Ελληνική αντι-NAVTEX για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου – Η απάντηση της Αθήνας στην Τουρκία
Με την έκδοση αντι-NAVTEX, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Τρίτης, αντέδρασε η Αθήνα στην τουρκική ναυτική οδηγία που είχε προηγηθεί το ίδιο βράδυ και αφορούσε το γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo. Το πλοίο είχε αναχωρήσει από το λιμάνι του Ηρακλείου λίγο μετά τις 18:00, προκειμένου να πραγματοποιήσει έρευνες στο πλαίσιο του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, γνωστού ως Great Sea Interconnector (GSI).
Η Αθήνα απέρριψε την τουρκική NAVTEX σχετικά με την ερευνητική δραστηριότητα του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo», επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη οδηγία στερείται ισχύος. Η ελληνική απάντηση εκδόθηκε στις 22:05 UTC της 10ης Νοεμβρίου 2026, δηλαδή στις 00:05 της 11ης Νοεμβρίου, ώρα Ελλάδας. Μέσω του σταθμού Ηρακλείου, οι ελληνικές Αρχές υπογράμμισαν ότι μεγάλο τμήμα της θαλάσσιας έκτασης όπου έχουν προγραμματιστεί οι εργασίες εμπίπτει στην ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδα. Παράλληλα, διευκρίνισαν ότι το γαλλικό σκάφος πραγματοποιεί τις έρευνές του κατόπιν σχετικής αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες.
Τι αναφέρει η Αντι-NAVTEX της Αθήνας:
Μη εξουσιοδοτημένος σταθμός εξέπεμψε μήνυμα NAVTEX, με κωδικό FA76-1127/26, το οποίο αφορά ερευνητικές δραστηριότητες για την εγκατάσταση του υποβρύχιου καλωδίου του έργου «Great Sea Interconnector» (GSI) —το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ. Οι δραστηριότητες αυτές πρόκειται να διεξαχθούν από το σκάφος «VB ABEILLE MARENGO», υπό γαλλική σημαία (MMSI: 228505700, IMO: 9388613), κατά μήκος γραμμών που συνδέουν συγκεκριμένες συντεταγμένες. Σημαντικό τμήμα αυτών των γραμμών —και συγκεκριμένα εκείνες που παρατίθενται κατωτέρω— εμπίπτει στην ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και την υφαλοκρηπίδα, όπως αυτές καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο και τον εθνικό νόμο 4001/2011, σε πλήρη συμμόρφωση με τα εν λόγω νομικά πλαίσια.
IN THE LINE BETWEEN THE POINTS 1:
35 20.46 N – 027 15.61 E
35 19.85 N – 027 25.20 E
35 13.14 N – 027 35.10 E
35 01.94 N – 027 42.89 E
34 47.85 N – 028 10.04 E
34 42.47 N – 028 40.81 E
34 26.64 N – 029 25.47 E
34 23.31 N – 029 32.66 E
34 17.27 N – 029 52.26 E
34 11.80 N – 029 58.14 E
34 11.30 N – 030 05.12 E
IN THE LINE BETWEEN THE POINTS 2:
35 19.06 N – 027 15.23 E
35 18.46 N – 027 24.34 E
35 12.52 N – 027 33.34 E
35 00.55 N – 027 40.43 E
34 45.86 N – 028 08.84 E
34 40.75 N – 028 39.87 E
34 25.15 N – 029 24.13 E
34 21.91 N – 029 31.56 E
34 16.29 N – 029 50.62 E
34 10.31 N – 029 56.42 E
34 08.69 N – 030 03.04 E
2. Οι ανωτέρω ερευνητικές δραστηριότητες σε περιοχές της ελληνικής ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας θα διεξαχθούν σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στις ελληνικές άδειες με αριθμούς 31373/07.06.2024, 9020/11.02.2026 και 65808/06.11.2026.
3. Επιπλέον, οι προαναφερθείσες γραμμές, όπως ορίζονται από τις συντεταγμένες που παρατίθενται ανωτέρω, εμπίπτουν στην περιοχή εξυπηρέτησης της Ελληνικής Υπηρεσίας NAVTEX, όπου ο Σταθμός NAVTEX Ηρακλείου έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα για την έκδοση μηνυμάτων NAVTEX εντός της καθορισμένης περιοχής ευθύνης του.
4. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, το μήνυμα NAVTEX FA76-1127/26 καθίσταται άκυρο και άνευ ισχύος. Η προειδοποίηση ναυσιπλοΐας (NAVWARN) HA15-1411/26 παραμένει έγκυρη και σε ισχύ.
ΥΠΕΞ για την τουρκική NAVTEX – Οι άδειες για το γαλλικό πλοίο εκδόθηκαν από Ελλάδα και Κύπρο
Τη θέση ότι οι έρευνες του γαλλικού σκάφους «Abeille Marengo» πραγματοποιούνται αποκλειστικά με την έγκριση των ελληνικών και κυπριακών Αρχών διατυπώσαν νωρίτερα διπλωματικές πηγές, απαντώντας στην πρόσφατη τουρκική NAVTEX. Όπως διευκρινίζουν, η γαλλική εταιρεία απευθύνθηκε μόνο στην Αθήνα και τη Λευκωσία για την εξασφάλιση των απαραίτητων αδειών, χωρίς να ζητήσει οποιαδήποτε έγκριση από την Άγκυρα.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η διαδρομή που θα ακολουθούσε το ερευνητικό σκάφος είχε ήδη γνωστοποιηθεί μέσω της ελληνικής ναυτικής οδηγίας. Με τον τρόπο αυτό, οι συντεταγμένες των προγραμματισμένων εργασιών ήταν διαθέσιμες πριν από την αντίστοιχη ανακοίνωση της Τουρκίας.
Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, το «Abeille Marengo» άρχισε και εξακολουθεί να εκτελεί την αποστολή του σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δημοσιοποιήσει οι αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες.
Η Αθήνα απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί τουρκικής έγκρισης
Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η τουρκική αναγγελία δημοσιοποιήθηκε αφού το γαλλικό πλοίο είχε ήδη αποπλεύσει, ενώ τα στοιχεία της πορείας του είχαν προηγουμένως καταστεί γνωστά μέσω της ελληνικής NAVTEX.
Όπως εξηγούν, η μεταγενέστερη έκδοση της τουρκικής οδηγίας δεν μεταβάλλει τον σχεδιασμό των ερευνών ούτε επηρεάζει το καθεστώς αδειοδότησης των εργασιών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στο γεγονός ότι το τουρκικό κείμενο δεν αναφέρει πως η γαλλική εταιρεία υπέβαλε αίτημα για χορήγηση άδειας. Η Αθήνα απορρίπτει, επομένως, την παρουσίαση της τουρκικής παρέμβασης ως παροχής «συγκατάθεσης», επιμένοντας ότι ουδέποτε ζητήθηκε κάτι τέτοιο από την Άγκυρα.
Προαναγγέλλεται ελληνική απάντηση με βάση το διεθνές δίκαιο
Το υπουργείο Εξωτερικών προσανατολίζεται σε περαιτέρω διπλωματικές ενέργειες σχετικά με την τουρκική NAVTEX. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι αρμόδιες πηγές, «θα ακολουθήσει η προσήκουσα βάσει διεθνούς δικαίου αντίδραση της ελληνικής πλευράς».
Η τουρκική αναγγελία δημοσιοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης 10 Νοεμβρίου, ενώ το «Abeille Marengo» είχε αναχωρήσει νωρίτερα από το Ηράκλειο, προκειμένου να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες θαλάσσιες αποτυπώσεις για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου.
Στο περιεχόμενό της, η Άγκυρα προβάλλει τον ισχυρισμό ότι οι εργασίες διεξάγονται σε θαλάσσια έκταση την οποία θεωρεί «τουρκική υφαλοκρηπίδα», υποστηρίζοντας παράλληλα ότι υπάρχει συντονισμός με τις τουρκικές υπηρεσίες.
Από την πλευρά της, η Αθήνα επιμένει ότι η δραστηριότητα του ερευνητικού πλοίου στηρίζεται στις εγκρίσεις της Ελλάδας και της Κύπρου, χωρίς οποιαδήποτε εμπλοκή της Τουρκίας στη διαδικασία αδειοδότησης.
Το περιστατικό αναδεικνύει εκ νέου τις διαφωνίες των δύο χωρών σχετικά με τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο, την ώρα που προχωρούν οι προπαρασκευαστικές εργασίες για το Great Sea Interconnector.
Παπασταύρου στη Βουλή – Η Τουρκία επικαλείται συγκατάθεση που δεν της ζητήθηκε
Στο ζήτημα παρενέβη και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά τη συζήτηση στη Βουλή, ύστερα από ερωτήματα κοινοβουλευτικών εκπροσώπων της αντιπολίτευσης για τις κινήσεις της Άγκυρας.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Τουρκία εμφανίζεται να παρέχει έγκριση για δραστηριότητες του γαλλικού σκάφους, μολονότι η εταιρεία που έχει αναλάβει τις εργασίες δεν απευθύνθηκε ποτέ στις τουρκικές Αρχές.
Απευθυνόμενος στους βουλευτές, ανέφερε:
«Μην πέφτετε στην παγίδα. Η Τουρκία έβγαλε μια NAVTEX, έδωσε μια συγκατάθεση, χωρίς αυτό να της ζητηθεί από την εταιρεία. Δέστε το κείμενο. Δεν αναφέρει πουθενά ότι της ζητήθηκε άδεια από την εταιρεία. Ξέρετε γιατί; Γιατί δεν της ζητήθηκε. Γιατί η γαλλική εταιρεία έκανε αίτημα για άδεια εργασιών μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Και το πλοίο πριν από λίγες ώρες, και νομίζω υπήρχε εθνική ενότητα, βγήκε για να κάνει τις βυθομετρήσεις για την πόντιση βάσει μόνο της ελληνικής NAVTEX. Γιατί εκεί δημοσιοποιούνται οι συντεταγμένες»
Στη συνέχεια, ο κ. Παπασταύρου επανήλθε στο θέμα, τονίζοντας ότι η δημοσιοποίηση της πορείας του πλοίου έγινε αποκλειστικά μέσω της ελληνικής αναγγελίας και ότι δεν υφίσταται αίτημα της γαλλικής εταιρείας προς την Τουρκία.
«Η πορεία του πλοίου κατέστη δημόσια βάσει της ελληνικής NAVTEX. Και έρχεται η Τουρκία, χωρίς να υπάρχει τέτοιο αίτημα, να δίνει μια συγκατάθεση χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε όχληση από τη γαλλική εταιρεία. Να είναι ξεκάθαρο. Δεν υπήρξε αίτημα από τη γαλλική εταιρεία. Το πλοίο βγήκε στη βάση μιας NAVTEX από την Ελλάδα και μόνο. Καμία άλλη NAVTEX δεν έχει εκδοθεί βάσει του αιτήματος γαλλικής εταιρείας. Να είμαστε ξεκάθαροι».
Προς την Κάρπαθο το γαλλικό ερευνητικό για τη συνέχιση των εργασιών
Με κατεύθυνση τη θαλάσσια ζώνη νοτιοανατολικά της Καρπάθου αναχώρησε από το Ηράκλειο το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo», λίγο μετά τις 18:00 της Τρίτης 10 Νοεμβρίου. Η αποστολή του εντάσσεται στις προετοιμασίες για την κατασκευή της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής σύνδεσης ανάμεσα στην Κρήτη και την Κύπρο.
Όπως γνωστοποίησαν η Great Sea Interconnector Α.Ε. και ο ΑΔΜΗΕ, πριν από την έναρξη των θαλάσσιων ερευνών θα προηγηθεί η απαραίτητη τεχνική προετοιμασία, ώστε να διαπιστωθεί η ορθή λειτουργία των οργάνων και των συστημάτων του σκάφους. Οι εργασίες θα διεξαχθούν σύμφωνα με τις ναυτικές οδηγίες που έχουν δημοσιοποιήσει οι ελληνικές και κυπριακές υπηρεσίες.
Το «Abeille Marengo», το οποίο χρησιμοποιεί η εταιρεία Nexans, πρόκειται να δραστηριοποιηθεί ανατολικά της Κρήτης και νοτίως της Κάσου. Πρόκειται για την περιοχή όπου είχαν σταματήσει οι αντίστοιχες εργασίες το καλοκαίρι του 2024.
Η νέα αποστολή αποσκοπεί στην ολοκλήρωση των απαραίτητων αποτυπώσεων του θαλάσσιου πυθμένα, προκειμένου να συγκεντρωθούν τα δεδομένα που απαιτούνται για τη χάραξη της πορείας του ηλεκτρικού καλωδίου.
Προτού φτάσει στο σημείο των ερευνών, το σκάφος θα υποβληθεί σε δοκιμές βαθμονόμησης του εξοπλισμού του, γνωστές ως calibration tests. Κατά τη διαδικασία αυτή θα εξεταστεί η ακρίβεια των αισθητήρων και των μετρητικών συστημάτων, με τους ελέγχους να υπολογίζεται ότι θα ολοκληρωθούν σε περίπου ένα εικοσιτετράωρο.
Την ίδια ώρα, η ελληνική αντι-NAVTEX εκδόθηκε ενώ το γαλλικό ερευνητικό βρισκόταν ήδη εν πλω. Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι η αποστολή πραγματοποιείται με τις προβλεπόμενες εγκρίσεις από την Ελλάδα και την Κύπρο, απορρίπτοντας οποιαδήποτε αναφορά σε ανάγκη τουρκικής αδειοδότησης.