Παχυσαρκία, ο αόρατος εχθρός: Η νέα μελέτη που αποκαλύπτει γιατί μια γρίπη μπορεί να γίνει θανατηφόρα

Η παχυσαρκία δεν απειλεί μόνο με χρόνιες παθήσεις, αλλά και με σοβαρές λοιμώξεις, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο νοσηλείας και θανάτου, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Lancet.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περίπου 540.000 άτομα σε Ηνωμένο Βασίλειο και Φινλανδία και διαπίστωσαν ότι τα άτομα με πολύ αυξημένο σωματικό βάρος έχουν κατά 70% μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν σοβαρά από συχνές λοιμώξεις, όπως γρίπη, πνευμονία, γαστρεντερίτιδα και λοιμώξεις του ουροποιητικού και του αναπνευστικού.

Η μελέτη δείχνει ότι όσο αυξάνεται ο δείκτης μάζας σώματος, τόσο μεγαλώνει η πιθανότητα για βαριά εξέλιξη μιας λοίμωξης, με τα άτομα με σοβαρή παχυσαρκία να έχουν έως και τριπλάσιο κίνδυνο σε σχέση με όσους βρίσκονται σε φυσιολογικά επίπεδα βάρους. Παρόλα αυτά, δεν διαπιστώθηκε αντίστοιχη αύξηση κινδύνου για νοσηλεία ή θάνατο από HIV ή φυματίωση, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο μηχανισμός δεν είναι ίδιος για όλες τις μολυσματικές ασθένειες.

Η παχυσαρκία και το ανοσοποιητικό σύστημα

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η παχυσαρκία πιθανόν αποδυναμώνει την ικανότητα του ανοσοποιητικού να αμυνθεί απέναντι σε βακτήρια, ιούς, παράσιτα και μύκητες, καθιστώντας πιο εύκολη την εμφάνιση σοβαρών λοιμώξεων. Ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Mika Kivimäki από το University College London, μιλά για «ευρείς βιολογικούς μηχανισμούς» που φαίνεται να συνδέουν το υπερβολικό βάρος με πληθώρα διαφορετικών λοιμωδών νοσημάτων. Η σχέση παχυσαρκίας και λοιμώξεων είχε αναδειχθεί έντονα κατά την πανδημία της Covid-19, και η νέα ανάλυση επιβεβαιώνει ότι ο αυξημένος κίνδυνος δεν περιορίζεται σε έναν μόνο ιό, αλλά εκτείνεται σε πολλές συχνές λοιμώξεις.

Παχυσαρκία, θνησιμότητα και παγκόσμια επιβάρυνση

Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι η παχυσαρκία μπορεί να ευθύνεται για λίγο πάνω από το 10% των θανάτων από λοιμώδη νοσήματα παγκοσμίως το 2023, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί όσο ανεβαίνουν τα ποσοστά υπερβολικού βάρους διεθνώς. Στις ΗΠΑ, περίπου το ένα τέταρτο των θανάτων από λοιμώξεις σε χώρες υψηλού εισοδήματος συνδέεται με την παχυσαρκία, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το αντίστοιχο ποσοστό είναι περίπου ένας στους έξι θανάτους.

Στον αντίποδα, χώρες όπως το Βιετνάμ καταγράφουν πολύ χαμηλότερη επιβάρυνση, με μόλις 1,2% των θανάτων από λοιμώξεις να αποδίδονται στο αυξημένο βάρος, γεγονός που αναδεικνύει τις έντονες γεωγραφικές και κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Οι επιστήμονες πάντως προειδοποιούν ότι τα στοιχεία για θανάτους από λοιμώξεις και ποσοστά παχυσαρκίας δεν είναι πάντα ακριβή, ειδικά σε χώρες με περιορισμένους πόρους, γι’ αυτό και οι εκτιμήσεις πρέπει να διαβάζονται με προσοχή, σύμφωνα με τους Financial Times.

Παρά τα περιορισμένα στοιχεία, η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για πολιτικές που διευκολύνουν την πρόσβαση σε προσιτή, υγιεινή διατροφή και σε ασφαλείς χώρους άσκησης, ώστε να αναχαιτιστεί το κύμα της παχυσαρκίας που σαρώνει πολλές κοινωνίες. Οι ειδικοί τονίζουν επίσης ότι τα άτομα με πολύ αυξημένο βάρος πρέπει να είναι ιδιαίτερα συνεπή με τους εμβολιασμούς τους, καθώς ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης είναι αισθητά μεγαλύτερος για αυτή την ομάδα του πληθυσμού. Καθώς οι ρυθμοί αύξησης της παχυσαρκίας παραμένουν ανοδικοί, προειδοποιούν ότι θα αυξάνονται αντίστοιχα και οι νοσηλείες και οι θάνατοι από λοιμώδη νοσήματα που σχετίζονται με το υπερβολικό βάρος.