Πώς θα καταλάβετε ότι τρίζετε τα δόντια σας το βράδυ και τι μπορείτε να κάνετε

Κάθε βράδυ, την ώρα που το σώμα υποτίθεται ότι ξεκουράζεται, για πολλούς ανθρώπους ξεκινά μια αθέατη «μάχη» μέσα στο στόμα. Σύμφωνα με την Dr Nish Manek, το τρίξιμο των δοντιών στον ύπνο, γνωστό ως βρουξισμός, αποτελεί μια ασυνείδητη διαδικασία που συμβαίνει χωρίς καμία επίγνωση. Και όμως, είναι πολύ πιο συχνό απ’ όσο φαντάζεστε: έως και ένας στους δέκα ενήλικες θα το βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή του.

Πρόκειται για μια κατάσταση που συχνά περνά κάτω από το ραντάρ, μέχρι να εμφανιστούν τα πρώτα ενοχλητικά (ή και επώδυνα) σημάδια.

Τι κρύβεται πίσω από το τρίξιμο

Οι αιτίες του βρουξισμού δεν είναι απόλυτα ξεκαθαρισμένες, ωστόσο η επιστήμη δείχνει προς μια σειρά παραγόντων που δρουν συνδυαστικά. Το άγχος και η ψυχική ένταση βρίσκονται στην κορυφή της λίστας, καθώς το σώμα τείνει να «εκτονώνει» την πίεση ακόμη και κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Στο κάδρο μπαίνουν επίσης:

• η κακή ευθυγράμμιση των δοντιών
• συγκεκριμένα φάρμακα, όπως ορισμένα αντικαταθλιπτικά
• η κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ
• αλλά και διαταραχές ύπνου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στενή σχέση του βρουξισμού με την αποφρακτική υπνική άπνοια. Οι μελέτες δείχνουν ότι περίπου οι μισοί άνθρωποι με άπνοια εμφανίζουν και επεισόδια τριξίματος, πιθανόν λόγω κοινών νευρολογικών μηχανισμών που επηρεάζουν τη λειτουργία των μυών.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Αν και ο βρουξισμός συμβαίνει ενώ κοιμάστε, το σώμα σας αφήνει «ίχνη» το επόμενο πρωί. Το κλειδί είναι να τα αναγνωρίσετε εγκαίρως.

Προσέξτε αν εμφανίζετε:

• Πόνο ή δυσκαμψία στη γνάθο μόλις ξυπνάτε
• Πονοκεφάλους, ιδιαίτερα στους κροτάφους
• Φθαρμένα, ραγισμένα ή πιο επίπεδα δόντια
• Αυξημένη ευαισθησία στο ζεστό ή στο κρύο
• Ήχους «κλικ» ή δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος
• Πόνο γύρω από τα αυτιά χωρίς εμφανή αιτία
• Μικροτραυματισμούς σε γλώσσα ή μάγουλα
• Παρατηρήσεις από τον σύντροφό σας για ήχους τριξίματος τη νύχτα

Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα στην κροταφογναθική άρθρωση, με πόνο, «κλείδωμα» της γνάθου ή δυσκολία στην κίνηση.

Όταν το χαμόγελο φθείρεται σιωπηλά

Ο συνεχής βρουξισμός δεν είναι απλώς μια ενόχληση. Με τον χρόνο, μπορεί να διαβρώσει το σμάλτο των δοντιών, να αυξήσει την ευαισθησία και να οδηγήσει σε πιο σοβαρές οδοντικές βλάβες.

Η ζημιά είναι αθροιστική και συχνά γίνεται αντιληπτή όταν πλέον έχει προχωρήσει.

Πώς να «σπάσετε» τον φαύλο κύκλο

Η αντιμετώπιση του βρουξισμού ξεκινά από τον τρόπο ζωής. Η διαχείριση του στρες είναι καθοριστική: τεχνικές χαλάρωσης, διαλογισμός, ήπιες ασκήσεις όπως γιόγκα ή ακόμη και γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα επεισόδια.

Παράλληλα, βοηθούν:

• η μείωση καφεΐνης και αλκοόλ
• η σταθερή ρουτίνα ύπνου
• η βελτίωση της ποιότητας του ύπνου

Για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, πρακτικές όπως κρύες κομπρέσες, ήπιες ασκήσεις γνάθου και σωστές στάσεις ύπνου μπορούν να κάνουν διαφορά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η φυσικοθεραπεία συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της λειτουργίας της γνάθου.

Πότε πρέπει να ζητήσετε βοήθεια

Αν ο πόνος επιμένει ή τα συμπτώματα επιδεινώνονται, η επίσκεψη σε οδοντίατρο είναι απαραίτητη. Ένας ειδικός μπορεί να εντοπίσει τα αίτια και να προτείνει λύσεις, όπως εξατομικευμένους νάρθηκες νυκτός που προστατεύουν τα δόντια από τη φθορά.

Σε περιπτώσεις που σχετίζονται με διαταραχές ύπνου, ίσως χρειαστεί και αξιολόγηση από ειδικό ύπνου, γιατί αντιμετωπίζοντας τη ρίζα του προβλήματος, μειώνεται και το τρίξιμο.

Η καλή είδηση

Ο βρουξισμός δεν είναι ανίκητος. Με σωστή φροντίδα και μικρές αλλά ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τη συχνότητα και την έντασή του, προστατεύοντας όχι μόνο τα δόντια τους, αλλά και την ποιότητα της ζωής τους.