Δύναμη στην ενημέρωση.... ποιότητα στην ψυχαγωγία

Αλκοόλ και ανοσοθεραπεία: Η καθημερινή συνήθεια που αποδυναμώνει τη μάχη κατά του καρκίνου

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Η ανοσοθεραπεία έχει αλλάξει την αντιμετώπιση πολλών μορφών καρκίνου, προσφέροντας σε ασθενείς με προχωρημένη νόσο περισσότερες θεραπευτικές επιλογές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σημαντική παράταση της επιβίωσης. Ωστόσο, δεν ανταποκρίνονται όλοι οι ασθενείς με τον ίδιο τρόπο. Και οι επιστήμονες αναζητούν τους παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την αποτελεσματικότητά της. Ένας από αυτούς ενδέχεται να κρύβεται σε μια καθημερινή συνήθεια: την κατανάλωση αλκοόλ.

Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Science Signaling διαπίστωσε ότι η συστηματική έκθεση στο αλκοόλ μπορεί να αποδυναμώνει την αντικαρκινική δράση συγκεκριμένων ανοσοθεραπειών, επηρεάζοντας τα κύτταρα που αναλαμβάνουν να αναγνωρίσουν και να καταστρέψουν τους όγκους.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας στο Chapel Hill και συνδύασε πειράματα σε ζώα με αναδρομική ανάλυση κλινικών δεδομένων ασθενών.

Τα ευρήματα είναι σημαντικά, αλλά απαιτούν προσεκτική ερμηνεία: η επίδραση του αλκοόλ αποδείχθηκε στα πειραματικά μοντέλα, ενώ στους ανθρώπους καταγράφηκε συσχέτιση, όχι οριστική απόδειξη αιτιώδους σχέσης.

Πώς το αλκοόλ μπορεί να επηρεάζει την ανοσοθεραπεία

Οι αναστολείς ανοσολογικών σημείων ελέγχου αποτελούν μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη σύγχρονη ογκολογία. Φάρμακα όπως η πεμπρολιζουμάμπη και η νιβολουμάμπη μπλοκάρουν τον υποδοχέα PD-1, έναν φυσικό μηχανισμό που περιορίζει τη δραστηριότητα των Τ-λεμφοκυττάρων.

Ορισμένα καρκινικά κύτταρα εκμεταλλεύονται αυτόν τον μηχανισμό για να αποφεύγουν την ανοσολογική επίθεση. Η ανοσοθεραπεία επιχειρεί να άρει αυτό το «φρένο», επιτρέποντας στο ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίσει και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα τον όγκο. Ο μηχανισμός περιγράφεται αναλυτικά από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ (NCI).

Το ερώτημα των ερευνητών ήταν εάν η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να παρεμβαίνει σε αυτή τη διαδικασία, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Η αποτελεσματικότητα μειώθηκε περίπου κατά 50% στα πειραματικά μοντέλα

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ποντίκια με καρκίνο του πνεύμονα και της ουροδόχου κύστης, τα οποία εκτέθηκαν σε μέτριες έως υψηλές ποσότητες αλκοόλ και στη συνέχεια έλαβαν ανοσοθεραπεία κατά του PD-1.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η έκθεση στο αλκοόλ μείωσε περίπου κατά 50% το θεραπευτικό όφελος στα πειραματικά μοντέλα, ενώ αυξήθηκε και η πιθανότητα επανεμφάνισης των όγκων.

Σε ένα από τα μοντέλα καρκίνου της ουροδόχου κύστης, σχεδόν το 90% των ποντικιών που δεν είχαν εκτεθεί σε αλκοόλ παρουσίασαν πλήρη υποχώρηση του όγκου μετά την ανοσοθεραπεία. Το αντίστοιχο ποσοστό στα ζώα που είχαν λάβει αλκοόλ υποχώρησε κάτω από το 30%., Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν και στην επίσημη ανακοίνωση του UNC Lineberger Comprehensive Cancer Center.

Οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης ιατρικά δεδομένα ασθενών που είχαν λάβει ανοσοθεραπεία μεταξύ 2014 και 2018. Στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, η κατανάλωση τουλάχιστον ενός αλκοολούχου ποτού την εβδομάδα συνδέθηκε με μικρότερη επιβίωση σε σύγκριση με όσους ανέφεραν χαμηλότερη κατανάλωση, ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων όπως η ηλικία, το φύλο, το κάπνισμα και ο δείκτης μάζας σώματος.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως ένα ποτό την εβδομάδα μειώνει την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας. Η μελέτη δεν καθόρισε ασφαλές ή επιβλαβές όριο κατανάλωσης για τους ασθενείς.

Ο μηχανισμός που εντόπισαν οι επιστήμονες

Η έρευνα δεν περιορίστηκε στην παρατήρηση της μειωμένης θεραπευτικής ανταπόκρισης. Οι επιστήμονες προσπάθησαν να εξηγήσουν γιατί συμβαίνει. Διαπίστωσαν ότι η έκθεση στο αλκοόλ επηρέαζε τη λειτουργία των Τ-λεμφοκυττάρων, μειώνοντας συγκεκριμένους πληθυσμούς κυττάρων που συμμετέχουν στην αντικαρκινική άμυνα. Παράλληλα, αυξήθηκε η παρουσία ενός δεύτερου ανασταλτικού υποδοχέα, του TIGIT, ο οποίος περιορίζει τη δραστηριότητα των ανοσοκυττάρων.

Με απλά λόγια, ενώ η ανοσοθεραπεία επιχειρούσε να απελευθερώσει το ανοσοποιητικό σύστημα από ένα «φρένο», το αλκοόλ φαινόταν να ενισχύει έναν διαφορετικό ανασταλτικό μηχανισμό. Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης μεταβολές στη σηματοδότηση SREBP, η οποία συνδέεται με τον μεταβολισμό των λιπιδίων μέσα στα Τ-κύτταρα. Τα ευρήματα περιγράφονται στην πρωτότυπη επιστημονική δημοσίευση, η οποία είναι διαθέσιμη και στη βάση PubMed.

Μια πιθανή λύση, αλλά ακόμη σε πειραματικό στάδιο

Η ερευνητική ομάδα εξέτασε εάν η ταυτόχρονη αναστολή των υποδοχέων PD-1 και TIGIT θα μπορούσε να αποκαταστήσει τη θεραπευτική ανταπόκριση. Στα πειραματικά μοντέλα, η προσθήκη αντισώματος κατά του TIGIT βελτίωσε σημαντικά την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας, ακόμη και στα ζώα που είχαν εκτεθεί στο αλκοόλ. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα ερευνητική κατεύθυνση, όχι όμως για θεραπευτική επιλογή που έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στους ανθρώπους ειδικά για την αντιμετώπιση της επίδρασης του αλκοόλ.

Όπως επισημαίνεται και στην επιστημονική ανάλυση του OncoDaily, απαιτούνται μεγαλύτερες προοπτικές κλινικές μελέτες για να προσδιοριστεί η πραγματική σημασία των ευρημάτων στην καθημερινή ογκολογική πράξη.

Αλκοόλ και καρκίνος: Τι έχει ήδη αποδείξει η επιστήμη

Αν η σχέση του αλκοόλ με την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, η σύνδεσή του με την εμφάνιση καρκίνου είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το αλκοόλ συνδέεται αιτιωδώς με τουλάχιστον επτά μορφές καρκίνου, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος του μαστού, του παχέος εντέρου, του ήπατος, του οισοφάγου και της στοματικής κοιλότητας.

Ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει ταξινομήσει το αλκοόλ στην Ομάδα 1 των καρκινογόνων παραγόντων, δηλαδή στην κατηγορία για την οποία υπάρχουν επαρκή στοιχεία καρκινογόνου δράσης στον άνθρωπο.

Μάλιστα, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι δεν έχει προσδιοριστεί ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ ως προς τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ορισμένων μορφών της νόσου.

Τι δείχνουν τα ελληνικά στοιχεία

Η σχέση αλκοόλ και καρκίνου αναγνωρίζεται και από τους ελληνικούς φορείς δημόσιας υγείας. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), σε ενημερωτικό δελτίο του Σεπτεμβρίου 2026, περιλαμβάνει την κατανάλωση αλκοόλ μεταξύ των παραγόντων που έχουν συσχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Παράλληλα, σύμφωνα με το προφίλ καρκίνου της Ελλάδας που δημοσίευσε ο ΠΟΥ το 2020, εκτιμάται ότι το 5,5% των θανάτων από καρκίνο στην Ελλάδα αποδιδόταν στην κατανάλωση αλκοόλ, με έτος αναφοράς το 2016. Πρόκειται για ιστορική εκτίμηση της επιβάρυνσης και όχι για σημερινή μέτρηση.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ότι το αλκοόλ αποτελεί παράγοντα κινδύνου με ουσιαστικό αποτύπωμα στη δημόσια υγεία, ανεξάρτητα από τη νέα ερευνητική συζήτηση για την ανοσοθεραπεία.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς που λαμβάνουν ανοσοθεραπεία

Η νέα μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η διακοπή του αλκοόλ βελτιώνει αυτομάτως την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας. Ούτε επιτρέπει να καθοριστεί ένα συγκεκριμένο όριο κατανάλωσης κάτω από το οποίο η θεραπεία παραμένει ανεπηρέαστη. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη να καταγράφεται συστηματικά η κατανάλωση αλκοόλ στο ιατρικό ιστορικό και να συζητείται με τον θεράποντα ογκολόγο.

Για τους ασθενείς που υποβάλλονται σε αντικαρκινική θεραπεία, η αποφυγή του αλκοόλ αποτελεί μια συνετή επιλογή που πρέπει να συζητείται με την ιατρική ομάδα, λαμβάνοντας υπόψη τη θεραπεία, τη γενική κατάσταση της υγείας και τυχόν άλλες παθήσεις.

Το βασικό συμπέρασμα της νέας έρευνας είναι ότι η αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας μπορεί να επηρεάζεται και από παράγοντες πέρα από τα χαρακτηριστικά του ίδιου του όγκου.

Η επιστήμη έχει ήδη αποδείξει ότι το αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Τώρα διερευνά εάν μπορεί να επηρεάζει και την αποτελεσματικότητα ορισμένων θεραπειών εναντίον του. Και αυτό είναι ένα ερώτημα με ιδιαίτερη σημασία για την εξατομικευμένη ογκολογική φροντίδα.