Οι 6 μύθοι για τη μακροζωία που πρέπει να σταματήσετε να πιστεύετε, σύμφωνα με ειδικούς
Περισσότερα χρόνια ζωής, ένα σώμα που αντιστέκεται στη φθορά και συμπληρώματα που υπόσχονται να γυρίσουν πίσω το βιολογικό ρολόι… Η αναζήτηση της μακροζωίας δεν είναι καινούργια, όμως τα τελευταία χρόνια – μέσω και των social media – έχει εξελιχθεί σε μια φρενίτιδα.
Ανάμεσα στις ουσιαστικές επιστημονικές ανακαλύψεις, τις ανυπόστατες διαδικτυακές υποσχέσεις και τα «κόλπα» αντιγήρανσης, τα όρια συχνά θολώνουν. Και δυστυχώς πολλοί δημοφιλείς ισχυρισμοί δεν είναι μόνο ανακριβείς, αλλά και επικίνδυνοι. Είναι λοιπόν ιδιαίτερα σημαντικό να διαλυθούν αυτές οι παρανοήσεις και να δοθεί βαρύτητα σε αυτά που πραγματικά μπορούν να υποστηρίξουν την υγεία σε βάθος χρόνου, οπως η ισορροπημένη διατροφή και η άσκηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, ειδικοί της μακροζωίας από το Ινστιτούτο Έρευνας για τη Γήρανση της Ιατρικής Σχολής Άλμπερτ Αϊνστάιν, καταρρίπτουν στους New York Times έξι μύθους που πρέπει να σταματήσετε να πιστεύετε…
1. «Στόχος της έρευνας για τη μακροζωία είναι να ζούμε περισσότερο»
Οι περισσότεροι ερευνητές της γήρανσης δεν έχουν ως βασικό στόχο την παράταση της συνολικής διάρκειας της ζωής. Επιδιώκουν να παρατείνουν το διάστημα κατά το οποίο οι άνθρωποι παραμένουν υγιείς, αυτό που περιγράφεται ως «διάρκεια υγιούς ζωής». Η διαφορά είναι ουσιαστική: ζητούμενο είναι να διατηρείται η υγεία για περισσότερα χρόνια. Αν αυτό έχει ως επιπλέον αποτέλεσμα να αυξάνεται και η συνολική διάρκεια της ζωής, είναι ασφαλώς θετικό. Δεν αποτελεί, όμως, τον κύριο στόχο.
2. «Οι άνθρωποι γίνονται πιο υγιείς και ζουν περισσότερο»
Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυξάνονται και τα χρόνια καλής υγείας. Για παράδειγμα, μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 διαπίστωσε ότι το μέσο προσδόκιμο ζωής στις ΗΠΑ αυξήθηκε μόλις κατά περίπου έξι μήνες από το 2009 έως το 2019, ενώ το προσδόκιμο υγιούς ζωής μειώθηκε.
Με άλλα λόγια, η ιατρική έχει βελτιωθεί ελαφρώς στο να κρατά τους ανθρώπους στη ζωή, αλλά παράλληλα έχει αυξηθεί η περίοδος κατά την οποία ζουν με προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα προς το τέλος της. Οι ερευνητές κάνουν λόγο για μια αέναη διαδικασία: Μόλις αντιμετωπίζεται ένα πρόβλημα, εμφανίζεται ένα άλλο. Καθώς αναπτύσσονται αποτελεσματικότερες θεραπείες για ασθένειες όπως ο καρκίνος και οι καρδιοπάθειες, άλλες σοβαρές παθήσεις, όπως η άνοια, γίνονται συχνότερες.
3. «Τα συμπληρώματα μπορούν να παρατείνουν τη ζωή»
Πεπτίδια, ρεσβερατρόλη, NAD+, αυξητική ορμόνη κ.α. παρουσιάζονται από influencers στα social media ως τα «κλειδιά» για την παράταση της ανθρώπινης ζωής. Ωστόσο, καμιά ουσία ή συμπλήρωμα δεν έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τη διάρκεια ζωής των ανθρώπων. Ορισμένες ουσίες έχουν πράγματι παρατείνει τη ζωή ποντικιών σε μελέτες. Ο ανθρώπινος οργανισμός, όμως, διαφέρει και τα αποτελέσματα αυτά δεν μπορούν να μεταφέρονται αυτομάτως στους ανθρώπους.
Ένας συνηθισμένος ισχυρισμός είναι ότι τα χαμηλά επίπεδα του NAD+ ( ζωτικό συνένζυμο που βρίσκεται σε όλα τα ζωντανά κύτταρα) αποτελούν δείκτη γήρανσης και ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι μπορούν να ωφεληθούν από συμπληρώματα που τα αυξάνουν. Ωστόσο, μελέτη του 2026 διαπίστωσε ότι η αναπλήρωσή του ενδέχεται να μην είναι αναγκαία και σίγουρα η πρόσληψή του με αυτόν τον τρόπο είναι απίθανο να προσφέρει όφελος.
Μερικές από αυτές τις πρακτικές μπορεί, μάλιστα, να προκαλούν βλάβη. Για παράδειγμα, ανασκόπηση κλινικών δοκιμών διαπίστωσε ότι η ανθρώπινη αυξητική ορμόνη, η οποία είναι δημοφιλής σε ορισμένους κύκλους που ασχολούνται με τη μακροζωία, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο προβλημάτων όπως πόνος στις αρθρώσεις, πρήξιμο και σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα σε υγιείς ηλικιωμένους.
4. «Οι γυναίκες παραμένουν υγιείς για περισσότερα χρόνια από τους άνδρες»
Κατά μέσο όρο, οι γυναίκες ζουν περίπου πέντε χρόνια περισσότερο από τους άνδρες. Συχνά, όμως, περνούν μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους σε προχωρημένη ηλικία με ασθένειες και αναπηρίες. Ειδικά μετά την εμμηνόπαυση, παρατηρείται σημαντική επιδείνωση σε πολλές πτυχές της υγείας τους.
Μεταξύ άλλων, οι μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο αυτοάνοσων νοσημάτων, αρθρίτιδας και νόσου Αλτσχάιμερ. Παράλληλα, οι παθήσεις που εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες έχουν, κατά μέσο όρο, μελετηθεί λιγότερο από εκείνες που είναι συχνότερες στους άνδρες. Επιπλέον, οι περισσότερες ουσίες που έχουν αποδειχθεί ότι παρατείνουν τη ζωή σε μελέτες σε ζώα φαίνεται να λειτουργούν καλύτερα στα αρσενικά από ό,τι στα θηλυκά. Ο ακριβής λόγος παραμένει άγνωστος.
5. «Η απώλεια βάρους κάνει πάντα καλό»
Ορισμένες μελέτες έχουν συνδέσει την απώλεια βάρους με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου. Όμως για ανθρώπους άνω των 65 ετών τα ευρήματα διαφέρουν. Σε μελέτη του 2023, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τόσο η σκόπιμη όσο και η ακούσια απώλεια βάρους σε γυναίκες ηλικίας 61 έως 81 ετών συνδέονταν με μικρότερες πιθανότητες να φτάσουν τα 90. Η συσχέτιση καταγράφηκε ανεξάρτητα από το αρχικό βάρος ή τον Δείκτη Μάζας Σώματός τους. Αντίστοιχα, μετα-ανάλυση 30 μελετών, που δημοσιεύθηκε το 2021, διαπίστωσε ότι η απώλεια βάρους σε ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω συνδέεται με 59% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου.
Γενικά, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, τα ερευνητικά δεδομένα είναι αρκετά ανάμεικτα και η απώλεια βάρους ενδέχεται να μην έχει πάντοτε προστατευτική επίδραση. Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό; Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι όταν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι χάνουν κιλά, μπορεί να χάνουν δυσανάλογα περισσότερη πολύτιμη μυϊκή και οστική μάζα αντί για λίπος. Τα ευρήματα αναδεικνύουν μια ευρύτερη παρατήρηση της έρευνας για τη μακροζωία: ό,τι ωφελεί τους νεότερους ενήλικες δεν ωφελεί απαραίτητα και τους μεγαλύτερους.
6. «Για να ζήσετε μέχρι τα 100 σημασία έχει ο τρόπος ζωής»
Ο τρόπος ζωής είναι προφανώς πολύ σημαντικός για τη διατήρηση της υγείας. Πρόσφατα δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι γενετικοί παράγοντες καθορίζουν, κατά μέσο όρο, περίπου το μισό της διάρκειας ζωής ενός ανθρώπου, ενώ ο τρόπος ζωής και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες αντιστοιχούν στο υπόλοιπο μισό.
Ωστόσο, στους ανθρώπους που φτάνουν τα 95 ή τα ξεπερνούν, τα γονίδια φαίνεται να διαδραματίζουν ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στην εξαιρετική μακροζωία τους. Μάλιστα μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι ζουν τουλάχιστον μέχρι τα 95 δεν ακολουθούν πιο υγιεινό τρόπο ζωής από εκείνους που δεν φτάνουν σε αυτή την ηλικία, όταν η σύγκριση γίνεται με βάση το βάρος, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, την κατανάλωση αλκοόλ ή τις συνήθειες καπνίσματος. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, δεν υπάρχει ουσιαστικά κάτι διαφορετικό στον τρόπο ζωής τους που να εξηγεί αυτή την εξαιρετική μακροζωία.