιστημονική έρευνα το μελετά εδώ και δεκαετίες.
Τελικά, είναι καλή ή κακή η Βιβλική Διατροφή;
Η απάντηση εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από το τι εννοεί κανείς με αυτόν τον όρο. Εάν σημαίνει: περισσότερα λαχανικά και φρούτα, ψάρια, ελαιόλαδο, όσπρια και ολόκληρα δημητριακά, λιγότερα ζαχαρούχα ποτά και υπερ-επεξεργασμένα σνακ, μεγαλύτερη επίγνωση του φαγητού και μια πιο σταθερή σχέση με το τραπέζι, τότε μεγάλο μέρος αυτής της πρακτικής ταιριάζει με στοιχεία μιας υγιεινής διατροφής που υποστηρίζονται από τη σύγχρονη επιστήμη.
Εάν όμως σημαίνει: νωπό γάλα επειδή θεωρείται «φυσικότερο», υπερβολικό κόκκινο κρέας, αποκλεισμό θρεπτικών τροφών επειδή δεν εμφανίζονται στις Γραφές, ενοχές επειδή κάποιος έφαγε ένα «μη βιβλικό» τρόφιμο ή εγκατάλειψη της συμβουλής γιατρού και διαιτολόγου επειδή ένας influencer επικαλείται θρησκευτική αυθεντία, τότε η εικόνα αλλάζει δραματικά.
Η επιστήμη δεν έχει πρόβλημα με τα σύκα, το ψάρι ή το ελαιόλαδο, έχει πρόβλημα με τις ανεξέλεγκτες υποσχέσεις Ίσως αυτή να είναι τελικά η ουσία της νέας τάσης. Πολλά από τα τρόφιμα της «Βιβλικής Διατροφής» δεν χρειάζονται καμία θαυματουργή ιστορία για να υπερασπιστούν τη θέση τους στο πιάτο μας.
- Το ελαιόλαδο δεν χρειάζεται TikTok.
- Τα όσπρια δεν χρειάζονται influencer.
- Τα φρούτα δεν χρειάζονται μια υπόσχεση ότι «λιώνουν» το σπλαχνικό λίπος.
- Και η πίστη δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε ψευδοεπιστημονικό διατροφικό πρωτόκολλο για να έχει προσωπική αξία.
Το καλύτερο διατροφικό πρότυπο, όπως επισημαίνει ο Yoshua Quinones, είναι εκείνο που παραμένει ευέλικτο και βιώσιμο: «Η καλύτερη προσέγγιση είναι αυτή που είναι ευέλικτη, παρέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το σώμα σας, ταιριάζει σε διαφορετικούς πολιτισμούς και τρόπους ζωής και δεν κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται ενοχές για το φαγητό».
Και ίσως αυτή είναι η πιο χρήσιμη απάντηση σε ακόμη μία διατροφική μόδα που ξεκίνησε από μια οθόνη: Κρατήστε τα σύκα. Κρατήστε το ελαιόλαδο, τα ψάρια, τα λαχανικά και το καλό ψωμί. Αφήστε όμως τις υποσχέσεις για «θαυματουργή» απώλεια λίπους, την επικίνδυνη εξιδανίκευση του νωπού γάλακτος και την ιδέα ότι η θρησκευτική αυθεντία μπορεί να αντικαταστήσει την επιστημονική τεκμηρίωση.
Γιατί μια τροφή μπορεί να είναι αρχαία. Η απόφαση για το αν είναι ασφαλής και ωφέλιμη πρέπει να βασίζεται στη γνώση που έχουμε σήμερα.