Η διαχείριση της υψηλής χοληστερόλης μπορεί να αποδειχθεί μια απαιτητική διαδικασία. Πέρα από την επιλογή των κατάλληλων τροφών και τον περιορισμό άλλων, η αναζήτηση μιας επιπλέον βοήθειας είναι μια λογική κίνηση.
Ορισμένα συμπληρώματα ενδέχεται να προσφέρουν υποστήριξη στην υγεία της καρδιάς, όταν χρησιμοποιούνται με ιατρική καθοδήγηση. Ακολουθούν δέκα επιλογές, σύμφωνα με ειδικούς στο Very Well Health, των οποίων η δράση έχει τεκμηριωθεί ερευνητικά, αλλά και συστάσεις για όσα πρέπει να προσέχετε πριν από τη λήψη τους.
1. Φυτικές στερόλες και στανόλες
Οι φυτικές στερόλες και στανόλες βρίσκονται σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης και έχουν δομή παρόμοια με εκείνη της χοληστερόλης. Έτσι, την ανταγωνίζονται κατά την πέψη, εμποδίζοντας μέρος της να περάσει στην κυκλοφορία του αίματος.
Σύμφωνα με έρευνες, η πρόσληψη 2 g ημερησίως μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της χοληστερόλης κατά 7% έως 10%. Πηγές τους αποτελούν εμπλουτισμένα τρόφιμα, όπως φυτικά έλαια, ορισμένες μαργαρίνες, ψωμί και δημητριακά. Διατίθενται επίσης ως συμπληρώματα διατροφής.
Γενικά είναι καλά ανεκτές. Ωστόσο, κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό δεν συνιστάται η λήψη τους χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με επαγγελματία υγείας.
2. Διαλυτές φυτικές ίνες
Οι διαλυτές φυτικές ίνες διαλύονται στο νερό, σχηματίζοντας μια ουσία που μοιάζει με γέλη. Αυτή δεσμεύει τα χολικά οξέα στο έντερο, διευκολύνοντας την αποβολή τους και περιορίζοντας την απορρόφηση της χοληστερόλης.
Η ημερήσια πρόσληψη τουλάχιστον 3 g βήτα-γλυκάνης βρώμης ή 10 g φυτικών ινών από ψύλλιο μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της LDL, της λεγόμενης «κακής» χοληστερόλης. Διαλυτές φυτικές ίνες περιέχονται σε δημητριακά ολικής άλεσης, σε φρούτα όπως μήλα, πορτοκάλια, αχλάδια και μπανάνες, καθώς και σε όσπρια, όπως κόκκινα φασόλια, ρεβίθια και φακές.
3. Κόκκινο ρύζι ζύμωσης
Το κόκκινο ρύζι ζύμωσης είναι προϊόν ζύμωσης του ρυζιού που περιέχει φυσικά μονακολίνη Κ, μια ουσία χημικά ταυτόσημη με τη λοβαστατίνη, φάρμακο που χορηγείται με συνταγή. Η δράση της βασίζεται στην αναστολή ενός ενζύμου που χρησιμοποιεί το ήπαρ για να παράγει χοληστερόλη. Μελέτες υποδεικνύουν ότι το κόκκινο ρύζι ζύμωσης μπορεί να μειώσει την LDL κατά 15% έως 25%.
Διατίθεται σε κάψουλες και δισκία, αλλά η ποιότητα των προϊόντων μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Όπως οι στατίνες, ενδέχεται να προκαλέσει μυϊκό πόνο ή διαταραχές στις τιμές των ηπατικών ενζύμων. Προσοχή: Δεν πρέπει να το λαμβάνετε εάν παίρνετε ήδη στατίνη ή έχετε ηπατική νόσο.
4. Βερβερίνη
Η βερβερίνη είναι μια φυσική ουσία που βρίσκεται σε φυτά. Θεωρείται ότι ενεργοποιεί ένα ένζυμο που ονομάζεται AMPK, το οποίο υποστηρίζει τον μεταβολισμό των λιπιδίων και βοηθά τον οργανισμό να απομακρύνει αποτελεσματικότερα την LDL χοληστερόλη. Έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να μειώσει τα τριγλυκερίδια κατά 25–55 mg/dL και την LDL κατά 20–50 mg/dL.
Γενικά θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους ενηλίκους όταν λαμβάνεται σύμφωνα με τις οδηγίες. Σε μελέτες έχουν χρησιμοποιηθεί δόσεις έως 1.500 mg ημερησίως για έξι μήνες χωρίς σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν ήπιες πεπτικές ενοχλήσεις, όπως φούσκωμα, δυσκοιλιότητα, διάρροια ή δυσφορία στο στομάχι.
5. Σκόρδο
Το σκόρδο χρησιμοποιείται τόσο στη μαγειρική όσο και για τις πιθανές θεραπευτικές του ιδιότητες. Περιέχει αλισίνη, μια ένωση που θεωρείται ότι συμβάλλει στον περιορισμό της παραγωγής χοληστερόλης στο ήπαρ. Μελέτες υποδεικνύουν ότι τα συμπληρώματα σκόρδου μπορεί να μειώσουν την LDL κατά περίπου 10 mg/dL.
Μπορεί να ληφθεί ως παλαιωμένο εκχύλισμα σε κάψουλες, ως έλαιο ή ωμό, αν και για θεραπευτική επίδραση απαιτούνται μεγάλες δόσεις. Γενικά θεωρείται ασφαλές, αλλά μπορεί να προκαλέσει στομαχικές ενοχλήσεις, ενώ ενδέχεται να αλληλεπιδράσει με αντιπηκτικά φάρμακα.
6. Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα: Ιχθυέλαιο
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, ιδιαίτερα τα EPA και DHA, είναι απαραίτητα λιπαρά που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια. Μπορούν να περιορίσουν την παραγωγή τριγλυκεριδίων στο ήπαρ και ενδέχεται να αυξήσουν ελαφρώς την HDL, τη λεγόμενη «καλή» χοληστερόλη. Έρευνες δείχνουν ότι ημερήσιες δόσεις 2 έως 4 g EPA/DHA μπορούν να μειώσουν τα τριγλυκερίδια κατά 30% ή περισσότερο.
Πηγές τους αποτελούν οι κάψουλες ιχθυελαίου και λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός και οι σαρδέλες. Τα συμπληρώματα αυτά είναι συνήθως ασφαλή, αλλά μπορεί να αφήνουν επίγευση ψαριού και, σε υψηλές δόσεις, να αλληλεπιδρούν με αντιπηκτικά φάρμακα.
7. Συνένζυμο Q10
Το συνένζυμο Q10, γνωστό και ως CoQ10, είναι αντιοξειδωτικό που υποστηρίζει την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα και ενδέχεται να βελτιώνει την υγεία της καρδιάς. Χρησιμοποιείται μερικές φορές για την ανακούφιση του μυϊκού πόνου που σχετίζεται με τη λήψη στατινών, αν και τα στοιχεία για το συγκεκριμένο όφελος είναι περιορισμένα.
Μελέτες έχουν δείξει βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, με μείωση της ολικής χοληστερόλης, της LDL και των τριγλυκεριδίων, καθώς και αύξηση της HDL. Είναι ασφαλές για τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά μπορεί να προκαλέσει ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως αϋπνία ή στομαχικές ενοχλήσεις.
8. Περγαμόντο
Το περγαμόντο είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες και φλαβονοειδή. Δρα σε ηπατικά ένζυμα που συμμετέχουν στη σύνθεση της χοληστερόλης και ενδέχεται να βοηθά στη μείωση της LDL και των τριγλυκεριδίων. Συνήθως λαμβάνεται σε κάψουλες ή δισκία. Οι βραχυχρόνιες μελέτες έχει δείξει ότι πρόκειται για ένα απολύτως ασφαλές σκεύασμα, ωστόσο χρειάζονται περαιτέρω έρευνες για την ασφάλεια της μακροχρόνιας χρήσης του.
9. Πρωτεΐνη σόγιας
Η πρωτεΐνη σόγιας προέρχεται από τους σπόρους της σόγιας και περιέχει ισοφλαβόνες, ενώσεις που μπορεί να υποστηρίζουν την υγεία της καρδιάς. Μαζί με συγκεκριμένα πεπτίδια της σόγιας, μπορούν να ενισχύσουν τον μεταβολισμό των λιπιδίων και να διευκολύνουν την απομάκρυνση της LDL.
Έρευνες δείχνουν ότι η αντικατάσταση ζωικής πρωτεΐνης με 25 g πρωτεΐνης σόγιας ημερησίως μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της LDL κατά 3% έως 4% στους ενηλίκους. Πηγές της είναι το τόφου, το ρόφημα σόγιας και οι σκόνες πρωτεΐνης με βάση τη σόγια.
Η σόγια γενικά θεωρείται ασφαλής. Ωστόσο, άτομα με ορμονοευαίσθητες παθήσεις θα πρέπει να συμβουλεύονται επαγγελματία υγείας, καθώς περιέχει φυτοοιστρογόνα, ουσίες με δομή παρόμοια με εκείνη των οιστρογόνων.
10. Εκχύλισμα πράσινου τσαγιού – EGCG
Το εκχύλισμα πράσινου τσαγιού αποτελεί συμπυκνωμένη πηγή γαλλικής επιγαλλοκατεχίνης, γνωστής ως EGCG, ενός ισχυρού αντιοξειδωτικού. Η EGCG ενδέχεται να περιορίζει την απορρόφηση της χοληστερόλης στο έντερο και να ενισχύει τον μεταβολισμό των λιπιδίων. Κλινικές δοκιμές έχουν διαπιστώσει ότι η καθημερινή λήψη της μπορεί να επιφέρει μειώσεις της LDL.
Διατίθεται σε κάψουλες, παρασκευάσματα τσαγιού και υγρά εκχυλίσματα. Αν και γενικά θεωρείται ασφαλές, οι υπερβολικά υψηλές δόσεις μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να προκαλέσουν τοξικότητα στο ήπαρ.
Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν ξεκινήσετε ένα συμπλήρωμα
Πριν αρχίσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας, ιδιαίτερα εάν λαμβάνετε συνταγογραφούμενα φάρμακα ή έχετε υποκείμενα προβλήματα υγείας.
Τα συμπληρώματα πρέπει να λειτουργούν υποστηρικτικά και να μην αντικαθιστούν τη διατροφή που προστατεύει την καρδιά, την τακτική σωματική δραστηριότητα ή την ιατρική θεραπεία για τη μείωση της χοληστερόλης. Επίσης, επιλέγετε προϊόντα που έχουν ελεγχθεί ανεξάρτητα ή διαθέτουν πιστοποίηση από αξιόπιστους οργανισμούς.