Τι αλλάζει στην αντιμετώπιση του καρκίνου – Οι εξελίξεις που φέρνουν ελπίδα
Ο καρκίνος αντιμετωπίζεται σήμερα με εργαλεία που πριν από λίγα χρόνια δεν υπήρχαν στην καθημερινή κλινική πράξη, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι ασθενείς να ζουν για πολλά χρόνια μετά τη διάγνωση ή να βλέπουν τη νόσο να ελέγχεται αποτελεσματικά.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Επιζώντων από τον Καρκίνο, η οποία τιμάται κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή του Ιουνίου, η καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου επισημαίνει ότι η ογκολογία βρίσκεται σε μια περίοδο έντονων επιστημονικών εξελίξεων, οι οποίες μεταβάλλουν σταδιακά την αντιμετώπιση πολλών μορφών της νόσου.
Η ιατρική ακριβείας αλλάζει την επιλογή θεραπείας
Τα τελευταία χρόνια, η καλύτερη κατανόηση των γενετικών και μοριακών χαρακτηριστικών των όγκων έχει επιτρέψει στους γιατρούς να προσαρμόζουν τη θεραπεία στις ιδιαιτερότητες κάθε ασθενούς.
Όπως επισημαίνει η κ. Ψαλτοπούλου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο ASCO 2026 επιβεβαιώνουν ότι η ογκολογία απομακρύνεται από τις ενιαίες θεραπευτικές προσεγγίσεις και στρέφεται όλο και περισσότερο στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
«Σήμερα, η επιλογή θεραπείας βασίζεται ολοένα περισσότερο στα μοριακά χαρακτηριστικά του όγκου, στο ανοσολογικό του προφίλ και στη βιολογία της νόσου κάθε ασθενούς».
Ανοσοθεραπεία και νέες τεχνολογίες στο προσκήνιο
Σημαντικό ρόλο εξακολουθεί να έχει η ανοσοθεραπεία, η οποία έχει αλλάξει τα δεδομένα σε αρκετές μορφές καρκίνου, όπως το μελάνωμα, ο καρκίνος του πνεύμονα, του νεφρού και της ουροδόχου κύστης.
Η κ. Ψαλτοπούλου σημειώνει χαρακτηριστικά:
«Οι μακροχρόνιες καμπύλες επιβίωσης που παρατηρούνται πλέον σε μέρος των ασθενών ήταν αδιανόητες πριν από μία δεκαετία».
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν τα antibody-drug conjugates (ADCs), τα οποία συνδυάζουν στοχευμένη δράση με ισχυρά αντικαρκινικά φάρμακα.
Όπως αναφέρει:
«Συνδυάζοντας την ακρίβεια της μοριακής στόχευσης με τη δράση ισχυρών αντικαρκινικών φαρμάκων, επιτρέπουν την εκλεκτική καταστροφή των νεοπλασματικών κυττάρων με σχετική διατήρηση ενός ευνοϊκού προφίλ ασφάλειας».
Οι εφαρμογές τους έχουν ήδη επεκταθεί σε καρκίνους του μαστού, του πνεύμονα, του στομάχου και της ουροδόχου κύστης, ενώ εξετάζονται και σε άλλες μορφές της νόσου.
Στο ερευνητικό πεδίο προχωρούν επίσης τα διειδικά αντισώματα, οι κυτταρικές θεραπείες και νέες ανοσολογικές τεχνικές που στοχεύουν στην πιο αποτελεσματική ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Το βάρος μεταφέρεται πλέον στα πρώιμα στάδια
Μία ακόμη αλλαγή που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια αφορά τη χρήση καινοτόμων θεραπειών πριν ή μετά τη χειρουργική αντιμετώπιση ενός όγκου.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια του ΕΚΠΑ:
«Σημαντικές μελέτες που παρουσιάστηκαν φέτος έδειξαν ότι η χορήγηση ανοσοθεραπείας, ορμονοθεραπείας ή στοχευμένων παραγόντων πριν ή μετά τη χειρουργική εξαίρεση του όγκου μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής».
Όπως εξηγεί, η συγκεκριμένη στρατηγική στοχεύει όχι μόνο στην αύξηση του χρόνου επιβίωσης αλλά και στη βελτίωση των ποσοστών οριστικής ίασης.
Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση παραμένουν καθοριστικές
Παρά τις εξελίξεις στη θεραπεία, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η πρόληψη εξακολουθεί να αποτελεί βασικό όπλο απέναντι στον καρκίνο.
Το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες συγκαταλέγονται στους παράγοντες που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κακοηθειών.
Καθοριστική θεωρείται επίσης η συμβολή των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου. Η μαστογραφία, η κολονοσκόπηση, ο έλεγχος για τον HPV και οι σύγχρονες διαγνωστικές εξετάσεις σε ομάδες αυξημένου κινδύνου επιτρέπουν τον εντοπισμό της νόσου σε στάδια όπου οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης είναι σημαντικά υψηλότερες.
Κλείνοντας, η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου τονίζει:
«Η μάχη κατά του καρκίνου συνεχίζεται, αλλά σήμερα περισσότεροι άνθρωποι από ποτέ έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να επιβιώσουν, αλλά να ζήσουν για πολλά χρόνια με καλή λειτουργικότητα και ποιότητα ζωής μετά τη διάγνωση της νόσου».