Οι 5 τροφές που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας

Περισσότεροι από 6 εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν με άνοια, αριθμός που αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2060, καθώς ο πληθυσμός γερνά και αυξάνονται παθήσεις που συνδέονται με την άνοια, όπως η παχυσαρκία.

Η ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για την άνοια και δεν μπορούμε να αποφύγουμε τη γήρανση. Υπάρχουν όμως παράγοντες που μπορούμε να επηρεάσουμε ή να τροποποιήσουμε, μεταξύ των οποίων η διατροφή. Αν και μια συνολικά ισορροπημένη διατροφή είναι σημαντική, έρευνες δείχνουν ότι η συχνή κατανάλωση ορισμένων τροφών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο άνοιας, σύμφωνα με το nypost.

1. Επεξεργασμένο κρέας

Μπέικον, λουκάνικα, χοτ ντογκ και αλλαντικά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο. Σύμφωνα με μελέτη του 2021, μόλις 25 γραμμάρια επεξεργασμένου κρέατος την ημέρα, δηλαδή περίπου δύο φέτες αλλαντικού, συνδέονταν με 44% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας οποιασδήποτε αιτίας και 52% υψηλότερο κίνδυνο Αλτσχάιμερ.

Η ίδια έρευνα δεν διαπίστωσε αντίστοιχο κίνδυνο από το μη επεξεργασμένο κόκκινο κρέας, όταν πρόκειται για ολόκληρα κομμάτια που μαγειρεύονται από την αρχική τους μορφή. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το επεξεργασμένο κρέας αυξάνει την πρόσληψη νατρίου και κορεσμένων λιπαρών, αλλά και φλεγμονωδών σημάτων στον εγκέφαλο.

2. Ζαχαρούχα ροφήματα

Όσο περισσότερα ζαχαρούχα ροφήματα καταναλώνει κάποιος, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος Αλτσχάιμερ. Ανασκόπηση του 2025 διαπίστωσε 49% υψηλότερο κίνδυνο σε όσους κατανάλωναν περισσότερα τέτοια ποτά.

Στην κατηγορία περιλαμβάνονται αναψυκτικά, χυμοί με πρόσθετη ζάχαρη, αθλητικά και ενεργειακά ποτά, καθώς και έτοιμος καφές ή τσάι με ζάχαρη. Ακόμη και τα τεχνητά γλυκανμένα ροφήματα συνδέθηκαν με 42% αυξημένο κίνδυνο Αλτσχάιμερ.

3. Τηγανητό ψάρι

Η αγγειακή άνοια, που προκαλείται όταν μειώνεται ή μπλοκάρεται η ροή αίματος, οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών προς τον εγκέφαλο, είναι η δεύτερη συχνότερη μορφή άνοιας. Ανασκόπηση του 2024 διαπίστωσε ότι ακόμη και 0,25 έως 2 μερίδες τηγανητού ψαριού την εβδομάδα συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο αγγειακής άνοιας.

Παράλληλα, μεγαλύτερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, ιδιαίτερα ζαχαρούχων ροφημάτων και επεξεργασμένου κρέατος, συνδεόταν με υψηλότερο κίνδυνο.

4. Επεξεργασμένοι υδατάνθρακες

Λευκό ψωμί, λευκό ρύζι, ζυμαρικά και δημητριακά πρωινού υφίστανται επεξεργασία που αφαιρεί φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά. Ο οργανισμός τα διασπά γρήγορα, προκαλώντας απότομες αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα.

Μελέτη του 2025 συνέδεσε τη συχνή κατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας. Αντίθετα, τρόφιμα όπως τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα φρούτα και τα φασόλια απορροφώνται πιο αργά και ενδέχεται να προστατεύουν από την άνοια.

5. Κορεσμένα λιπαρά

Τα κορεσμένα λιπαρά, που βρίσκονται μεταξύ άλλων στο λιπαρό κόκκινο κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα γλυκά και τα τηγανητά, συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας και Αλτσχάιμερ.

Μελέτη του 2018 έδειξε ότι κάθε επιπλέον 4 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών την ημέρα συνδέονταν με 15% υψηλότερο κίνδυνο Αλτσχάιμερ. Η ομάδα που κατανάλωνε τις μεγαλύτερες ποσότητες είχε περίπου διπλάσιο κίνδυνο από εκείνη με τη χαμηλότερη κατανάλωση.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών μπορεί να συμβάλλει στην αύξηση επιβλαβών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο και να προκαλεί φλεγμονή.