Νέα μεγάλη έρευνα: Δημοφιλές ρόφημα συνδέθηκε με 2,5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου

Ένα αναψυκτικό ή ένας συσκευασμένος χυμός με πρόσθετη ζάχαρη (φρουτοποτό) μπορεί να μοιάζει με μια μικρή – ασήμαντη συνήθεια. Από νέα μακροχρόνια μελέτη, όμως, διαπιστώθηκε ότι όσοι κατανάλωναν καθημερινά τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο ρόφημα εμφάνιζαν περίπου 2,5 φορές υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου σε σύγκριση με εκείνους που το έκαναν πολύ σπάνια.

Τα ευρήματα – που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Gastro Hep Advances – αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο καρκίνος του στομάχου, παρότι δεν συζητείται τόσο συχνά όσο άλλες μορφές της νόσου, συγκαταλέγεται στις κυριότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως.

Στους ήδη γνωστούς παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται η λοίμωξη από το βακτήριο H. pylori, η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα, η προχωρημένη ηλικία και το ανδρικό φύλο.

Ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει και η διατροφή. Τα παστά ψάρια και τα καμένα ή απανθρακωμένα κρέατα έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο, ενώ αντίθετα τα φρούτα και τα λαχανικά ενδέχεται να λειτουργούν προστατευτικά.

Σημειώνεται πως τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά και οι χυμοί με πρόσθετη ζάχαρη είχαν ήδη συσχετιστεί με διάφορα προβλήματα υγείας, καθώς και με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, του μαστού και του ήπατος.

Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη

Οι ερευνητές αξιοποίησαν στοιχεία από δύο από τις μακροβιότερες μελέτες υγείας στις ΗΠΑ: τη Nurses’ Health Study και τη Health Professionals Follow-up Study. Οι δύο αυτές έρευνες παρακολουθούν εδώ και δεκαετίες τη διατροφή και την κατάσταση της υγείας δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, αποτελώντας πολύτιμη πηγή πληροφοριών για τον εντοπισμό μακροχρόνιων συσχετίσεων.

Στη συγκεκριμένη ανάλυση συμπεριλήφθηκαν συνολικά 112.284 συμμετέχοντες. Κάθε τέσσερα χρόνια συμπλήρωναν αναλυτικά ερωτηματολόγια σχετικά με τη συχνότητα κατανάλωσης συγκεκριμένων τροφίμων και ποτών. Παράλληλα, ανά δύο χρόνια απαντούσαν σε ερωτήσεις για τον τρόπο ζωής, το ιατρικό ιστορικό και τις μεταβολές στην υγεία τους.

Οι ερευνητές χώρισαν τα ροφήματα σε δύο κατηγορίες:

• Στα ροφήματα με πρόσθετη ζάχαρη, στα οποία περιλαμβάνονταν τα ανθρακούχα αναψυκτικά, τα φρουτοποτά, τα ενεργειακά και αθλητικά ποτά.
• Στα ροφήματα με τεχνητά γλυκαντικά, στα οποία περιλαμβάνονταν τα ανθρακούχα ποτά με λίγες θερμίδες.

Η κατανάλωση ταξινομήθηκε σε κατηγορίες, από λιγότερο από μία μερίδα τον μήνα έως περισσότερες από μία μερίδες την ημέρα. Ως μερίδα ορίστηκαν τα 240 ml.

Είναι σημαντικό ότι στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν και άλλοι γνωστοί παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του στομάχου, όπως η κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές προσπάθησαν να απομονώσουν όσο το δυνατόν περισσότερο τον πιθανό ρόλο των ζαχαρούχων ροφημάτων.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έρευνας καταγράφηκαν 278 περιστατικά καρκίνου του στομάχου. Τα άτομα που κατανάλωναν τουλάχιστον ένα ρόφημα με πρόσθετη ζάχαρη την ημέρα εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου σε σύγκριση με εκείνα που έπιναν τέτοια ποτά πολύ σπάνια. Συγκεκριμένα, ο κίνδυνός τους ήταν περίπου 2,45 φορές υψηλότερος.

Η ίδια συσχέτιση παρατηρήθηκε τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες. Στις γυναίκες ο κίνδυνος ήταν περίπου τριπλάσιος, ενώ στους άνδρες πλησίαζε το διπλάσιο.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης εάν η λοίμωξη από H. pylori θα μπορούσε να εξηγεί τη σύνδεση, καθώς το συγκεκριμένο βακτήριο αποτελεί έναν καλά τεκμηριωμένο παράγοντα κινδύνου. Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι η σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση ροφημάτων με ζάχαρη και τον καρκίνο του στομάχου δεν συνδεόταν με την παρουσία του H. pylori.

Αντίθετα, τα ροφήματα με τεχνητά γλυκαντικά δεν συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου – ένα ενθαρρυντικό εύρημα για όσους προτιμούν αναψυκτικά διαίτης.

Τέλος, οι επιστήμονες εξέτασαν ξεχωριστά τη φρουκτόζη, το βασικό γλυκαντικό αυτών των ποτών. Η υψηλότερη πρόσληψή της συνδέθηκε θετικά με τον καρκίνο του στομάχου τόσο στο σύνολο των συμμετεχόντων όσο και ειδικότερα στις γυναίκες, προσθέτοντας ένα ακόμη στοιχείο στη συγκεκριμένη συσχέτιση.

Οι περιορισμοί της έρευνας

Παρότι στην έρευνα συμμετείχαν περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι, ο συνολικός αριθμός των περιστατικών καρκίνου του στομάχου ήταν σχετικά μικρός, καθώς περιορίστηκε στα 278. Όταν ο αριθμός των περιστατικών είναι μικρός, οι εκτιμήσεις μπορεί να είναι λιγότερο ακριβείς.

Επίσης οι ειδικοί σημειώνουν πως πρόκειται για μελέτη παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αποκαλύψει συσχετίσεις, αλλά δεν μπορεί να αποδείξει πως υπάρχει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες, προκειμένου να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα στην καθημερινή ζωή

Η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι ένα αναψυκτικό με ζάχαρη την ημέρα θα προκαλέσει καρκίνο. Υποδεικνύει, όμως, ότι υπάρχει μια πιθανή συσχέτιση που αξίζει να διερευνηθεί περαιτέρω.

Τα ποτά με πρόσθετη ζάχαρη έχουν ήδη συνδεθεί με έναν μακρύ κατάλογο προβλημάτων υγείας. Επομένως, ο περιορισμός τους αποτελεί μια λογική επιλογή για τη συνολική υγεία, ανεξάρτητα από το αν η συγκεκριμένη σύνδεση με τον καρκίνο του στομάχου θα επιβεβαιωθεί και από μελλοντικές έρευνες.

Η αντικατάσταση των αναψυκτικών με νερό ή ανθρακούχο νερό αποτελεί ένα μικρό και ρεαλιστικό πρώτο βήμα. Ακόμη και η μετάβαση σε ένα αναψυκτικό διαίτης θα μπορούσε να αποτελέσει έναν απλό τρόπο περιορισμού της πρόσθετης ζάχαρης και ενδεχομένως μείωσης του κινδύνου καρκίνου του στομάχου.

Το βασικό μήνυμα λοιπόν, όπως σχολιάζουν ειδικοί στο Eating Well, δεν είναι ο πανικός, αλλά η σωστή αξιολόγηση των δεδομένων. Ο περιορισμός των ροφημάτων με πρόσθετη ζάχαρη, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται ένα ή περισσότερα καθημερινά, μπορεί να αποτελέσει μια απλή και συνετή αλλαγή για την προστασία της υγείας.