Εορτολόγιο: Ποιος γιορτάζει σήμερα 23 Οκτωβρίου – Μεγάλη γιορτή του Αγίου Δημητρίου

Σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026, είναι η μεγάλη γιορτή του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλύτη, πολιούχου της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με το εορτολόγιο, γιορτάζουν ο Δημήτρης, η Δήμητρα, ο Μίμης, η Μιμή, ο Μήτσος και πολλά ακόμη ονόματα. Η 26η Οκτωβρίου έχει ξεχωριστή σημασία για τη Θεσσαλονίκη, καθώς την ίδια ημερομηνία, το 1912, η πόλη απελευθερώθηκε από την οθωμανική κυριαρχία.

Εορτολόγιο σήμερα: Ποιοι γιορτάζουν στις 26 Οκτωβρίου

Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα γιορτάζουν τα εξής ονόματα:

• Δημήτριος, Δημήτρης, Δημητρός, Μίμης, Τζίμης, Μήτσος, Τζιμάκος, Μητσάκος, Μήτρος, Ντέμης, Ντίμης
• Δήμητρα, Μιμή, Μιμίκα, Δημητρία, Ντίμι, Ντέμη
• Δήμος
• Γλύκων, Γλυκός
• Λέπτινος, Λεπτίνα
• Λούππος, Λούππης
• Κυπαρισσία, Παρεσίνα, Παρεσσία, Παρέσια, Παρέσσα

Ποιος γιορτάζει αύριο

Αύριο, Τρίτη 27 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, γιορτάζουν:

• Νέστορας
• Νέστωρ
• Νεστορία

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά στις 27 Οκτωβρίου τη μνήμη του Αγίου Νέστορα, ο οποίος συνδέεται με το μαρτύριο του Αγίου Δημητρίου.

Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των:

Στις 26 Οκτωβρίου τιμάται κυρίως ο Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλύτης. Η Εκκλησία τιμά επίσης τον Άγιο Λούππο, τους Αγίους Αρτεμίδωρο και Βασίλειο, την Αγία Λεπτίνα, τον Άγιο Γλύκωνα, τον Άγιο Ιωάσαφ τον νέο Οσιομάρτυρα, την Αγία Λεωντίνη, τους δύο Οσίους Λεοντίους του Αγίου Όρους, τον Άγιο Eata του Hexham, τον Όσιο Θεόφιλο Αρχιεπίσκοπο Νόβγκοροντ και τον Άγιο Αντώνιο Επίσκοπο Βολογκντά. Την ίδια ημέρα μνημονεύονται η ανακομιδή των λειψάνων του νεομάρτυρα Γεωργίου του εν Ιωαννίνοις, η μεταφορά της εικόνας του Αγίου Δημητρίου στην Κωνσταντινούπολη και ο μεγάλος σεισμός που έπληξε την Κωνσταντινούπολη το 740 μ.Χ.

Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλύτης: Η ιστορία του μάρτυρα που έγινε πολιούχος της Θεσσαλονίκης

Ο Άγιος Δημήτριος είναι ένας από τους πιο γνωστούς και τιμώμενους Αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η ζωή και το μαρτύριό του συνδέθηκαν στενά με τη Θεσσαλονίκη, την πόλη στην οποία, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, γεννήθηκε στα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ., περίπου το 280-284.

Σύμφωνα με τον βίο του, καταγόταν από εύπορη και επιφανή οικογένεια και ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία στον ρωμαϊκό στρατό. Φέρεται να έφτασε σε νεαρή ηλικία στον βαθμό του χιλιάρχου, υπηρετώντας την περίοδο κατά την οποία η ανατολική πλευρά της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας βρισκόταν υπό την εξουσία του Γαλερίου.

Ο Δημήτριος ασπάστηκε τον χριστιανισμό σε μια εποχή κατά την οποία οι χριστιανοί αντιμετώπιζαν διωγμούς. Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, δίδασκε τη χριστιανική πίστη σε νέους της Θεσσαλονίκης, γεγονός που οδήγησε στη σύλληψη και τη φυλάκισή του.

Η πιο γνωστή διήγηση για το μαρτύριό του συνδέεται με τον νεαρό χριστιανό Νέστορα και τον μονομάχο Λυαίο. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Νέστορας επισκέφθηκε τον φυλακισμένο Δημήτριο και ζήτησε την ευχή του πριν αντιμετωπίσει τον Λυαίο σε δημόσια μονομαχία. Ο Νέστορας νίκησε, προκαλώντας την οργή της ρωμαϊκής εξουσίας.

Ο Δημήτριος θανατώθηκε με λογχισμούς μέσα στη φυλακή του. Το μαρτύριό του τοποθετείται συνήθως γύρω στο 306 μ.Χ., αν και στις αγιολογικές πηγές συναντώνται διαφορετικές χρονολογήσεις. Η μνήμη του καθιερώθηκε στις 26 Οκτωβρίου.

Η τιμή προς τον Άγιο εξαπλώθηκε ιδιαίτερα κατά τη βυζαντινή περίοδο. Για τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης έγινε σύμβολο προστασίας της πόλης, ενώ το όνομά του συνδέθηκε με την τοπική θρησκευτική παράδοση, την τέχνη και την ιστορία της.

Γιατί ο Άγιος Δημήτριος ονομάζεται Μυροβλύτης

Η προσωνυμία «Μυροβλύτης» προέρχεται από την εκκλησιαστική παράδοση σύμφωνα με την οποία από τον τάφο και τα λείψανα του Αγίου ανέβλυζε ευωδιαστό μύρο. Το φαινόμενο αυτό καταγράφεται σε αγιολογικές διηγήσεις και συνδέθηκε με τη φήμη του ως θαυματουργού.

Στη βυζαντινή αγιογραφία ο Άγιος Δημήτριος παρουσιάζεται άλλοτε ως νεαρός στρατιωτικός Άγιος και άλλοτε έφιππος, συχνά πάνω σε κόκκινο άλογο. Η εικόνα του έχει καθιερωθεί ως ένα από τα αναγνωρίσιμα σύμβολα της Θεσσαλονίκης.

Γιατί η 26η Οκτωβρίου είναι διπλή γιορτή για τη Θεσσαλονίκη

Η 26η Οκτωβρίου δεν είναι μόνο η γιορτή του πολιούχου της Θεσσαλονίκης. Την ίδια ημερομηνία, το 1912, κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, η Θεσσαλονίκη απελευθερώθηκε από την οθωμανική κυριαρχία, έπειτα από περίπου 482 χρόνια.

Ο Οθωμανός διοικητής Χασάν Ταχσίν Πασάς συμφώνησε στην παράδοση της πόλης στον Ελληνικό Στρατό, υπό τον διάδοχο Κωνσταντίνο. Το πρωτόκολλο παράδοσης φέρει ημερομηνία 26 Οκτωβρίου 1912, ανήμερα του Αγίου Δημητρίου.

Έτσι, η ημέρα απέκτησε διπλό χαρακτήρα για τη Θεσσαλονίκη: θρησκευτικό, με τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, και ιστορικό, με την επέτειο της απελευθέρωσης. Το 2026 συμπληρώνονται 114 χρόνια από το γεγονός.

Ο ναός του Αγίου Δημητρίου και η ιστορική κρύπτη της Θεσσαλονίκης

Στο κέντρο της Θεσσαλονίκης βρίσκεται ο επιβλητικός ναός του Αγίου Δημητρίου, ένα από τα σημαντικότερα παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά μνημεία της Ελλάδας. Ο ναός περιλαμβάνεται από το 1988 στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ως μέρος των παλαιοχριστιανικών και βυζαντινών μνημείων της πόλης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κρύπτη κάτω από τον ναό, η οποία συνδέεται κατά την παράδοση με τον τόπο του μαρτυρίου του Αγίου. Στον χώρο σώζονται κατάλοιπα ρωμαϊκού λουτρού, ενώ σήμερα λειτουργεί ως μουσειακός χώρος με αρχαιολογικά ευρήματα και γλυπτά διαφορετικών ιστορικών περιόδων.

Ο ναός υπέστη σοβαρές καταστροφές στη μεγάλη πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης το 1917 και αποκαταστάθηκε κατά τις επόμενες δεκαετίες. Η ιστορία και η αρχιτεκτονική του αναδεικνύονται μέσα από το έργο του Υπουργείου Πολιτισμού.

Τα Δημήτρια: Από τη βυζαντινή εμποροπανήγυρη στο φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης

Η γιορτή του Αγίου Δημητρίου συνδέεται και με έναν από τους παλαιότερους θεσμούς της Θεσσαλονίκης. Τα «Δημήτρια» έχουν τις ρίζες τους στη βυζαντινή εποχή, όταν γύρω από την εορτή του πολιούχου διοργανωνόταν μεγάλη εμποροπανήγυρη.

Από τον 10ο αιώνα η πανήγυρη αποτελούσε σημείο συνάντησης εμπόρων και επισκεπτών, ενώ γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη κατά τον 14ο αιώνα. Στη σύγχρονη εποχή το όνομα διατηρήθηκε μέσα από το πολιτιστικό φεστιβάλ «Δημήτρια» του Δήμου Θεσσαλονίκης, που περιλαμβάνει καλλιτεχνικές εκδηλώσεις.

Τι διαβάζεται στην εκκλησία στις 26 Οκτωβρίου – Το Ευαγγέλιο και ο Απόστολος

Στη Θεία Λειτουργία της γιορτής του Αγίου Δημητρίου, τα αναγνώσματα συνδέονται με τη χριστιανική πίστη, την αντοχή απέναντι στους διωγμούς και την αγάπη προς τον συνάνθρωπο.

Αποστολικό ανάγνωσμα: Από τη Β΄ Επιστολή του Αποστόλου Παύλου προς τον Τιμόθεο (Β΄ Τιμοθέου 2, 1-10). Το απόσπασμα αναφέρεται στην αφοσίωση, την υπομονή και την αντοχή απέναντι στις δυσκολίες.

Ευαγγελικό ανάγνωσμα: Από το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο (15, 17 – 16, 2). Ο Χριστός μιλά στους μαθητές του για την αγάπη μεταξύ τους και τους προειδοποιεί για τις διώξεις που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν.

«Ταῦτα ἐντέλλομαι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους».

Κατά Ιωάννην 15, 17

Τα πλήρη αποστολικά και ευαγγελικά αναγνώσματα της 26ης Οκτωβρίου 2026 είναι διαθέσιμα στον Ορθόδοξο Συναξαριστή, στο πρωτότυπο κείμενο και σε ερμηνευτική απόδοση.

Ακούστε το Απολυτίκιον του Αγίου Δημητρίου

Το Απολυτίκιο του Αγίου Δημητρίου, σε ήχο γ΄, αρχίζει με τη φράση «Μέγαν εὕρατο ἐν τοῖς κινδύνοις» και αναφέρεται στον Άγιο ως προστάτη των πιστών, κάνοντας μνεία και στη νίκη του Νέστορα επί του Λυαίου.

Εορτολόγιο Οκτωβρίου

Δείτε αναλυτικά το εορτολόγιο Οκτωβρίου και ποιοι γιορτάζουν κάθε μέρα.

Σαν σήμερα

Διαβάστε τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα, τις επετείους και τις προσωπικότητες που συνδέονται με την 26η Οκτωβρίου στη στήλη Σαν σήμερα του Newsbeast.