5 είδη πόνου που σας λένε ότι ήρθε η ώρα να αλλάξετε το στρώμα που κοιμάστε

Μήπως το κρεβάτι σας είναι ο κρυφός ένοχος πίσω από τους καθημερινούς πόνους και τη δυσκαμψία; Αν ξυπνάτε κουρασμένοι, με ενοχλήσεις στο σώμα και χωρίς αίσθηση ξεκούρασης, η αιτία μπορεί να μην είναι ούτε η ηλικία ούτε η χθεσινή προπόνηση, αλλά το ίδιο σας το στρώμα.

Τα βασικά συμπεράσματα

• Οι πρωινοί πόνοι συχνά υποδηλώνουν ότι το στρώμα είναι παλιό ή δεν παρέχει επαρκή στήριξη.
• Πέντε ενδείξεις «κακού» στρώματος είναι η δυσκαμψία, η εμφάνιση νέου πόνου, οι συχνές στροφές στον ύπνο, ο πόνος στη μέση και η ορατή χαλάρωση.
• Στρώματα μέτριας σκληρότητας και σταθερής στήριξης συνδέονται με λιγότερους πόνους και καλύτερη ποιότητα ύπνου σε βάθος χρόνου.

Όταν ο ύπνος δεν ξεκουράζει

Αν κάθε πρωί ξυπνάτε με πόνους και ενοχλήσεις, είναι εύκολο να τους αποδώσετε στην κόπωση ή στο πέρασμα του χρόνου. Ωστόσο, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ο ύπνος σας να μην είναι τόσο αναζωογονητικός όσο θα έπρεπε. Και σε αυτή την περίπτωση, το στρώμα σας μπορεί να παίζει καθοριστικό ρόλο.

Σύμφωνα με το Ίδρυμα Ύπνου των ΗΠΑ, η μέση διάρκεια ζωής ενός στρώματος κυμαίνεται από επτά έως δέκα χρόνια. Παράγοντες όπως η ποιότητα κατασκευής, το βάρος που καλείται να υποστηρίξει, η φροντίδα του, αλλά και το ατομικό στυλ ύπνου επηρεάζουν τη μακροζωία του. Ο τύπος του στρώματος έχει επίσης σημασία: τα στρώματα αφρού μνήμης τείνουν να μαλακώνουν με τον χρόνο, ενώ τα στρώματα με εσωτερικά ελατήρια συχνά αναπτύσσουν σημεία πίεσης λόγω φθοράς.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: το στρώμα μπορεί να επηρεάσει άμεσα το σώμα, τους μύες, ακόμη και την αναπνοή σας στη διάρκεια της νύχτας. Ο ρόλος του είναι να στηρίζει και να διευκολύνει τον ξεκούραστο ύπνο και όχι να τον υπονομεύει.

Πότε ο πόνος «δείχνει» το στρώμα

«Ο πρωινός πόνος είναι εξαιρετικά συχνός στην κλινική μου πρακτική», εξηγεί η Δρ. Emma Lin, MD, πνευμονολόγος και ειδικός στην ιατρική του ύπνου, με πολυετή εμπειρία σε πνευμονικές και διαταραχές ύπνου.

Όπως σημειώνει, ο νυχτερινός πόνος εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του ύπνου, ενώ ο πρωινός πόνος συχνά συνοδεύεται από δυσκαμψία που υποχωρεί με την κίνηση. Αντίθετα, ο πόνος που σχετίζεται με τη γήρανση ή τη σωματική δραστηριότητα διαρκεί όλη την ημέρα και επιδεινώνεται με την κούραση.

«Αν κάποιος κοιμάται καλύτερα και πονάει λιγότερο στο σπίτι ενός συγγενή ή σε ένα ξενοδοχείο, αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι το στρώμα στο σπίτι του δεν είναι κατάλληλο», τονίζει.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Δρ. Michael J. Breus, Ph.D., κλινικός ψυχολόγος, διπλωματούχος του Αμερικανικού Συμβουλίου Ιατρικής Ύπνου και μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Ιατρικής Ύπνου, επισημαίνει ότι καθοριστικό στοιχείο είναι το πότε εμφανίζεται και πότε υποχωρεί ο πόνος.

«Αν είναι εντονότερος το πρωί και βελτιώνεται στη διάρκεια της ημέρας, είναι πολύ πιθανό να σχετίζεται με το στρώμα και όχι με τη “φυσιολογική” φθορά του σώματος», αναφέρει. Έρευνες δείχνουν ότι η ηλικία, η στήριξη και η άνεση της επιφάνειας ύπνου επηρεάζουν άμεσα τόσο τον πόνο όσο και την ποιότητα του ύπνου, ακόμη και σε υγιείς ενήλικες.

Τα 5 σημάδια ότι ήρθε η ώρα για νέο στρώμα

Πρωινή δυσκαμψία

Η αίσθηση «ακαμψίας» μόλις σηκώνεστε από το κρεβάτι υποδηλώνει κακή ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης στη διάρκεια της νύχτας. «Οι μύες γύρω από τη σπονδυλική στήλη δεν χαλαρώνουν, παραμένουν σε σύσπαση», εξηγεί η Δρ. Lin.

Νέος πόνος σε ώμους, αυχένα ή γοφούς

Η εμφάνιση πόνου σε συγκεκριμένες αρθρώσεις συχνά συνδέεται με κακή κατανομή πίεσης.

«Ιδιαίτερα όσοι κοιμούνται στο πλάι δέχονται αυξημένη πίεση σε ώμους και ισχία, κάτι που μπορεί να ερεθίσει νεύρα και αρθρώσεις», υποστηρίζει η Δρ. Lin. Όσοι κοιμούνται μπρούμυτα συχνά ξυπνούν με αυχενικό πόνο λόγω συνεχών στροφών του κεφαλιού.

Συνεχές στριφογύρισμα

Αν αλλάζετε θέση όλη τη νύχτα, το σώμα σας προσπαθεί να ανακουφίσει σημεία πίεσης. «Ακόμη και χωρίς υπνική άπνοια, οι μελέτες ύπνου καταγράφουν συχνά επεισόδια αφύπνισης», σημειώνει η Δρ. Lin.

Πόνος στη μέση που υποχωρεί με την κίνηση

Ο πόνος στη μέση που βελτιώνεται μόλις σηκωθείτε και περπατήσετε συχνά οφείλεται σε χαλαρό στρώμα, ιδιαίτερα σε όσους κοιμούνται ανάσκελα. «Η χαλάρωση προκαλεί κάμψη της κάτω σπονδυλικής στήλης. Με την κίνηση, η στάση διορθώνεται και ο πόνος μειώνεται», εξηγεί η ειδικός.

Ορατή φθορά και απώλεια στήριξης

Εξογκώματα, βυθίσεις ή έντονα «αποτυπώματα σώματος» διαταράσσουν την ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης και αυξάνουν την πίεση σε συγκεκριμένα σημεία.

Όπως τονίζει ο Δρ. Breus, ανασκοπήσεις δείχνουν ότι χαρακτηριστικά όπως η ανομοιόμορφη σκληρότητα και η χαλάρωση επηρεάζουν άμεσα την άνεση και τον πόνο.

Τι παθαίνει το σώμα σε ένα μη υποστηρικτικό στρώμα

Όταν το στρώμα δεν στηρίζει σωστά, το σώμα μπαίνει σε «κατάσταση άμυνας».

«Οι μύες της πλάτης και του αυχένα παραμένουν σε σύσπαση, η σπονδυλική στήλη δεν ευθυγραμμίζεται και η αναπνοή γίνεται πιο ρηχή», εξηγεί η Δρ. Lin. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές σε ασθενείς με υπνική άπνοια ή διαταραχές αναπνοής στον ύπνο, οι οποίοι ξυπνούν κουρασμένοι, χωρίς ποτέ οι μύες τους να έχουν πραγματικά χαλαρώσει.

Ο Δρ. Breus προσθέτει ότι ένα κακό στρώμα συγκεντρώνει την πίεση, αυξάνει τις δυνάμεις διάτμησης στις αρθρώσεις και κρατά τους μύες μερικώς «ενεργοποιημένους» όλη τη νύχτα, εμποδίζοντας το σώμα να φτάσει σε κατάσταση πλήρους χαλάρωσης.

Ποιο στρώμα συνδέεται με λιγότερους πόνους

Δεν υπάρχει ένα «μαγικό» υλικό που να ταιριάζει σε όλους. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Δρ. Breus, τα στρώματα μέτριας σκληρότητας που διατηρούν τη στήριξή τους με την πάροδο του χρόνου σχετίζονται με λιγότερους πόνους και καλύτερη ποιότητα ύπνου.

Εργαστηριακές δοκιμές δείχνουν ότι οι αφροί πολυουρεθάνης αρχικά συμπιέζονται και στη συνέχεια σταθεροποιούνται, ενώ τα ελατήρια σε θήκες μαλακώνουν ελαφρώς αλλά διατηρούν το ύψος και τη σταθερότητά τους. «Τα δεδομένα ευνοούν ένα νεότερο, ποιοτικό, μέτριας σκληρότητας στρώμα με ομοιόμορφη στήριξη, το οποίο πρέπει να αντικαθίσταται μόλις αρχίσει να χαλαρώνει αισθητά», καταλήγει.

Συμπερασματικά

Η αλλαγή στρώματος δεν είναι πολυτέλεια, αλλά επένδυση στην υγεία. Ένας καλός, υποστηρικτικός ύπνος μπορεί να μειώσει τον πόνο, να αυξήσει την ενέργεια και να βελτιώσει συνολικά την ποιότητα ζωής. Και, όπως φαίνεται, το πρώτο βήμα για να ξυπνάτε πραγματικά ξεκούραστοι μπορεί να βρίσκεται… κάτω από τα σεντόνια σας.