Αυξάνεται η ισχύς πυρός του Ελληνικού Στρατού: Με 90,6 εκατ. ευρώ δρομολογείται η αναβάθμιση 111 εκτοξευτών ρουκετών RM-70
Στην αναβάθμιση 111 ισχυρών αυτοκινούμενων συστημάτων πυροβολικού RM-70, που αποτελούν σημαντικό μέρος της ισχύος πυρός του Ελληνικού Στρατού, προχωρά το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, μέσω του νέου εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 90,6 εκατομμυρίων ευρώ.
Πρόκειται για πολλαπλούς εκτοξευτές ρουκετών που βρίσκονται σε υπηρεσία εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες διαδραματίζοντας ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην άμυνα των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Ο εκσυγχρονισμός τους φιλοδοξεί να παρατείνει την επιχειρησιακή τους ζωή για πολλά ακόμη χρόνια, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητές τους στο σύγχρονο πεδίο μάχης.
Ως προς τη διαδικασία, περάσαμε στο στάδιο της αποσφράγισης των φακέλων προσφορών από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ). Στον διαγωνισμό συμμετέχουν δύο εταιρείες, η ελληνική Πρίσμα Ηλεκτρονικά Α.Β.Ε.Ε. και η MSM Land Systems s.r.o., η οποία ανήκει στον ευρωπαϊκό όμιλο αμυντικής βιομηχανίας Czechoslovak Group (CSG).
Όπως αναφέρουν από το Πεντάγωνο, η εν λόγω αναβάθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την αμυντική θωράκιση της χώρας, κυρίως στο Ανατολικό Αιγαίο, όπου τα RM-70 αποτελούν σημαντικό μέσο υποστήριξης των στρατιωτικών σχηματισμών. Η πλήρης αντικατάσταση ενός τόσο μεγάλου αριθμού εκτοξευτών με ολοκαίνουργια συστήματα θα απαιτούσε σημαντικά μεγαλύτερες πιστώσεις, γεγονός που καθιστά τον εκσυγχρονισμό τους μία επιλογή διατήρησης και ενίσχυσης της υπάρχουσας ισχύος πυρός.
Τι θα αλλάξει στους ελληνικούς εκτοξευτές
Το σχέδιο εκσυγχρονισμού προβλέπει εκτεταμένες παρεμβάσεις στον ηλεκτρονικό και μηχανολογικό εξοπλισμό των RM-70, ώστε να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου μάχης. Κεντρική επιδίωξη είναι η εγκατάσταση ενός νέου Συστήματος Ελέγχου Πυρός (ΣΕΠ), το οποίο θα επιτρέπει ταχύτερο υπολογισμό των στοιχείων βολής και ακριβέστερη σκόπευση.
Οι εκτοξευτές θα αποκτήσουν ψηφιακό βαλλιστικό υπολογιστή, σύστημα αδρανειακής πλοήγησης σε συνδυασμό με GPS και σύγχρονα μέσα επικοινωνίας. Με τον εξοπλισμό αυτό θα μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες με τα κέντρα διεύθυνσης πυρός, να λαμβάνουν δεδομένα από αισθητήρες και να συντονίζονται με άλλες μονάδες του Πυροβολικού.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα αυτόνομης λειτουργίας, ώστε ένας εκτοξευτής να μπορεί να εκτελεί την αποστολή του χωρίς να απαιτείται σε κάθε περίπτωση η άμεση καθοδήγηση από μεγαλύτερο σχηματισμό.
Σημαντικό πλεονέκτημα των νέων συστημάτων θα είναι ο περιορισμός του χρόνου που απαιτείται από τη στιγμή που ένα όχημα φτάνει στη θέση βολής μέχρι να είναι έτοιμο να εκτοξεύσει τις ρουκέτες του. Η ταχύτερη προετοιμασία και αποχώρηση μειώνει τον χρόνο έκθεσης του πληρώματος και του οχήματος σε εχθρικά πυρά, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου χρησιμοποιούνται drones, ραντάρ εντοπισμού πυροβολικού και συστήματα άμεσης ανταπόδοσης πυρών.
Πρόκειται για τη δυνατότητα εφαρμογής της τακτικής που διεθνώς είναι γνωστή ως shoot-and-scoot, δηλαδή εκτέλεση βολής και άμεση αλλαγή θέσης. Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την επιβιωσιμότητα των αυτοκινούμενων συστημάτων πυροβολικού.
Νέοι κινητήρες, ανακατασκευασμένα οχήματα και θωρακισμένες καμπίνες
Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται όμως στην προσθήκη ηλεκτρονικών συστημάτων, καθώς εξετάζεται και η ουσιαστική ανανέωση των οχημάτων που μεταφέρουν τους εκτοξευτές. Στις σχετικές προτάσεις περιλαμβάνονται εργασίες ανακατασκευής του πλαισίου, αντικατάσταση κινητήρων, αναβάθμιση των μηχανικών μερών και εγκατάσταση νέων θωρακισμένων καμπινών.
Οι καμπίνες θα προσφέρουν αυξημένη προστασία από πυρά ελαφρών όπλων και θραύσματα, ενώ ο σύγχρονος εξοπλισμός μπορεί να περιλαμβάνει μέσα νυχτερινής οδήγησης, νέα συστήματα επικοινωνίας και ηλεκτρονικά βοηθήματα για τον χειρισμό του οπλικού συστήματος. Η ανανέωση των κινητήρων και των συστημάτων μετάδοσης κίνησης αποσκοπεί επίσης στη βελτίωση της αξιοπιστίας και της κινητικότητας των οχημάτων, καθώς και στην ευκολότερη εξεύρεση ανταλλακτικών.
Το ακριβές επίπεδο των παρεμβάσεων θα καθοριστεί από την τελική επιλογή του αναδόχου και τη διαμόρφωση που θα εγκριθεί για τον Ελληνικό Στρατό. Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί όλες οι τεχνικές λεπτομέρειες των προσφορών, ούτε έχει αποσαφηνιστεί εάν οι αναβαθμισμένοι εκτοξευτές θα διαθέτουν πιστοποιημένη δυνατότητα χρήσης κατευθυνόμενων ρουκετών.
Η τσεχική πρόταση RM-70 Vampire και τα χαρακτηριστικά της
Μεταξύ των λύσεων που έχουν παρουσιαστεί στον Ελληνικό Στρατό βρίσκεται το RM-70 Vampire της τσεχικής Excalibur Army, η οποία ανήκει στον ίδιο όμιλο με τη MSM Land Systems. Στο συγκεκριμένο επιχειρηματικό σχήμα συμμετέχουν επίσης η Tatra Trucks, κατασκευάστρια των γνωστών στρατιωτικών φορτηγών, και η Tatra Defence, που δραστηριοποιείται στην κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων. Η σχέση αυτή εξασφαλίζει πρόσβαση σε τεχνογνωσία και βιομηχανικές υποδομές σχετικές με τα οχήματα Tatra, στοιχείο που μπορεί να αποτελέσει πλεονέκτημα στην ανακατασκευή και τη μελλοντική υποστήριξή τους.
Το RM-70 Vampire βασίζεται σε μία εκτεταμένη ανανέωση του παλαιότερου τσεχοσλοβακικού εκτοξευτή. Στη διαμόρφωση Vampire 4D, το αρχικό όχημα Tatra T-813 αντικαθίσταται από το νεότερο Tatra T-815-7 με κίνηση και στους οκτώ τροχούς (8×8), ενώ εγκαθίστανται σύγχρονος κινητήρας, νέο σύστημα μετάδοσης κίνησης, θωρακισμένη καμπίνα και ψηφιακός εξοπλισμός ελέγχου.
Από το παλαιό οπλικό σύστημα μπορούν να διατηρηθούν ο μηχανισμός εκτόξευσης και ο αυτόματος μηχανισμός επαναγέμισης των ρουκετών. Κατά συνέπεια, η νέα διαμόρφωση διατηρεί τα βασικά χαρακτηριστικά του RM-70, ενώ το όχημα και μεγάλο μέρος του εξοπλισμού του αντικαθίστανται ή εκσυγχρονίζονται.
Σύμφωνα με τα τεχνικά στοιχεία της Excalibur Army για το Vampire 4D, το όχημα έχει βάρος μάχης περίπου 25,7 τόνους, μήκος 9,55 μέτρα, πλάτος 2,55 μέτρα και ύψος 2,93 μέτρα. Εξοπλίζεται με οκτακύλινδρο κινητήρα Tatra T3C-928.90 ισχύος 300 kW, περίπου 402 ίππων, και μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα έως 85 χιλιόμετρα την ώρα σε δρόμο και περίπου 30 χιλιόμετρα την ώρα εκτός δρόμου, με αυτονομία που φτάνει τα 700 χιλιόμετρα στη συγκεκριμένη έκδοση.
Το σύστημα μπορεί επίσης, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα χαρακτηριστικά της εταιρείας, να διασχίζει υδάτινα εμπόδια βάθους έως 1,2 μέτρων, να αντιμετωπίζει ανωφέρειες 27 μοιρών, πλευρικές κλίσεις 18 μοιρών, κατακόρυφα εμπόδια 60 εκατοστών και τάφρους πλάτους έως 2,1 μέτρων. Το πλήρωμα μπορεί να αποτελείται από δύο έως τέσσερα άτομα, ανάλογα με τη διαμόρφωση, ενώ η θωρακισμένη καμπίνα EA Puma προσφέρεται σε διαφορετικά επίπεδα βαλλιστικής προστασίας, σύμφωνα με το πρότυπο STANAG 4569, και μπορεί να διαθέτει σύστημα προστασίας από πυρηνικούς, βιολογικούς και χημικούς παράγοντες.
Σαράντα ρουκέτες μέσα σε 20 δευτερόλεπτα
Η ισχύς του RM-70 στηρίζεται κυρίως στον μεγάλο όγκο πυρός που μπορεί να εξαπολύσει σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Κάθε όχημα διαθέτει 40 σωλήνες εκτόξευσης ρουκετών διαμετρήματος 122 χιλιοστών, ενώ μεταφέρει άλλες 40 ρουκέτες σε ειδικό μηχανισμό αυτόματης επαναγέμισης, γεγονός που του επιτρέπει να εκτοξεύσει συνολικά 80 ρουκέτες χωρίς να χρειαστεί νέο όχημα ανεφοδιασμού.
Στο αρχικό RM-70, η πλήρης ομοβροντία των 40 ρουκετών ολοκληρώνεται σε περίπου 20 δευτερόλεπτα. Στην έκδοση Vampire 4D, η κατασκευάστρια εταιρεία δίνει χρόνο 18 έως 22 δευτερολέπτων για μία πλήρη ομοβροντία, ενώ η αυτόματη επαναγέμιση των 40 σωλήνων μπορεί να πραγματοποιηθεί σε περίπου 30 έως 36 δευτερόλεπτα.
Με βάση τις δημοσιευμένες επιδόσεις του Vampire 4D, η προετοιμασία για βολή μπορεί να ολοκληρώνεται σε λιγότερο από ένα λεπτό, ενώ η μετάβαση από τη θέση μάχης στη θέση πορείας απαιτεί περίπου ενάμισι λεπτό. Η προετοιμασία για δεύτερη ομοβροντία υπολογίζεται σε 1,5 έως 2,5 λεπτά, με την εταιρεία να αναφέρει ως βασική δυνατότητα την εκτόξευση έως 80 ρουκετών μέσα σε περίπου δύο λεπτά, ανάλογα με τις συνθήκες και τη διαμόρφωση.
Οι ρουκέτες μπορούν να εκτοξεύονται είτε μεμονωμένα είτε σε ομοβροντία, με χειρισμό από την προστατευμένη καμπίνα ή μέσω τηλεχειρισμού. Το σύγχρονο σύστημα ελέγχου επιτρέπει αυτόματους υπολογισμούς σκόπευσης και περιορίζει τις χειροκίνητες διαδικασίες που απαιτούνται πριν από την εκτέλεση των πυρών.
Πόση έκταση μπορεί να καλύψει μία ομοβροντία
Οι RM-70 ανήκουν στην κατηγορία των οπλικών συστημάτων προσβολής στόχων περιοχής, καθώς μπορούν να συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό ρουκετών σε μία σχετικά εκτεταμένη επιφάνεια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της κατασκευάστριας εταιρείας, μία πλήρης ομοβροντία 40 ρουκετών μπορεί να καλύψει περιοχή έως 30.000 τετραγωνικών μέτρων, δηλαδή περίπου 30 στρέμματα.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, πρόκειται για επιφάνεια που αντιστοιχεί περίπου σε ένα τετράγωνο με πλευρά 173 μέτρων. Σε μία πυροβολαρχία έξι εκτοξευτών, η ταυτόχρονη εκτόξευση 240 ρουκετών μπορεί, εφόσον τα πυρά κατανεμηθούν σε διαφορετικές περιοχές χωρίς αλληλοεπικάλυψη, να καλύψει θεωρητικά συνολική έκταση έως 180 στρεμμάτων, αντίστοιχη με τετράγωνο πλευράς περίπου 424 μέτρων.
Εάν οι έξι εκτοξευτές συγκεντρώσουν τα πυρά τους στον ίδιο τομέα, η συνολική καλυπτόμενη επιφάνεια δεν εξαπλασιάζεται, αλλά αυξάνεται η πυκνότητα των προσβολών. Οι αριθμοί αυτοί περιγράφουν ενδεικτικές δυνατότητες κάλυψης στόχων περιοχής και δεν αποτελούν εγγυημένη ακτίνα καταστροφής, καθώς το πραγματικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τον τύπο της ρουκέτας, τα χαρακτηριστικά του στόχου και τις συνθήκες της βολής.
Από τα 20 στα 40 χιλιόμετρα – Το δεύτερο πρόγραμμα αναβάθμισης
Ο εκσυγχρονισμός των ελληνικών RM-70 συνδέεται με ένα ακόμη σημαντικό εξοπλιστικό πρόγραμμα, το οποίο αφορά τις ίδιες τις ρουκέτες των 122 χιλιοστών. Οι υφιστάμενες διαθέτουν μέγιστο βεληνεκές περίπου 20 έως 21 χιλιομέτρων, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει την αύξησή του στα 40 χιλιόμετρα και ενδεχομένως πέρα από αυτά, ανάλογα με τον τύπο των νέων ή αναβαθμισμένων πυρομαχικών.
Η διαφορά είναι ουσιαστική, καθώς θα επιτρέπει στους εκτοξευτές να προσβάλλουν στόχους σε διπλάσια απόσταση σε σχέση με σήμερα. Παράλληλα, επιδιώκεται η βελτίωση της ακρίβειας, ενώ εξετάζεται και η δυνατότητα αξιοποίησης κατευθυνόμενων ρουκετών, εφόσον τα τελικά συστήματα διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό και ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες πιστοποιήσεις.
Το πρόγραμμα των πυρομαχικών αποτελεί ξεχωριστό σκέλος από την αναβάθμιση των οχημάτων και των εκτοξευτών. Για την αναβάθμιση των υφιστάμενων ρουκετών αναμένεται να υπάρξει σχετική σύμβαση με τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ), ενώ η αντίστοιχη τεχνική προδιαγραφή προβλέπει, μεταξύ άλλων, αντικατάσταση του πυραυλοκινητήρα και των πτερυγίων. Είναι σημαντικό ότι η αύξηση της εμβέλειας στα 40 χιλιόμετρα προϋποθέτει κατάλληλες ρουκέτες και δεν προκύπτει αυτομάτως από την εγκατάσταση νέου ηλεκτρονικού συστήματος στον εκτοξευτή. Αντίστοιχα, η καλύτερη σκόπευση με συμβατικά πυρομαχικά δεν συνεπάγεται ότι αυτά μετατρέπονται σε κατευθυνόμενες ρουκέτες ακριβείας.
Οι δοκιμές που είχαν γίνει στη Ροδόπη το 2021
Η λύση του RM-70 Vampire έχει ήδη παρουσιαστεί σε ελληνικό έδαφος, καθώς τον Νοέμβριο του 2021 πραγματοποιήθηκαν δοκιμές και πραγματικές βολές στο πλαίσιο της αξιολόγησης των δυνατοτήτων του συστήματος. Οι δοκιμές έγιναν στο πεδίο ασκήσεων και βολών στα Πετρωτά της Ροδόπης, με τη συμμετοχή στελεχών του Ελληνικού Στρατού και τεχνικών της Excalibur Army.
Σύμφωνα με την τσεχική εταιρεία, τα αποτελέσματα των δοκιμών ήταν επιτυχή και οι Έλληνες αξιωματικοί είχαν την ευκαιρία να διαπιστώσουν τις δυνατότητες του εκσυγχρονισμένου εκτοξευτή. Ιδιαίτερη έμφαση είχε δοθεί στον χειρισμό του συστήματος από το εσωτερικό της καμπίνας, στον αυτόματο υπολογισμό των στοιχείων βολής και στη δυνατότητα του οχήματος να επιχειρεί είτε αυτόνομα είτε ως μέρος μεγαλύτερης μονάδας πυρός.
Πώς απέκτησε η Ελλάδα τους RM-70
Η ιστορία των ελληνικών RM-70 ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν η χώρα αξιοποίησε τη δυνατότητα απόκτησης στρατιωτικού υλικού από τα αποθέματα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Σύμφωνα με τις ιστορικές καταγραφές του εξειδικευμένου αμυντικού Τύπου, το 1991 συμφωνήθηκε η αγορά 158 εκτοξευτών από τη Γερμανία, με τις παραδόσεις να ολοκληρώνονται το 1994.
Από το σύνολο αυτό, 116 εκτοξευτές αξιοποιήθηκαν επιχειρησιακά, ενώ οι υπόλοιποι 42 χρησιμοποιήθηκαν ως πηγή ανταλλακτικών. Μαζί τους παραδόθηκαν περίπου 200.000 ρουκέτες διαφόρων τύπων, με μέγιστο βεληνεκές που έφτανε περίπου τα 20,75 χιλιόμετρα.
Το RM-70 είχε αναπτυχθεί στην πρώην Τσεχοσλοβακία το 1972, ως εξέλιξη του σοβιετικού BM-21 Grad. Η βασική διαφορά ήταν η τοποθέτηση του εκτοξευτή σε όχημα Tatra T-813 αντί του σοβιετικού Ural-375D, γεγονός που επέτρεψε την ενσωμάτωση υδραυλικού μηχανισμού για τη μεταφορά και την ταχεία επαναγέμιση 40 επιπλέον ρουκετών. Ο αρχικός εκτοξευτής μπορούσε να περιστρέφεται έως 180 μοίρες δεξιά και αριστερά και να ανυψώνεται από 0 έως 55 μοίρες, με δυνατότητα μεμονωμένων βολών ή πλήρους ομοβροντίας. Το όχημα είχε βάρος περίπου 25,3 τόνους με πλήρωμα και 80 ρουκέτες, αυτονομία που αναφερόταν στα 1.100 χιλιόμετρα και πλήρωμα τεσσάρων στρατιωτικών. Ο χρόνος μετάβασης από τη θέση πορείας στη θέση βολής υπολογιζόταν σε δύο λεπτά και 30 δευτερόλεπτα, ενώ η αντίστροφη διαδικασία απαιτούσε περίπου τρία λεπτά.
Παρά την αξιοπιστία τους, τα συστήματα αυτά αντιμετωπίζουν πλέον τα προβλήματα που συνοδεύουν κάθε στρατιωτικό μέσο μεγάλης ηλικίας. Η φθορά των μηχανικών μερών, η δυσκολία εξεύρεσης ανταλλακτικών και οι περιορισμοί του παλαιού ηλεκτρονικού εξοπλισμού καθιστούν αναγκαία την αναβάθμισή τους, προκειμένου να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά τα επόμενα χρόνια.
Στην Ελλάδα οι εργασίες εκσυγχρονισμού
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα. Σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, οι εργασίες εκσυγχρονισμού των 111 εκτοξευτών θα πραγματοποιηθούν εντός της ελληνικής επικράτειας, ενώ η συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας πρέπει να φτάνει τουλάχιστον το 25% του συνολικού προγράμματος.
Η πρόβλεψη αυτή δημιουργεί δυνατότητες ανάληψης έργου από ελληνικές επιχειρήσεις στους τομείς των ηλεκτρονικών, των μηχανικών κατασκευών, της εγκατάστασης εξοπλισμού και της τεχνικής υποστήριξης. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στη δημιουργία υποδομών για τη συντήρηση των συστημάτων κατά τη διάρκεια της επιχειρησιακής τους ζωής.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του διαγωνισμού ανέρχεται συγκεκριμένα σε 90.576.000 ευρώ, ποσό που περιλαμβάνει τις προβλεπόμενες κρατήσεις, φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις. Η τελική ανάθεση θα εξαρτηθεί από την αξιολόγηση των προσφορών και την ολοκλήρωση των διαδικασιών που προβλέπει η νομοθεσία.