Η σφαγή του Μι Λάι – Όταν δημοσιογράφος αποκάλυψε τη μαζική δολοφονία εκατοντάδων αμάχων | Σαν σήμερα 12 Νοεμβρίου
Σαν σήμερα το 1969, στις 12 Νοεμβρίου, ο Αμερικανός δημοσιογράφος Σέιμουρ Χερς αποκαλύπτει ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου του Βιετνάμ: τη σφαγή εκατοντάδων αμάχων από Αμερικανούς στρατιώτες στο χωριό Μι Λάι. Το έγκλημα είχε διαπραχθεί 20 μήνες νωρίτερα, αλλά οι στρατιωτικές αρχές είχαν αποκρύψει την πραγματική του έκταση. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι δύο μεγάλα αμερικανικά περιοδικά είχαν απορρίψει την έρευνα που τελικά συγκλόνισε τον κόσμο.
Στις 16 Μαρτίου 1968, Αμερικανοί στρατιώτες εισβάλλουν στο Μι Λάι, στο Νότιο Βιετνάμ, αναζητώντας αντάρτες των Βιετκόνγκ. Αντί για ένοπλους αντιπάλους, βρίσκουν κυρίως γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένους.
Αυτό που ακολουθεί είναι μια οργανωμένη σφαγή. Άοπλοι κάτοικοι πυροβολούνται μέσα στα σπίτια τους ή συγκεντρώνονται σε ομάδες και εκτελούνται. Καταγράφονται επίσης βιασμοί και άλλες πράξεις κακοποίησης. Οι εκτιμήσεις για τους νεκρούς κυμαίνονται από περίπου 350 έως 500, ενώ ο βιετναμέζικος απολογισμός αναφέρει 504 θύματα.
Ένας Αμερικανός πιλότος ελικοπτέρου, ο Χιου Τόμσον, βλέπει τι συμβαίνει και παρεμβαίνει για να προστατεύσει αμάχους από τους ίδιους τους συμπατριώτες του. Παρά τις αναφορές του, η αρχική στρατιωτική έρευνα καταλήγει ότι δεν είχε διαπραχθεί σφαγή.
Η υπόθεση αρχίζει να ξετυλίγεται όταν ο πρώην στρατιώτης Ρον Ράιντενχαουρ, έχοντας συγκεντρώσει μαρτυρίες, στέλνει επιστολές σε κυβερνητικούς αξιωματούχους και μέλη του Κογκρέσου. Ακολουθεί στρατιωτική έρευνα, αλλά η κοινή γνώμη εξακολουθεί να αγνοεί το μέγεθος του εγκλήματος.
Τότε αναλαμβάνει δράση ο 32χρονος ανεξάρτητος δημοσιογράφος Σέιμουρ Χερς. Ακολουθεί πληροφορίες, εντοπίζει τον υπολοχαγό Γουίλιαμ Κάλεϊ, που ήδη αντιμετωπίζει κατηγορίες για δολοφονίες αμάχων, και συγκεντρώνει στοιχεία για όσα συνέβησαν.
Όταν προσφέρει την έρευνά του στα περιοδικά Life και Look, και τα δύο αρνούνται να τη δημοσιεύσουν. Τελικά, ένα μικρό πρακτορείο, το Dispatch News Service, αναλαμβάνει τη διανομή της. Στις 12 Νοεμβρίου 1969, η αποκάλυψη φτάνει στις εφημερίδες και την επόμενη ημέρα δημοσιεύεται σε περισσότερα από 30 έντυπα.
Λίγες ημέρες αργότερα, δημοσιοποιούνται και οι συγκλονιστικές φωτογραφίες που είχε τραβήξει ο στρατιωτικός φωτογράφος Ρόναλντ Χέμπερλε. Οι εικόνες των νεκρών αμάχων προκαλούν σοκ στις ΗΠΑ και εντείνουν την αμφισβήτηση του πολέμου.
Παρά τις έρευνες και τις διώξεις, μόνο ένας Αμερικανός στρατιωτικός καταδικάζεται για τις δολοφονίες: ο υπολοχαγός Κάλεϊ. Αν και του επιβάλλεται ισόβια κάθειρξη, τελικά περνά περίπου τριάμισι χρόνια σε κατ’ οίκον περιορισμό.
Ο Χερς κερδίζει το Βραβείο Πούλιτζερ το 1970. Η αποκάλυψη του Μι Λάι παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα της δύναμης της ερευνητικής δημοσιογραφίας: μιας έρευνας που έφερε στο φως ένα έγκλημα το οποίο ο αμερικανικός στρατός είχε επιχειρήσει να συγκαλύψει.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
333 π.Χ.: Ο Μέγας Αλέξανδρος κατατροπώνει τον περσικό στρατό του Δαρείου Γ’ στη Μάχη της Ισσού, στη νότια Μικρά Ασία. Πρόκειται για τον δεύτερο μεγάλο θρίαμβο του Αλεξάνδρου επί των Περσών, μετά τη νίκη του στη Μάχη του Γρανικού. Η ήττα του Δαρείου στην Ισσό τον αναγκάζει να υποχωρήσει, ενώ ο Αλέξανδρος εξασφαλίζει την κυριαρχία του στη Μικρά Ασία και συνεχίζει την ασταμάτητη πορεία του προς την Περσική Αυτοκρατορία.
1793: Ο Ζαν Σιλβέν Μπεγί, ο πρώτος δήμαρχος του Παρισιού και εξέχουσα προσωπικότητα της Γαλλικής Επανάστασης, εκτελείται στη γκιλοτίνα.
1910: Χρησιμοποιείται για πρώτη φορά κασκαντέρ σε κινηματογραφική ταινία. Πηδά από φλεγόμενο αερόστατο στον ποταμό Χάντσον της Νέας Υόρκης.
1912: Το 7ο Σύνταγμα Πεζικού απελευθερώνει την πόλη της Χίου. Οι ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις που είχαν αποβιβαστεί την προηγούμενη μέρα στα περίχωρα της πόλης της Χίου, αντιμετωπίζουν με επιτυχία μια απρόσμενη τουρκική επίθεση και υψώνουν τελικά την ελληνική σημαία στην πρωτεύουσα του νησιού.
1912: Ανακαλύπτονται τα παγωμένα σώματα του Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ και των μελών της αποστολής του στην Ανταρκτική, στην Τράπεζα Πάγου Ρος, λίγους μήνες μετά την αποτυχημένη προσπάθειά τους να επιστρέψουν από τον Νότιο Πόλο.
1927: Ο Λέων Τρότσκι διαγράφεται από το ΚΚΣΕ και ο Ιωσήφ Στάλιν γίνεται απόλυτος κυρίαρχος στην ΕΣΣΔ.
1933: Δημοσιεύεται η πρώτη φωτογραφία του υποτιθέμενου τέρατος του Λοχ Νες.
1941: Κοντά στη Μόσχα, η θερμοκρασία πέφτει στους -12°C και ο Κόκκινος Στρατός στέλνει για πρώτη φορά στρατεύματα χιονοδρόμων εναντίον των γερμανικών δυνάμεων, σηματοδοτώντας τη σταδιακή ανατροπή της γερμανικής προέλασης στο Ανατολικό Μέτωπο.
1942: Ο δόκιμος πυροσβέστης Β’ τάξεως Κωνσταντίνος Πούλιος σκοτώνεται στη Θεσσαλονίκη, κατά την προσπάθεια κατάσβεσης πυρκαγιάς σε διώροφο οίκημα. Θεωρείται ο πρώτος καταγεγραμμένος πεσών εν ώρα καθήκοντος στο Πυροσβεστικό Σώμα. Η 12η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί στη χώρα μας ως Ημέρα Μνήμης Πεσόντων Πυροσβεστών, προς τιμήν όσων θυσίασαν τη ζωή τους υπηρετώντας την προστασία του πολίτη.
1969: Κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Βιετνάμ, ο δημοσιογράφος Σέιμουρ Χερς αποκαλύπτει τη φρικιαστική σφαγή του Μι Λάι, όπου Αμερικανοί στρατιώτες δολοφόνησαν πάνω από 500 αμάχους, υπό την κατηγορία ότι υποστήριζαν τους Βιετκόνγκ. Η σφαγή περιλάμβανε μαζικές δολοφονίες, βιασμούς και ολοκληρωτική καταστροφή του χωριού. Παρά την προσπάθεια συγκάλυψης από τη στρατιωτική ηγεσία, ο Χερς με επίμονη έρευνα ανέδειξε το γεγονός, προκαλώντας σοκ και οργή παγκοσμίως και τροφοδοτώντας το αντιπολεμικό κίνημα στις ΗΠΑ, αναδεικνύοντας την απάνθρωπη πλευρά του πολέμου του Βιετνάμ.
1940: Μετά την αποτυχία της ιταλικής επίθεσης στο Αλβανικό Μέτωπο, ο Αδόλφος Χίτλερ διατάσσει το Γενικό Επιτελείο να εκπονήσει σχέδιο για επίθεση κατά της Ελλάδας. Η διαταγή αυτή οδηγεί στη δημιουργία του Σχεδίου Μαρίτα, που στοχεύει στη γερμανική εισβολή μέσω Βουλγαρίας για την υποστήριξη της Ιταλίας και την εξασφάλιση της γερμανικής κυριαρχίας στα Βαλκάνια. Η γερμανική επίθεση θα πραγματοποιηθεί τελικά τον Απρίλιο του 1941, με την Ελλάδα να υφίσταται την τριπλή κατοχή από γερμανικές, ιταλικές και βουλγαρικές δυνάμεις.
1942: Ο δόκιμος πυροσβέστης Β’ τάξεως, Κωνσταντίνος Πούλιος, σκοτώνεται κατά την προσπάθεια κατάσβεσης πυρκαγιάς σε διώροφο οίκημα στη Θεσσαλονίκη. Η 12η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί στη χώρα μας ως Ημέρα Μνήμης Πεσόντων Πυροσβεστών.
1980: Το διαστημικό σκάφος Voyager 1 πραγματοποιεί την πιο κοντινή προσέγγιση στον Κρόνο και στέλνει τις πρώτες καθαρές εικόνες των εντυπωσιακών δακτυλίων του, ανοίγοντας νέο κεφάλαιο στη μελέτη του πλανήτη.
2001: Το αεροσκάφος της American Airlines, πτήση 587, συντρίβεται λίγο μετά την απογείωση από το αεροδρόμιο Τζον Κένεντι της Νέας Υόρκης, σκοτώνοντας 265 άτομα και καταγράφεται ως μία από τις πιο θανατηφόρες αεροπορικές τραγωδίες στις ΗΠΑ.
1998: Συλλαμβάνεται στο αεροδρόμιο Φιουμιτσίνο της Ρώμης ο ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο οποίος έφτασε στην ιταλική πρωτεύουσα από τη Μόσχα με πτήση των ρωσικών αερογραμμών. Η Αστυνομία δεν ανακοινώνει πού κρατείται ο συλληφθείς Κούρδος ηγέτης, ενώ η Τουρκία σπεύδει να ζητήσει επισήμως την έκδοσή του από τις ιταλικές Αρχές, χαρακτηρίζοντας τη σύλληψή του σημείο καμπής στην καταστολή του κουρδικού αυτονομιστικού κινήματος.
2000: Το πρώτο ντέρμπι των «αιωνίων» αντιπάλων Παναθηναϊκού – Ολυμπιακού στην ιστορική Λεωφόρο μετά από 17 χρόνια (0-0) στιγματίζεται από σοβαρά επεισόδια.
2011: Η οικονομική κρίση οδηγεί τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι σε παραίτηση από την πρωθυπουργία της Ιταλίας.
Γεννήσεις
1929 – Γκρέις Κέλι (Grace Kelly), Αμερικανίδα ηθοποιός και αργότερα πριγκίπισσα του Μονακό, μία από τις πιο εμβληματικές φιγούρες του κλασικού Χόλιγουντ. Βραβεύτηκε με Όσκαρ για την ερμηνεία της στο «The Country Girl» και πρωταγωνίστησε σε ταινίες του Άλφρεντ Χίτσκοκ, όπως «Rear Window» και «To Catch a Thief». Ο γάμος της με τον πρίγκιπα Ρενιέ Γ΄ το 1956 την έκανε διεθνές σύμβολο κομψότητας και διαχρονικού στιλ.
1945 – Νιλ Γιανγκ (Neil Young), Καναδός τραγουδοποιός και από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της folk και rock μουσικής. Με τη χαρακτηριστική, «σπασμένη» φωνή και τους βαθιά προσωπικούς στίχους του, διαμόρφωσε ολόκληρες γενιές μουσικών. Από τη συνεργασία του με τους Crosby, Stills, Nash & Young έως τα εμβληματικά άλμπουμ «Harvest» και «After the Gold Rush», άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα. Γνωστός και για την ακτιβιστική του δράση σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα.
1953 – Βασίλης Καρράς, Έλληνας τραγουδιστής, αγαπημένος στη λαϊκή μουσική σκηνή με πορεία δεκαετιών. Με τη βραχνή, χαρακτηριστική φωνή του και τα τραγούδια που μιλούν για έρωτα, νύχτα και καρδιά, έγινε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της πίστας. Συνεργάστηκε με σημαντικούς συνθέτες και ερμηνευτές, ενώ άφησε επιτυχίες που τραγουδήθηκαν ευρέως σε Ελλάδα και ομογένεια. Παραμένει σύμβολο της σύγχρονης λαϊκής διασκέδασης.
1961 – Νάντια Κομανέτσι (Nadia Comăneci), Ρουμάνα γυμνάστρια και θρύλος της ενόργανης. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ 1976 έγινε η πρώτη αθλήτρια στην ιστορία που βαθμολογήθηκε με 10, αλλάζοντας για πάντα τα δεδομένα του αθλήματος. Κατέκτησε πέντε χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια και θεωρείται σύμβολο τελειότητας, χάρης και απόλυτου ελέγχου της κίνησης. Η πορεία της ενέπνευσε γενιές αθλητριών σε όλο τον κόσμο.
1965 – Ελένη Ράντου, Ελληνίδα ηθοποιός, γνωστή για τους κωμικούς της ρόλους στην τηλεόραση και στο θέατρο. Ξεχώρισε για το ιδιαίτερο χιούμορ, την εκφραστικότητα και την ικανότητά της να δίνει ανθρώπινη διάσταση στους χαρακτήρες της. Έγινε ιδιαίτερα αγαπητή μέσα από τηλεοπτικές σειρές όπως «Κωνσταντίνου και Ελένης» και «Νταντά», ενώ έχει υπογράψει και θεατρικές επιτυχίες, καθιερώνοντάς την ως μία από τις πιο αναγνωρίσιμες κωμικές παρουσίες της ελληνικής σκηνής.
1972 – Βασίλης Τσιάρτας, Έλληνας ποδοσφαιριστής και από τους κορυφαίους μέσους της Εθνικής Ελλάδας. Ξεχώρισε για την εξαιρετική τεχνική του, τις ακριβείς πάσες και τη μοναδική του ικανότητα στις εκτελέσεις φάουλ. Αγωνίστηκε σε ομάδες όπως η ΑΕΚ και η Σεβίλλη, ενώ υπήρξε βασικό μέλος της Εθνικής που κατέκτησε το Euro 2004. Η ποδοσφαιρική του ποιότητα τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο χαρισματικούς δημιουργικούς μέσους της γενιάς του.
1980 – Ράιαν Γκόσλινγκ (Ryan Gosling), Καναδός ηθοποιός με ξεχωριστό ύφος και αναγνωρίσιμη κινηματογραφική παρουσία. Έγινε ευρύτερα γνωστός με την ταινία «The Notebook» και συνέχισε με απαιτητικούς ρόλους σε έργα όπως «Drive» και «La La Land», όπου απέσπασε υποψηφιότητα για Όσκαρ. Ξεχωρίζει για τη φυσικότητα στην ερμηνεία, την εσωτερικότητα των χαρακτήρων του και την ικανότητά του να ισορροπεί ανάμεσα στον ανεξάρτητο κινηματογράφο και τις μεγάλες παραγωγές.
1982 – Αν Χάθαγουεϊ (Anne Hathaway), Αμερικανίδα ηθοποιός, βραβευμένη με Όσκαρ για την ταινία «Les Misérables». Ξεκίνησε με ρόλους σε νεανικές ταινίες, όπως «The Princess Diaries», και στη συνέχεια καθιερώθηκε με πιο απαιτητικές ερμηνείες σε ταινίες όπως «Brokeback Mountain» και «The Devil Wears Prada». Ξεχωρίζει για την ευελιξία και τη συναισθηματική ένταση που φέρνει στους ρόλους της, παραμένοντας μία από τις πιο αναγνωρίσιμες ηθοποιούς του Χόλιγουντ.
Θάνατοι
1923 – Ερνστ Τσίλλερ (Ernst Ziller), Γερμανός αρχιτέκτονας που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην Αθήνα του 19ου αιώνα. Εμπνευστής και δημιουργός σημαντικών νεοκλασικών κτιρίων, συνεργάστηκε με τον Θεόφιλο Χάνσεν και ανέλαβε έργα όπως το Ζάππειο, το Ιλίου Μέλαθρον (σήμερα Νομισματικό Μουσείο) και πλήθος αστικών κατοικιών. Ο Τσίλλερ συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής ταυτότητας της νεότερης Ελλάδας.
Εορτολόγιο
Νείλος
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Ημέρα Μνήμης Πεσόντων Πυροσβεστών
Παγκόσμια Ημέρα κατά της Πνευμονίας