Το χρόνιο στρες καταστρέφει σιωπηλά τον εγκέφαλο – Η Δρ. Χρύσα Χρυσοβιτσάνου εξηγεί πότε γίνεται επικίνδυνο

Το στρες αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμος μηχανισμός επιβίωσης, κινητοποιώντας τον οργανισμό απέναντι σε μια δύσκολη κατάσταση. Όταν όμως γίνεται χρόνιο, μετατρέπεται σε έναν «σιωπηλό εχθρό» που επηρεάζει σχεδόν κάθε όργανο του σώματος.

Στη συνέντευξή της στο νέο επεισόδιο υγείας του newsbeast «Από το Α έως το Ω3», η Δρ. Χρύσα Χρυσοβιτσάνου, Προϊσταμένη του Κέντρου Ειδικών Νευρολογικών Νοσημάτων του Αιγινήτειου Νοσοκομείου και εξειδικευμένη επιστήμονας στη διαχείριση του στρες, εξηγεί ότι το πρόβλημα δεν είναι το ίδιο το στρες, αλλά η αδυναμία του οργανισμού να επιστρέψει σε κατάσταση ισορροπίας μετά από μια περίοδο έντονης πίεσης.

Πώς το χρόνιο στρες αλλάζει τον οργανισμό

Όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται έναν κίνδυνο, ενεργοποιείται ο μηχανισμός «μάχης ή φυγής» (fight or flight). Απελευθερώνονται ορμόνες όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη, αυξάνονται οι καρδιακοί παλμοί, η αρτηριακή πίεση και η εγρήγορση του οργανισμού.

Όπως επισημαίνει η Δρ. Χρυσοβιτσάνου, αυτή η αντίδραση είναι φυσιολογική και απαραίτητη. Όταν όμως ο οργανισμός παραμένει για εβδομάδες ή μήνες σε αυτή την κατάσταση, οι επιπτώσεις αρχίζουν να γίνονται σοβαρές.

Ο εγκέφαλος είναι από τα πρώτα θύματα

Το χρόνιο στρες επηρεάζει σημαντικές περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη, τη συγκέντρωση και τη λήψη αποφάσεων.

«Οι ασθενείς συχνά αναφέρουν ότι ξεχνούν εύκολα, δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν και αισθάνονται ότι ο εγκέφαλός τους δεν λειτουργεί όπως παλιά», αναφέρει η ειδικός.

Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η παρατεταμένη έκθεση στην κορτιζόλη μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον ιππόκαμπο και άλλες κρίσιμες δομές του εγκεφάλου.

Συνδέεται με δεκάδες χρόνιες παθήσεις

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο νευρικό σύστημα. Το χρόνιο στρες έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για:

• αρτηριακή υπέρταση,
• στεφανιαία νόσο,
• έμφραγμα,
• εγκεφαλικό επεισόδιο,
• σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2,
• παχυσαρκία,
• διαταραχές του ανοσοποιητικού,
• κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές,
• χρόνια αϋπνία.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Σύμφωνα με τη Δρ. Χρυσοβιτσάνου, μεγαλύτερη ευαλωτότητα εμφανίζουν οι επαγγελματίες υγείας, οι φροντιστές ασθενών, οι εργαζόμενοι σε ιδιαίτερα απαιτητικά επαγγέλματα, οι γονείς μικρών παιδιών, αλλά και όσοι αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές ή οικογενειακές δυσκολίες. Οι γυναίκες φαίνεται επίσης να εμφανίζουν συχνότερα χρόνιες αγχώδεις διαταραχές.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσουμε

Τα πιο συχνά συμπτώματα του χρόνιου στρες είναι:

• συνεχής κόπωση,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• προβλήματα μνήμης,
• αϋπνία,
• πονοκέφαλοι,
• μυϊκή ένταση,
• ταχυκαρδίες,
• γαστρεντερικές ενοχλήσεις,
• ευερεθιστότητα,
• μειωμένη απόδοση στην εργασία.

Όταν τα συμπτώματα αυτά επιμένουν και επηρεάζουν την καθημερινότητα, η αξιολόγηση από ειδικό είναι απαραίτητη.

Η πρόληψη ξεκινά από την καθημερινότητα

Η αντιμετώπιση του χρόνιου στρες βασίζεται σε έναν συνδυασμό απλών αλλά αποτελεσματικών παρεμβάσεων:

• τακτική σωματική άσκηση,
• ποιοτικός ύπνος,
• ισορροπημένη μεσογειακή διατροφή,
• τεχνικές χαλάρωσης, όπως οι ασκήσεις αναπνοής και το mindfulness,
• περιορισμό της συνεχούς έκθεσης σε κινητά τηλέφωνα και οθόνες.

Όπως τονίζει η Δρ. Χρυσοβιτσάνου, όταν το στρες επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα και επηρεάζει την εργασία, τις σχέσεις ή την ποιότητα ζωής, η αναζήτηση βοήθειας από ειδικό δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας αλλά πράξη φροντίδας του εαυτού μας.

Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη εδώ: