Νέα έρευνα προειδοποιεί: Αυτή η καθημερινή συνήθεια σας κάνει πιο δυστυχισμένους, αγχωμένους και εκνευρισμένους

Αισθάνεστε συχνά ευερέθιστοι, κακόκεφοι ή αγχωμένοι; Δυσκολεύεστε να ανταποκριθείτε στις υποχρεώσεις σας στη δουλειά, στις σπουδές ή στις προσωπικές σας σχέσεις; Η αιτία ενδέχεται να βρίσκεται σε μια συνήθεια που έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας: Στις πολλές ώρες που περνάτε «σκρολάροντας» στο διαδίκτυο.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «PLOS One», οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο με προβληματικό τρόπο εμφανίζουν περισσότερο στρες, χειρότερη διάθεση και μεγαλύτερη πιθανότητα να παραμελούν σημαντικούς τομείς της ζωής τους.

Ως προβληματική χρήση του διαδικτύου χαρακτηρίζεται η υπερβολική χρήση εφαρμογών, η οποία προκαλεί ψυχική δυσφορία ή επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργικότητα και την καθημερινότητα του ατόμου.

Ο επικεφαλής της έρευνας και υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Ντούισμπουργκ-Έσεν, Andreas Oelker, εξήγησε ότι το στρες και η αρνητική διάθεση αυξάνουν τον πειρασμό να στραφεί κάποιος στο διαδίκτυο. Ωστόσο, αυτό δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο: Ενισχύει την προβληματική χρήση του διαδικτύου η οποία με τη σειρά την επιδεινώνει ακόμη περισσότερο αυτά τα συναισθήματα.

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε στη Γερμανία, ρίχνει φως σε ένα πρόβλημα που δεν έχει ακόμη ταξινομηθεί ως διαταραχή, αλλά ενδεχομένως θα έπρεπε, σύμφωνα με τη Silke Müller, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο ίδιο πανεπιστήμιο και μία από τις συγγραφείς της μελέτης.

Πώς μας επηρεάζει η υπερβολική χρήση κινήτου

Τα ευρήματα της μελέτης, όπως αναφέρουν ειδικοί στο CNN, δεν προκαλούν ιδιαίτερη έκπληξη, καθώς είναι ήδη γνωστό ότι η υπερβολική παραμονή μπροστά σε οθόνες μπορεί να κάνει τους ανθρώπους λιγότερο ευτυχισμένους, για πολλούς διαφορετικούς λόγους.

Όταν κάνουμε ασταμάτητα κύλιση στην οθόνη, συνήθως παραμένουμε σωματικά αδρανείς. Η κίνηση, όμως, είναι απαραίτητη τόσο για τη σωματική υγεία όσο και για την ψυχική ευεξία. Παράλληλα, η παρατεταμένη παρακολούθηση μιας οθόνης, ίδιαίτερα όταν γίνεται από κοντινή απόσταση όπως στο κινητό, προκαλεί έντονη διέγερση και μπορεί τελικά να μας αφήσει εξαντλημένους.

Μπροστά στις οθόνες συνηθίζουμε επίσης να εναλλασσόμαστε συνεχώς ανάμεσα σε πολλές διαφορετικές δραστηριότητες. Μπορεί, για παράδειγμα, να απαντάμε ταυτόχρονα σε μηνύματα και ηλεκτρονικά μηνύματα, ενώ παράλληλα κάνουμε κύλιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτή η συνεχής εναλλαγή εργασιών είναι επίσης ιδιαίτερα κουραστική.

Ταυτόχρονα, πολλοί αισθάνονται ότι υστερούν όταν συγκρίνουν τη ζωή τους με τις επιμελημένες, επεξεργασμένες και φιλτραρισμένες εικόνες που δημοσιεύουν άλλοι άνθρωποι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Επιπλέον, οι φιλίες είναι απαραίτητες για την υγεία και την ευημερία μας. Ωστόσο, οι ουσιαστικές σχέσεις καλλιεργούνται συνήθως καλύτερα μέσα από την προσωπική επαφή και όχι αποκλειστικά μέσω του διαδικτύου.

Ποια ερεθίσματα σας κάνουν να πιάνετε το κινητό;

Τα αποτελέσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι η προβληματική χρήση του διαδικτύου παρουσιάζει ομοιότητες με τις διατροφικές διαταραχές, τις εξαρτήσεις και την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, σύμφωνα με την αδειοδοτημένη κλινική ψυχολόγο Parin Kamdar, η οποία εργάζεται στο Πρίνστον του Νιου Τζέρσεϊ.

Αυτό κάνει το πρόβλημα ιδιαίτερα δύσκολο να αντιμετωπιστεί, επειδή οι παρορμήσεις για χρήση του διαδικτύου λειτουργούν συχνά σε υποσυνείδητο και αυτοματοποιημένο επίπεδο. Έτσι, μπορεί κάποιος να έχει ήδη αρχίσει να κάνει κύλιση στην οθόνη πριν ακόμη συνειδητοποιήσει τι ακριβώς συμβαίνει.

Ένα σημαντικό πρώτο βήμα είναι να προσπαθήσετε να αναγνωρίσετε τα ερεθίσματα που ενεργοποιούν αυτή τη συμπεριφορά. Στρέφεστε στο κινητό σας μετά από μια αγχωτική συζήτηση με τον προϊστάμενο ή τον σύντροφό σας; Το κάνετε όταν αισθάνεστε εξαντλημένοι, πιεσμένοι ή καταβεβλημένοι από τις υποχρεώσεις σας;

Όταν ένας άνθρωπος καταφέρει να αναγνωρίζει με συνέπεια τη στιγμή κατά την οποία εμφανίζεται η παρόρμηση, βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση για να αντισταθεί σε αυτήν.

Πώς να αντιμετωπίσετε την «εξάρτηση» του διαδίκτυου

Όταν αισθάνεστε την ανάγκη να μπείτε στο διαδίκτυο για να αντιμετωπίσετε το άγχος ή τα δυσάρεστα συναισθήματα, προσπαθήστε να περιμένετε πέντε λεπτά πριν το κάνετε.

Κατά τη διάρκεια αυτών των πέντε λεπτών μπορείτε να κάνετε κάποιες διατάσεις, να ακούσετε μουσική ή να εφαρμόσετε κάποια τεχνική χαλάρωσης. Κάθε φορά που επανεμφανίζεται ο πειρασμός, προσθέστε ακόμη πέντε λεπτά στον χρόνο αναμονής.

Μία ακόμη στρατηγική που μπορεί να βοηθήσει είναι ο προγραμματισμός συγκεκριμένων χρονικών περιόδων χωρίς οθόνες. Μπορείτε για παράδειγμα μια ημέρα να κλείσετε το internet και να απολαύσετε έναν περίπατο ή να παίξετε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι με την οικογένειά σας.

Η απομάκρυνση από τις οθόνες φαίνεται να συνδέεται με μεγαλύτερη ευτυχία. Γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικοί που δηλώνουν ότι κατάφεραν να ξεπεράσουν την ανάγκη να βρίσκονται συνεχώς μπροστά σε μια οθόνη αναφέρουν επίσης ότι αισθάνονται πιο ευτυχισμένοι.

Είναι περισσότερο παρόντες στο περιβάλλον τους και διαθέτουν περισσότερο χρόνο για όσα κάνουν πραγματικά τους ανθρώπους ευτυχισμένους: την επαφή με τη φύση, τη σωματική δραστηριότητα, την προσωπική επικοινωνία με συγγενείς και φίλους και την προσφορά βοήθειας στους άλλους.

Μπορείτε να σταματήσετε την… παρόρμηση

Η επιθυμία για χρήση του διαδικτύου μπορεί να μην εξαφανιστεί ποτέ εντελώς. Ωστόσο, η ένταση και η επιρροή της μπορούν σταδιακά να μειωθούν.

Αντί να κυριαρχεί στην προσοχή σας και να καθορίζει τη συμπεριφορά σας, μπορεί να μετατραπεί σε μία ακόμη σκέψη, την οποία την αντιλαμβάνεστε, την αξιολογείτε  και μπορείτε να την αφήσετε να «περάσει» χωρίς την ακολουθήσετε.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί επίσης να βοηθήσει σημαντικά σε αυτή τη διαδικασία. Ορισμένοι άνθρωποι στρέφονται στο διαδίκτυο για να αντιμετωπίσουν το στρες και τα αρνητικά τους συναισθήματα. Ωστόσο, αυτή η επιλογή ενδέχεται να κάνει την κατάσταση ακόμη χειρότερη.

Η αναζήτηση πιο υγιεινών τρόπων διαχείρισης της έντασης αποτελεί καλύτερη λύση. Όταν αποσυνδεόμαστε από το διαδίκτυο, μπορούμε να συνδεθούμε τελικά με τους ανθρώπους, τις δραστηριότητες και τις εμπειρίες που μας κάνουν πραγματικά ευτυχισμένους.