Υγεία για Όλους: Εκεί που τελειώνει ο δρόμος, αρχίζει η ελπίδα
Η πρόληψη σώζει ζωές. Όμως για χιλιάδες ανθρώπους που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, σε ακριτικά νησιά, ορεινούς οικισμούς, καταυλισμούς Ρομά ή ακόμη και μέσα σε σωφρονιστικά καταστήματα, η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας εξακολουθεί να αποτελεί καθημερινή πρόκληση.
Αυτό ακριβώς το κενό επιχειρεί να καλύψει εδώ και σχεδόν μία δεκαετία το πρόγραμμα «Υγεία για Όλους», το οποίο βρέθηκε στο επίκεντρο του νέου επεισοδίου της σειράς podcasts υγείας του Newsbeast «Από το Α ως το Ω3».
Καλεσμένοι της δημοσιογράφου Μάριον Κοντογιάννη ήταν η Πρόεδρος – Συντονίστρια του προγράμματος «Υγεία για Όλους», Επιστημονική Συνεργάτης της Α΄ Πανεπιστημιακής Κλινικής του ΕΚΠΑ Ελένη Σωτηροπούλου και ο Ιατρός – ερευνητής, Ομότιμος Καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας του ΕΚΠΑ, Τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Γεώργιος Χρούσος, οι οποίοι μίλησαν για τις μεγάλες ανισότητες στην υγεία και τη σημασία της πρόληψης.
329 αποστολές σε όλη την Ελλάδα
Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε μέσα στην οικονομική κρίση, όταν διαπιστώθηκε ότι ολόκληρες πληθυσμιακές ομάδες παρέμεναν εκτός των δομών υγείας.
Σήμερα, η δράση του εκτείνεται από τον Έβρο έως την Κρήτη και από τα νησιά του Αιγαίου έως τα πιο απομακρυσμένα ορεινά χωριά, καλύπτοντας ευάλωτες ομάδες όπως παιδιά Ρομά, ανασφάλιστους, κατοίκους άγονων γραμμών, πρόσφυγες, κρατούμενους και ανήλικους στις φυλακές.
Όπως αποκάλυψε η κα Σωτηροπούλου, έχουν πραγματοποιηθεί 329 αποστολές, ενώ περισσότερα από 21.000 παιδιά έχουν εμβολιαστεί, με περισσότερα από 30.000 εμβόλια, αυξάνοντας σημαντικά την εμβολιαστική κάλυψη σε πληθυσμούς που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ήταν σχεδόν ανεμβολίαστοι.
Η πρόληψη αλλάζει ζωές
Οι δύο επιστήμονες παρουσίασαν χαρακτηριστικές ιστορίες ανθρώπων που διαγνώστηκαν έγκαιρα χάρη στις αποστολές του προγράμματος.
- Ένα παιδί στη Νάξο με σοβαρή συγγενή καρδιοπάθεια οδηγήθηκε εγκαίρως σε χειρουργείο.
- Ένα ακόμη παιδί, που θεωρούνταν ότι είχε νοητική υστέρηση, διαπιστώθηκε ότι αντιμετώπιζε σοβαρή βαρηκοΐα και, μετά τη θεραπεία, επέστρεψε κανονικά στο σχολείο.
Αντίστοιχα περιστατικά εντοπίστηκαν σε μικρά νησιά και απομακρυσμένες περιοχές, όπου ασθενείς με σοβαρά αυτοάνοσα νοσήματα, οφθαλμολογικά προβλήματα ή καρδιολογικές παθήσεις οδηγήθηκαν έγκαιρα στα κατάλληλα νοσοκομεία.
«Οι ανισότητες στην υγεία ξεκινούν από την παιδεία»
Ο καθηγητής Γιώργος Χρούσος υπογράμμισε ότι η φτώχεια, η χαμηλή εκπαίδευση και η κοινωνική απομόνωση αποτελούν βασικούς παράγοντες που οδηγούν σε χειρότερη υγεία.
Όπως εξήγησε, η πρόληψη δεν αφορά μόνο τις εξετάσεις, αλλά κυρίως την εκπαίδευση των πολιτών ώστε να υιοθετούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής και να αναγνωρίζουν έγκαιρα τα πρώτα σημάδια μιας νόσου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στα πρώτα χρόνια της ζωής, σημειώνοντας ότι από την εγκυμοσύνη έως την ηλικία των πέντε ετών διαμορφώνονται οι βάσεις τόσο της σωματικής όσο και της ψυχικής υγείας του ανθρώπου.
Οι «αόρατοι» της ελληνικής κοινωνίας
Συγκλονιστική ήταν η αναφορά της κας Σωτηροπούλου στα παιδιά που ζουν σε καταυλισμούς Ρομά χωρίς να είναι καν καταγεγραμμένα στα δημοτολόγια.
Όπως εξήγησε, πρόκειται για παιδιά που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε εμβολιασμό, εκπαίδευση και βασικές υπηρεσίες υγείας, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να παραμείνουν αποκλεισμένα από την κοινωνική ζωή.
Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις αποστολές του προγράμματος στις φυλακές, όπου παρέχονται εξετάσεις, εμβολιασμοί και ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε ανήλικους κρατούμενους και μητέρες με μικρά παιδιά.
Η επόμενη ημέρα περνά από την τηλεϊατρική
Οι δύο καλεσμένοι στάθηκαν και στις δυνατότητες που προσφέρει πλέον η τηλεϊατρική, ειδικά για τις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.
Όπως τόνισαν, η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών μπορεί να εξασφαλίσει συνεχή παρακολούθηση ασθενών, καλύτερη συνεργασία μεταξύ των υγειονομικών δομών και ισότιμη πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας.
«Η καλύτερη επένδυση είναι οι έγκυοι και τα μικρά παιδιά»
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο καθηγητής Γιώργος Χρούσος έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Η καλύτερη επένδυση που μπορεί να κάνει μια χώρα είναι να επενδύσει στις εγκύους και στα μικρά παιδιά. Έτσι δημιουργούμε πιο υγιείς ενήλικες, λιγότερα χρόνια νοσήματα και μια καλύτερη κοινωνία».
Από την πλευρά της, η κα Σωτηροπούλου επέλεξε να συνοψίσει τη φιλοσοφία του προγράμματος με έναν στίχο του Μενέλαου Λουντέμη: «Πόσο κοστίζει ένα δάκρυ; Αν είναι ενός καλοζωισμένου παιδιού, όσο ο αέρας. Αν είναι ενός πεινασμένου παιδιού, όσο ολόκληρη η γη».
Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη: