Τα σενάρια για την τιμή των τσιγάρων και τι θα συμβεί στην Ελλάδα
Νέα δεδομένα για τη φορολογία στα τσιγάρα και τα καπνικά προϊόντα βρίσκονται στο τραπέζι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης να βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο. Στην Ελλάδα, ένα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει ότι η τιμή του πακέτου θα μπορούσε να φτάσει περίπου στα 6,5 ευρώ, εφόσον επιλεγούν χαμηλότεροι συντελεστές και η αύξηση εφαρμοστεί σταδιακά.
Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση εκπροσώπου του κλάδου και όχι για οριστική νέα τιμή. Η τελική απόφαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν έχει ακόμη ληφθεί και θα καθορίσει τόσο το ύψος των φόρων όσο και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους.
Η Μάλτα μπλοκάρει προς το παρόν τη συμφωνία
Η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φορολογίας για τα καπνικά προϊόντα συζητήθηκε στην πρόσφατη συνεδρίαση του Ecofin, χωρίς να υπάρξει τελική συμφωνία.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Καπνοπωλών, Ψιλικών και Ενοικιαστών Περιπτέρων Μακεδονίας, Κώστα Ιακώβου, η Μάλτα άσκησε βέτο, εμποδίζοντας την υιοθέτηση της πρότασης. Η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι, παρά την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας.
Η πρόταση φέρεται να έχει τη στήριξη 26 από τα 27 κράτη-μέλη, με τη Μάλτα να παραμένει το τελευταίο εμπόδιο για την επίτευξη ομοφωνίας. Οι εκτιμήσεις που διατυπώνονται στον κλάδο κάνουν λόγο για πιθανή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων τον Δεκέμβριο του 2026, χωρίς πάντως να υπάρχει οριστικοποιημένο χρονοδιάγραμμα.
Από τα 6,5 έως τα 13 ευρώ το πακέτο
Το ύψος της τελικής φορολογικής επιβάρυνσης είναι αυτό που θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και την τιμή των τσιγάρων.
Ο Κώστας Ιακώβου εκτίμησε ότι εάν εφαρμοστούν οι υψηλότεροι φορολογικοί συντελεστές που βρίσκονται στα ευρωπαϊκά σενάρια, ένα πακέτο τσιγάρων θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 13 ευρώ.
Ωστόσο, ο ίδιος τάχθηκε υπέρ μιας ηπιότερης προσέγγισης, με χαμηλότερους συντελεστές και σταδιακή αύξηση της φορολογίας. Σε αυτή την περίπτωση, εκτίμησε ότι η τιμή ενός πακέτου στην Ελλάδα θα μπορούσε να διαμορφωθεί περίπου στα 6,5 ευρώ.
Η τελική τιμή, πάντως, θα εξαρτηθεί από τους συντελεστές που θα συμφωνηθούν στην ΕΕ, τις αποφάσεις που θα ληφθούν στην Ελλάδα και τον τρόπο με τον οποίο η πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση θα μετακυλιστεί στη λιανική.
Πότε μπορεί να αλλάξουν οι φόροι στα τσιγάρα
Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 2025, προέβλεπε εφαρμογή της αναθεωρημένης οδηγίας από το 2028, με μεταβατική περίοδο τεσσάρων ετών για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων.
Το τελικό χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, δεν έχει ακόμη κλειδώσει, καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών συνεχίζονται.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η δυνατότητα σταδιακής εφαρμογής των αλλαγών με ορίζοντα έως το 2036, σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο Κώστας Ιακώβου επικαλούμενος σχετικές τοποθετήσεις του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη.
Έτσι, προς το παρόν δεν υπάρχει οριστική απόφαση ούτε για το ύψος της αύξησης της τιμής των τσιγάρων στην Ελλάδα ούτε για την ακριβή ημερομηνία εφαρμογής των νέων φόρων.
Ο φόβος για νέο κύμα λαθρεμπορίου
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θέτει η αγορά είναι ο κίνδυνος ενίσχυσης του λαθρεμπορίου τσιγάρων σε περίπτωση απότομης αύξησης της φορολογίας.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Καπνοπωλών υποστήριξε ότι κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, όταν η φορολογική επιβάρυνση στα καπνικά προϊόντα αυξήθηκε σημαντικά, καταγράφηκε παράλληλα άνοδος της παράνομης διακίνησης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, το μερίδιο των παράνομων τσιγάρων στην ελληνική αγορά αυξήθηκε από 3% σε 25%, ενώ η φορολογική επιβάρυνση είχε αυξηθεί από 65% σε 95% μέσα σε περίπου τρία χρόνια.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε αύξηση στους φόρους θα πρέπει να συνοδευτεί από ενισχυμένους ελέγχους κατά του λαθρεμπορίου, ώστε να μην ενισχυθεί περαιτέρω η παράνομη αγορά.
Πιέσεις σε περίπτερα και καταστήματα ψιλικών
Οι αλλαγές στη φορολογία αναμένεται να επηρεάσουν και τα περίπτερα και τα καταστήματα ψιλικών, για τα οποία τα καπνικά προϊόντα αποτελούν σημαντικό μέρος της εμπορικής τους δραστηριότητας.
Σύμφωνα με τον Κώστα Ιακώβου, το περιθώριο κέρδους από την πώληση τσιγάρων κυμαίνεται, ανάλογα με το προϊόν, από 2% έως 8%, ενώ ο μέσος όρος βρίσκεται περίπου στο 4%-5%.
Όπως εκτιμά ο ίδιος, μια απότομη αύξηση στις τιμές θα μπορούσε να περιορίσει τον όγκο των πωλήσεων και να προκαλέσει πρόσθετες πιέσεις στις μικρές επιχειρήσεις.
Τι αλλάζει στην ευρωπαϊκή φορολογία των καπνικών προϊόντων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να εκσυγχρονίσει το πλαίσιο φορολόγησης των καπνικών προϊόντων, αυξάνοντας τους ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές και περιορίζοντας τις μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές μεταξύ των κρατών-μελών.
Η νέα προσέγγιση αφορά, πέρα από τα παραδοσιακά τσιγάρα, και νεότερα προϊόντα όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα καπνικά προϊόντα και τα σακουλάκια νικοτίνης.
Για τους καταναλωτές στην Ελλάδα, το βασικό ερώτημα παραμένει ένα: πόσο θα αυξηθεί τελικά η τιμή του πακέτου και πότε θα αρχίσουν να εφαρμόζονται οι νέοι φόροι.
Μέχρι να ολοκληρωθούν οι ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, τα 6,5 ευρώ παραμένουν ένα πιθανό σενάριο και όχι δεδομένη νέα τιμή για τα τσιγάρα στην Ελλάδα.