Δύναμη στην ενημέρωση.... ποιότητα στην ψυχαγωγία

Προστάτης στα 40, 50, 60 και 70: Τι αλλάζει σε κάθε ηλικία και ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Μια πιο αδύναμη ροή ούρων, περισσότερες επισκέψεις στην τουαλέτα ή μια αλλαγή στη σεξουαλική λειτουργία συχνά αποδίδονται στην ηλικία. Ωστόσο, το «μεγαλώνω» δεν αρκεί ως εξήγηση για κάθε σύμπτωμα. Είναι γεγονός πως ο προστάτης μεταβάλλεται με τα χρόνια, αλλά τα προβλήματα δεν αποτελούν αναπόφευκτο μέρος της γήρανσης.

Το πρόβλημα είναι πως οι περισσότεροι άνδρες δεν σκέφτονται την υγεία του προστάτη μέχρι να εμφανιστούν ενοχλήσεις. Η κατανόηση, όμως, των αλλαγών που μπορεί να συμβούν στα 40, στα 50, στα 60 και στα 70, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, βοηθά να ξεχωρίσετε όσα χρειάζονται παρακολούθηση και όσα απαιτούν ιατρική αξιολόγηση.

Τι κάνει ο προστάτης

Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας του αναπαραγωγικού συστήματος, ο οποίος βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη. Παράγει μέρος του υγρού του σπέρματος, συμβάλλοντας στην υποστήριξη των σπερματοζωαρίων που παράγονται στους όρχεις.

Περιβάλλει το ανώτερο τμήμα της ουρήθρας, του σωλήνα που μεταφέρει τα ούρα από την κύστη προς τα έξω. Η θέση του εξηγεί και γιατί η διόγκωσή του μπορεί να δυσκολέψει την ούρηση.

Με την πάροδο του χρόνου, ο προστάτης συχνά αυξάνεται σταδιακά σε μέγεθος. Οι μεταβολές στην ορμονική σηματοδότηση και στην ανάπτυξη των ιστών συμβάλλουν στην εμφάνιση της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη.

Οι επιπτώσεις διαφέρουν από άνδρα σε άνδρα. Ορισμένοι εμφανίζουν ουρολογικά συμπτώματα, ενώ άλλοι έχουν διογκωμένο προστάτη χωρίς σημαντικές ενοχλήσεις. ΜΕ λίγα λόγια, το μέγεθος του προστάτη από μόνο του δεν δείχνει πόσο καλά μπορεί κάποιος να ουρήσει.

Η καλοήθης διόγκωση γίνεται ολοένα συχνότερη με την ηλικία. Δεν είναι καρκίνος και δεν αυξάνει από μόνη της τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Το ζήτημα είναι πως οι δύο καταστάσεις μπορούν και να συνυπάρχουν.

Τι συμβαίνει στα 40

Η διόγκωση του προστάτη μπορεί να ξεκινήσει από τη δεκαετία των 40, παρότι τα ενοχλητικά συμπτώματα γίνονται συχνότερα μετά τα 50. Πολλοί άνδρες δεν παρατηρούν καμία αλλαγή. Άλλοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, αυξημένη συχνότητα ή πιο αργή ροή ούρων. Δεν υπάρχει, όμως, κάποια αναπόφευκτη επιδείνωση που αρχίζει στα 40.

Οι αλλαγές στην ούρηση σε αυτή την ηλικία δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στην αύξηση του προστάτη. Προστατίτιδα, λοιμώξεις, προβλήματα της ουροδόχου κύστης και άλλες παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.

Είναι επίσης μια καλή περίοδος για να ενημερωθείτε για το οικογενειακό ιστορικό σχετικά με τον προστάτη και να συζητήσετε με τον γιατρό σας τυχόν επίμονα συμπτώματα στην ούρηση ή ενοχλήσεις στην περιοχή της πυέλου.

Η συχνοουρία χρειάζεται εξήγηση

Οι συχνότερες επισκέψεις στην τουαλέτα μπορεί να σχετίζονται με μεγαλύτερη κατανάλωση υγρών, καφεΐνης ή αλκοόλ. Αν, όμως, η αλλαγή επιμένει, χρειάζεται αξιολόγηση. Στις άλλες πιθανές αιτίες περιλαμβάνονται οι λοιμώξεις, η υπερδραστήρια κύστη, ο διαβήτης και η λήψη φαρμάκων. Επιπλέον, η συχνή αποβολή μικρών ποσοτήτων ούρων διαφέρει από την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αυξημένη δίψα.

Πότε χρειάζεται έλεγχος

Τα συμπτώματα πρέπει να αξιολογούνται σε οποιαδήποτε ηλικία. Για τους άνδρες χωρίς συμπτώματα, η απόφαση για προληπτικό έλεγχο εξαρτάται από τον ατομικό κίνδυνο. Οι συστάσεις είναι για μια αρχική αιματολογική εξέτασης PSA – του ειδικού προστατικού αντιγόνου – μεταξύ 45 και 50 ετών για άνδρες μέσου κινδύνου. Για όσους διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, συστήνεται έλεγχος μεταξύ 40 και 45 ετών. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται όσοι έχουν ισχυρό οικογενειακό ιστορικό και όσοι φέρουν ορισμένες κληρονομικές γενετικές μεταλλάξεις.

Η προστατίτιδα αφορά και νεότερους άνδρες

Η προστατίτιδα μπορεί να εμφανιστεί σε νεότερες ηλικίες και αποτελεί σημαντικό πρόβλημα του προστάτη στους άνδρες κάτω των 50 ετών. Πιθανά συμπτώματα είναι η ενόχληση στην πύελο ή στα γεννητικά όργανα, ο πόνος κατά την ούρηση και η επώδυνη εκσπερμάτιση.

Ορισμένες περιπτώσεις οφείλονται σε βακτήρια. Ωστόσο, η χρόνια προστατίτιδα ή το σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου συχνά συνδέεται και με παράγοντες πέρα από μια λοίμωξη. Γι’ αυτό τα αντιβιοτικά δεν είναι κατάλληλα για κάθε περίπτωση. Όταν τα συμπτώματα στην ούρηση συνοδεύονται από πυρετό ή ρίγη, απαιτείται επείγουσα αξιολόγηση.

Τι συμβαίνει στα 50

Μετά τα 50, η ανάπτυξη του ιστού του προστάτη γίνεται συχνότερη, υπό την επίδραση ορμονικών μεταβολών, ενώ αυξάνεται και ο κίνδυνος καρκίνου του προστάτη. Ωστόσο, οι ενοχλήσεις στην ούρηση μπορεί να σχετίζονται επίσης με τη λειτουργία της κύστης, φάρμακα, διαταραχές ύπνου ή άλλες παθήσεις. Η αναζήτηση της αιτίας έχει μεγαλύτερη σημασία από την απόδοση κάθε αλλαγής στην καλοήθη υπερπλασία.

Οι νυχτερινές επισκέψεις στην τουαλέτα

Το να ξυπνάτε μία φορά τη νύχτα για ούρηση μπορεί να συμβαίνει χωρίς να υπάρχει σημαντική πάθηση, ιδιαίτερα έπειτα από κατανάλωση υγρών το βράδυ. Αν, όμως, σηκώνεστε τακτικά δύο ή περισσότερες φορές, αξίζει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας, ειδικά αν πρόκειται για κάτι που συνέβαινε στο παρελθόν, αν επιδεινώνεται ή αν διαταράσσει τον ύπνο σας. Ο αριθμός των επισκέψεων από μόνος του δεν αποδεικνύει ότι ευθύνεται ο προστάτης.

Άλλες πιθανές αιτίες είναι η υπνική άπνοια, ο διαβήτης, τα φάρμακα και η αυξημένη παραγωγή ούρων τη νύχτα. Ένα ημερολόγιο με τα υγρά που καταναλώνετε, τις ώρες ούρησης και τις ποσότητες ούρων μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση του μοτίβου.

Τι δείχνει και τι δεν δείχνει το PSA

Στη δεκαετία των 50 είναι σκόπιμο να συζητήσετε τον έλεγχο PSA με τον γιατρό σας. Η συζήτηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, την καταγωγή, τον κληρονομικό κίνδυνο, τη συνολική υγεία και τις προσωπικές προτιμήσεις. Οι κατευθυντήριες οδηγίες διαφέρουν ως προς τα μεσοδιαστήματα των εξετάσεων, επομένως ο έλεγχος χρειάζεται εξατομίκευση. Προσοχή όμως: ‘Ενα αυξημένο PSA δεν αποτελεί διάγνωση καρκίνου. Η καλοήθης υπερπλασία και η φλεγμονή μπορούν επίσης να αυξήσουν την τιμή του.

Οι επιπτώσεις στη στύση και στην εκσπερμάτιση

Τα ουρολογικά συμπτώματα που σχετίζονται με την καλοήθη υπερπλασία συχνά συνυπάρχουν με δυσκολίες στη στύση και στην εκσπερμάτιση. Η διόγκωση, όμως, δεν εξηγεί αυτόματα κανένα από τα δύο προβλήματα. Η ηλικία και άλλες παθήσεις μπορούν επίσης να συμβάλλουν.

Η επώδυνη εκσπερμάτιση μπορεί να εμφανιστεί στην προστατίτιδα και χρειάζεται αξιολόγηση. Παράλληλα, ορισμένα φάρμακα και επεμβάσεις για τον προστάτη επηρεάζουν τη σεξουαλική λειτουργία. Για αυτό θα πρέπει να συζητήσετε όλες τις διαθέσιμες θεραπείες με ειδικό και να επιλέξετε την κατάλληλη ανάλογα με τις δικές ανάγκες, καθώς οι επιδράσεις διαφέρουν ανάλογα με την επιλογή.

Τι συμβαίνει στα 60

Η καλοήθης υπερπλασία είναι πολύ συχνή στους άνδρες που διανύουν τη δεκαετία των 60. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι έχουν ενοχλήσεις ή χρειάζονται θεραπεία. Τα βασικά ζητήματα είναι αν η ούρηση επηρεάζει την καθημερινότητα, αν η κύστη αδειάζει επαρκώς και αν αναπτύσσονται επιπλοκές.

Η πιο αδύναμη ροή ούρων γίνεται συχνότερη με την ηλικία, αλλά δεν είναι αναπόφευκτη. Πιθανές αιτίες είναι η απόφραξη λόγω του προστάτη και η μειωμένη λειτουργία του μυός της ουροδόχου κύστης. Όταν η εξασθένηση της ροής επιμένει, ιδιαίτερα αν χρειάζεται να πιέζεστε, αν η ούρηση διαρκεί περισσότερο ή αν η κύστη δεν αδειάζει πλήρως, απαιτείται αξιολόγηση. Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να δυσκολεύεστε να ουρήσετε για να ζητήσετε βοήθεια.

Τα φάρμακα και οι πιθανές σεξουαλικές παρενέργειες

Ορισμένα φάρμακα για τον προστάτη μπορούν να επηρεάσουν τη σεξουαλική επιθυμία, τη στύση ή την εκσπερμάτιση, χωρίς αυτό να συμβαίνει σε όλους. Η φιναστερίδη και η δουταστερίδη μπορεί να μειώσουν τη σεξουαλική επιθυμία ή να προκαλέσουν προβλήματα στύσης και εκσπερμάτισης. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχει αναφερθεί ότι τα σεξουαλικά συμπτώματα επιμένουν και μετά τη διακοπή της θεραπείας.

Οι άλφα-αναστολείς, όπως η ταμσουλοσίνη, μπορούν να μειώσουν ή να εμποδίσουν την αποβολή σπέρματος κατά την εκσπερμάτιση. Οι ειδικοί συστήνουν να αναφέρετε αυτές τις επιδράσεις στον θεράποντα γιατρό, ώστε να επανεξεταστεί η αγωγή. Ένα διαφορετικό φάρμακο ή μια άλλη προσέγγιση μπορεί να προσφέρει καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην ανακούφιση των ουρολογικών συμπτωμάτων και στις προτεραιότητές σας για τη σεξουαλική λειτουργία.

Τι συμβαίνει στα 70

Η καλοήθης διόγκωση του προστάτη είναι πολύ συχνή στα 70. Ήπια και σταθερά συμπτώματα μπορούν να αντιμετωπίζονται με παρακολούθηση και πρακτικές αλλαγές, όταν προκαλούν μικρή ενόχληση και δεν υπάρχουν επιπλοκές.

Αντίθετα, η επιδείνωση των συμπτωμάτων, ο πόνος, οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή η δυσκολία στην κένωση της κύστης χρειάζονται επανεκτίμηση. Οι αποφάσεις πρέπει να βασίζονται στη συνολική υγεία και στην ποιότητα ζωής, όχι μόνο στην ηλικία.

Ο αυξημένος κίνδυνος καρκίνου και η απόφαση για έλεγχο

Ο κίνδυνος καρκίνου του προστάτη αυξάνεται όσο μεγαλώνετε. Για τους μεγαλύτερους άνδρες, η απόφαση για προληπτικό έλεγχο πρέπει να εξατομικεύεται, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική υγεία, το προσδόκιμο ζωής, τον προσωπικό κίνδυνο και τις προτιμήσεις. Από την άλλη η διερεύνηση νέων συμπτωμάτων είναι μια διαφορετική διαδικασία από τον προληπτικό έλεγχο και εξακολουθεί να είναι σημαντική.

Κύστη που δεν αδειάζει πλήρως

Η δυσκολία στην πλήρη κένωση της κύστης είναι ένα συχνό πρόβλημα στους μεγαλύτερους άνδρες, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια ακίνδυνη συνέπεια της ηλικίας.

Η απόφραξη λόγω του προστάτη ή η μειωμένη λειτουργία του μυός της κύστης μπορούν να αφήνουν ούρα μέσα σε αυτήν. Η κατακράτηση ούρων μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση λοιμώξεων, λίθων στην κύστη και, ορισμένες φορές, νεφρικής βλάβης. Η δε ξαφνική αδυναμία ούρησης απαιτεί άμεση επείγουσα φροντίδα.

Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται σε καμία ηλικία

Ορισμένα σημάδια απαιτούν άμεση ή ταχεία ιατρική αξιολόγηση ανεξαρτήτως ηλικίας:

  • Αδυναμία ούρησης, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πόνο ή διόγκωση στο κάτω μέρος της κοιλιάς: απαιτεί επείγουσα αξιολόγηση.
  • Πυρετός και ρίγη μαζί με συμπτώματα στην ούρηση: χρειάζονται επείγουσα φροντίδα.
  • Ορατό αίμα στα ούρα: απαιτεί άμεση διερεύνηση, ακόμη και αν εμφανιστεί μόνο μία φορά ή δεν συνοδεύεται από πόνο.

Επίμονη ή επιδεινούμενη συχνοουρία, επιτακτική ανάγκη για ούρηση, αδύναμη ροή, ανάγκη να πιέζεστε, πόνος στην πύελο ή ατελής κένωση της κύστης είναι λόγοι για να προγραμματίσετε μια επίσκεψη στον γιατρό.

Ο προστάτης αλλάζει όσο μεγαλώνετε, αλλά δεν θα εμφανίσουν όλοι οι άνδρες συμπτώματα ούτε θα χρειαστούν όλοι θεραπεία. Γνωρίζοντας τι είναι συνηθισμένο για εσάς, μπορείτε να αναγνωρίζετε τις αλλαγές στην ούρηση ή στη σεξουαλική υγεία και να ζητάτε ιατρική συμβουλή όταν επιμένουν, επιδεινώνονται ή σας ανησυχούν — ακόμη και αν αρχικά φαίνονται ήπιες.