Εργασιακό άγχος: Οι Έλληνες πιέζονται περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Η εργάσιμη ημέρα δεν ξεκινά πάντα όταν φτάνουμε στο γραφείο. Για χιλιάδες εργαζομένους αρχίζει πολύ νωρίτερα, μέσα στην κίνηση, στα μέσα μεταφοράς, στην αγωνία να προλάβουν την ώρα προσέλευσης. Και συχνά δεν τελειώνει όταν κλείνει ο υπολογιστής, καθώς οι επαγγελματικές υποχρεώσεις εξακολουθούν να διεκδικούν χρόνο από την προσωπική ζωή.

Η καθημερινή αυτή πίεση δεν αποτελεί απλώς μια δυσάρεστη πλευρά της εργασίας. Μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την ψυχική και τη σωματική υγεία.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, στις 10 Οκτωβρίου, η International Workplace Group (IWG) αναδεικνύει τα πιθανά οφέλη της υβριδικής εργασίας, της μεγαλύτερης αυτονομίας των εργαζομένων και της μείωσης του χρόνου που αφιερώνουν καθημερινά στις μετακινήσεις τους.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Ελλάδα, όπου η εργασιακή πίεση καταγράφεται σε υψηλότερα επίπεδα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ελλάδα: Το 57% των εργαζομένων υπό έντονη πίεση

Σύμφωνα με την έρευνα OSH Pulse 2025 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), το 29% των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσε ότι κατά τους προηγούμενους 12 μήνες αντιμετώπισε άγχος, κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές που προκλήθηκαν ή επιδεινώθηκαν από την εργασία.

Η εικόνα στην Ελλάδα είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Το 57% των εργαζομένων αναφέρει έντονη χρονική πίεση ή υπερβολικό φόρτο εργασίας, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 44%.

Παράλληλα, σχεδόν ένας στους δύο εργαζομένους στη χώρα μας, ποσοστό 49%, δηλώνει ότι η εργασία του προκάλεσε ή επιδείνωσε προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως άγχος, κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές.

Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που δεν περιορίζεται στην κούραση μετά από μια απαιτητική ημέρα. Ο υπερβολικός φόρτος, τα παρατεταμένα ή απρόβλεπτα ωράρια και η συνεχής απαίτηση διαθεσιμότητας αποτελούν ψυχοκοινωνικούς παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι μπορούν να επιβαρύνουν την υγεία των εργαζομένων.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όταν στις επαγγελματικές υποχρεώσεις προστίθενται πολύωρες μετακινήσεις, περιορισμένος προσωπικός χρόνος και δυσκολία αποσύνδεσης από τη δουλειά.

Τι αλλάζει όταν ο εργαζόμενος αποκτά περισσότερο έλεγχο του χρόνου του

Η υβριδική εργασία, που συνδυάζει την παρουσία στον επαγγελματικό χώρο με την εργασία από το σπίτι ή από έναν χώρο κοντά στην κατοικία, προβάλλει ως μία πιθανή απάντηση σε ορισμένες από αυτές τις πιέσεις. Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της IWG, με τη συμμετοχή περισσότερων από 4.000 εργαζομένων που ακολουθούν υβριδικό μοντέλο εργασίας, τα οφέλη καταγράφονται κυρίως στην καθημερινότητα και στην ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την προσωπική ζωή.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για την υβριδική εργασία

Σύμφωνα με την παραπάνω έρευνα, οκτώ στους δέκα αναφέρουν καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, καθώς και μείωση του άγχους.

Παράλληλα, το 70% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι αντιμετωπίζει λιγότερα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το στρες, ενώ το 36% αναφέρει σημαντική μείωση των ημερών απουσίας από την εργασία λόγω ασθένειας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο ρόλος των καθημερινών μετακινήσεων. Το 80% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ο χρόνος που εξοικονομεί περιορίζοντας τις διαδρομές από και προς τον χώρο εργασίας συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση του άγχους.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν τις εμπειρίες των ίδιων των εργαζομένων και δεν αποδεικνύουν ότι η υβριδική εργασία οδηγεί αυτομάτως σε καλύτερη ψυχική υγεία. Δείχνουν, ωστόσο, ότι η μεγαλύτερη ευελιξία και ο περιορισμός των μετακινήσεων μπορούν να συνδέονται με μια λιγότερο πιεστική καθημερινότητα.

Η ευελιξία δεν αρκεί για να αντιμετωπιστεί το burnout

Παρά τα θετικά ευρήματα, η υβριδική εργασία δεν αποτελεί θεραπεία για το άγχος, την κατάθλιψη ή την επαγγελματική εξουθένωση.

Ένας εργαζόμενος μπορεί να βρίσκεται στο σπίτι του και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει υπερβολικές απαιτήσεις, συνεχείς διαδικτυακές συναντήσεις, ασαφή όρια μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής ή την πίεση να είναι διαρκώς διαθέσιμος.

Η αλλαγή του τόπου εργασίας δεν αντιμετωπίζει αυτομάτως αυτούς τους παράγοντες.

Για να υπάρξει ουσιαστική βελτίωση χρειάζονται ρεαλιστικός φόρτος εργασίας, σαφή ωράρια, δυνατότητα αποσύνδεσης, υποστήριξη από τη διοίκηση και έγκαιρη αναγνώριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων.

Η ευελιξία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο, αλλά δεν υποκαθιστά την ευθύνη του εργοδότη για ασφαλείς και υγιείς συνθήκες εργασίας.

Τι κερδίζουν οι επιχειρήσεις από την υβριδική εργασία

Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την ευημερία των εργαζομένων, αλλά και τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Σε ξεχωριστή έρευνα της IWG, με τη συμμετοχή 500 διευθυνόντων συμβούλων, το 75% ανέφερε αύξηση της παραγωγικότητας μετά την εφαρμογή υβριδικού μοντέλου εργασίας, ενώ το 77% δήλωσε ότι παρατήρησε μεγαλύτερη δέσμευση και αφοσίωση από το προσωπικό.

Και σε αυτή την περίπτωση, τα ποσοστά αποτυπώνουν τις εκτιμήσεις των συμμετεχόντων και δεν αποδεικνύουν ότι η υβριδική εργασία οδηγεί υποχρεωτικά σε υψηλότερη παραγωγικότητα για κάθε επιχείρηση.

Αναδεικνύουν, ωστόσο, ότι η μεγαλύτερη ευελιξία δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως παροχή προς τους εργαζομένους, αλλά και ως πιθανή οργανωτική επιλογή με επιχειρηματικά οφέλη.

Η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από τον τρόπο εφαρμογής της, τη φύση της εργασίας και την κουλτούρα κάθε οργανισμού.

Η ψυχική υγεία στην εργασία δεν είναι ατομική υπόθεση

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας υπενθυμίζει ότι η ευημερία των εργαζομένων δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από την προσωπική τους αντοχή ή την ικανότητά τους να διαχειρίζονται το στρες.

Οι συνθήκες εργασίας, οι απαιτήσεις της καθημερινότητας και η δυνατότητα ουσιαστικής ισορροπίας με την προσωπική ζωή παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Η υβριδική εργασία μπορεί να περιορίσει ορισμένες πηγές καθημερινής επιβάρυνσης, κυρίως όταν μειώνει τις μετακινήσεις και προσφέρει μεγαλύτερο έλεγχο του χρόνου.

Δεν είναι, όμως, μια λύση που ταιριάζει σε όλα τα επαγγέλματα ούτε αρκεί από μόνη της.

Το ουσιαστικό ζητούμενο δεν είναι απλώς από πού εργαζόμαστε, αλλά υπό ποιες συνθήκες εργαζόμαστε και πόσο χώρο αφήνει η δουλειά για την υπόλοιπη ζωή μας.