Περίπου ένας στους πέντε ενηλίκους ζει με αρθρίτιδα και με τον χρόνιο ή περιστασιακό πόνο που μπορεί να τη συνοδεύει. Το αντίστοιχο ποσοστό μετά τα 65 έτη εκτοξεύεται, επηρεάζοντας περισσότερα από 6 στα 10.
Ο πόνος, η δυσκαμψία και το πρήξιμο στις αρθρώσεις μπορούν να κάνουν ακόμη και τις απλούστερες κινήσεις να μοιάζουν δύσκολες. Παρότι δεν υπάρχει μια και μοναδική λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ρευματολόγοι επισημαίνουν ότι υπάρχουν ορισμένες συνηθισμένες αντιδράσεις, οι οποίες αντί να βοηθούν, τελικά μακροπρόθεσμα επιδεινώνουν την κατάσταση.
Σε αυτό το πλαίσιο ξεχωρίζουν τα τέσσερα συχνά λάθη που θα πρέπει να αποφεύγονται όταν οι αρθρώσεις πονούν και εξηγούν τι μπορείτε να κάνετε αντί για αυτά.
Τι δεν πρέπει να κάνετε για τις αρθρώσεις σας
1. Αποφεύγετε κάθε σωματική δραστηριότητα
Όταν τα γόνατα είναι πρησμένα ή οι αστράγαλοι πονούν, η ξεκούραση σε μια αναπαυτική πολυθρόνα μοιάζει με την καλύτερη λύση. Οι ειδικοί, όμως, προειδοποιούν ότι η πλήρης αποφυγή της κίνησης μπορεί στην πραγματικότητα να χειροτερέψει την κατάσταση.
Μπορεί να φαίνεται λογικό να αποφεύγετε τη δραστηριότητα όταν πονάτε, αλλά ακόμη και η ήπια άσκηση και οι διατάσεις βοηθούν την κυκλοφορία του αίματος και την υγεία των αρθρώσεων.
Οι μύες γύρω από μια άρθρωση λειτουργούν ως «αμορτισέρ». Όταν δεν χρησιμοποιούνται, εξασθενούν γρήγορα, με αποτέλεσμα η ίδια η άρθρωση να απορροφά μεγαλύτερο μέρος των κραδασμών σε κάθε βήμα.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η μειωμένη κίνηση οδηγεί σε πιο αδύναμους μυς και πιο δύσκαμπτες αρθρώσεις, προκαλώντας περισσότερο πόνο και ακόμη μεγαλύτερο περιορισμό της δραστηριότητας.
Δεν είναι, ωστόσο, κάθε μορφή άσκησης κατάλληλη για όλους. Έρευνες δείχνουν ότι 30 έως 60 λεπτά άσκησης την ημέρα μπορεί να συμβάλλουν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας. Ενδέχεται, όμως, να χρειαστεί να δοκιμάσετε διαφορετικά είδη άσκησης και να αυξάνετε σταδιακά τη διάρκεια ή την ένταση, ανάλογα με την ανοχή σας.
2. Βασίζεστε στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη
Η λήψη ενός μη στεροειδούς αντιφλεγμονώδους φαρμάκου, όπως η ιβουπροφαίνη, με το πρώτο σημάδι δυσκαμψίας ή πόνου μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση. Η μακροχρόνια χρήση τους, όμως, συνοδεύεται από κινδύνους.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, όταν αυτά τα φάρμακα χρησιμοποιούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα, αυξάνεται ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών στο στομάχι και στο ήπαρ, καθώς και ο κίνδυνος αιμορραγίας και καρδιακών επιπλοκών.
Έρευνες δείχνουν επίσης ότι η μακροχρόνια χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών μπορεί να συνδέεται με επίμονο πόνο, δυσκαμψία και αναπηρία σε ανθρώπους με αρθρίτιδα.
Επιπλέον, η συνεχής χρήση τους δεν αντιμετωπίζει τα μακροπρόθεσμα προβλήματα που προκαλούν τον πόνο. Αυτά συνήθως σχετίζονται με χρόνια φλεγμονή, αστάθεια της άρθρωσης ή νευροπαθητικούς παράγοντες.
3. Αγνοείτε τον πόνο και το πρήξιμο
Όταν οι αρθρώσεις αρχίζουν να πονούν δεν θα πρέπει να αναβάλετε την επίσκεψη στον γιατρό. Η αναβολή μπορεί να οδηγήσει σε εντονότερα συμπτώματα, ακόμη και σε μόνιμη βλάβη.
Η ιατρική αξιολόγηση και η έναρξη της κατάλληλης θεραπείας με τα πρώτα σημάδια πόνου, δυσκαμψίας ή πρηξίματος μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό του τύπου της αρθρίτιδας. Έτσι μπορεί να επιλεγεί η καλύτερη αντιμετώπιση για την ανακούφιση και την πρόληψη περαιτέρω βλάβης.
Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει γρήγορα μόνιμες και μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις. Η ίδια θεραπεία μπορεί να έχει καλύτερα αποτελέσματα όταν αρχίζει μέσα στους πρώτους μήνες, συγκριτικά με την έναρξή της έναν χρόνο αργότερα.
4. Επιλέγετε συμπληρώματα αντί για αποδεδειγμένες θεραπείες
Η γλυκοζαμίνη, η χονδροϊτίνη, το κολλαγόνο και ο κουρκουμάς συχνά διαφημίζονται ως «θαυματουργές» λύσεις για τον πόνο στις αρθρώσεις. Τα ερευνητικά δεδομένα όμως δεν επιβεβαιώνουν αυτούς τους ισχυρισμούς.
Η λήψη ενός συμπληρώματος σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αντικαθιστά θεραπείες με ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση. Ανάλογα με την αιτία του πόνου, οι κατάλληλες παρεμβάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν άσκηση, μυϊκή ενδυνάμωση, συνταγογραφούμενα φάρμακα ή άλλες θεραπείες που θα σας προτείνει ένας γιατρός.
Τι πρέπει να κάνετε για τις αρθρώσεις σας
Διακόψτε το κάπνισμα
Εάν καπνίζετε, η διακοπή του καπνίσματος θα πρέπει να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την προστασία των αρθρώσεων. Το κάπνισμα συγκαταλέγεται στους ισχυρότερους παράγοντες κινδύνου για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, ενώ παράλληλα μειώνει την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπισή της.
Υιοθετήστε μια θρεπτική, αντιφλεγμονώδη διατροφή
Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές τροφές και αντιφλεγμονώδη θρεπτικά συστατικά – όπως για παράδειγμα η Μεσογειακή – μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τον πόνο και τη λειτουργικότητα των αρθρώσεων. Παράλληλα, συμβάλλει στην αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού και μεταβολικού κινδύνου που συχνά συνοδεύει την αρθρίτιδα.
Δώστε προτεραιότητα στην ενδυνάμωση
Η συστηματική μυϊκή ενδυνάμωση και η τακτική κίνηση αποτελούν τα σημαντικότερα εργαλεία για τη διατήρηση της υγείας των αρθρώσεων. Η προοδευτική προπόνηση ενδυνάμωσης είναι η μοναδική παρέμβαση που μπορεί ταυτόχρονα να μειώσει μακροπρόθεσμα τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας και να βελτιώσει τη λειτουργικότητα. Γι’ αυτό αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής σε όλες τις σημαντικές κατευθυντήριες οδηγίες.
Ζητήστε βοήθεια από έναν ειδικό
Εάν δεν βλέπετε κάποια βελτίωση στο πρόβλημα, οι ρευματολόγοι συνιστούν είτε να τροποποιηθεί το υπάρχον θεραπευτικό σχήμα είτε να επιλεγεί μια ισχυρότερη θεραπευτική λύση. Η ιατρική παρακολούθηση και αξιολόγηση θα σας βοηθήσει ώστε να αλλάξετε το θεραπευτικό πλάνο αν δεν σας προσφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.