Tι συμβαίνει με το glass floor του Telecom Center; – Οι διαδοχικοί τραυματισμοί και τα ερωτήματα για την ασφάλεια των παικτών
Όλα τα βλέμματα του μπασκετικού πλανήτη στρέφονται σε λίγες ώρες στην Αθήνα και στον τελικό της Euroleague στο Telecom Center ανάμεσα στον Ολυμπιακό και τη Ρεάλ Μαδρίτης.
Τα πάντα είναι έτοιμα για την ευρωπαϊκή γιορτή του αθλήματος, με τη Ρεάλ πάντως να αντιμετωπίζει τους Ερυθρόλευκους αποδεκατισμένη στη φροντ-λάιν καθώς, μετά τις απώλειες του Έντι Ταβάρες στον ημιτελικό, και του Άλεξ Λεν λίγες μέρες νωρίτερα, έχασε με τραυμαυτισμό και τρίτο ψηλό, τον Ουσμάν Γκαρούμπα με αποτέλεσμα να έχει μείνει με μοναδικό σέντερ τον Τσούμα Οκέκε.
Ο τραυματισμός του Γκαρούμπα όμως, άνοιξε ξανά μία συζήτηση που ήδη είναι αρκετά έντονη, αναζητώντας απάντηση σε ένα πολύ σοβαρό ερώτημα: πόσο ασφαλές είναι τελικά το glass floor για τους παίκτες;
Η κουβέντα αυτή έχει παρελθόν αφού στο ίδιο τερέν, αυτό του Τ-Center, είχαν προηγηθεί άλλοι δύο πολύ σοβαροί τραυματισμοί, αυτοί των Ματίας Λεσόρ και Μουσταφά Φαλ.
Η σύμπτωση είναι τουλάχιστον εντυπωσιακή. Ο Ματίας Λεσόρ είχε τραυματιστεί σοβαρά στο ίδιο glass floor σε αγώνα του Παναθηναϊκού με την Μπασκόνια, με τη Euroleague να αναφέρει ότι ο τραυματισμός προήλθε μετά από κακή προσγείωση στον αριστερό αστράγαλο.
Ακολούθησε ο Μουσταφά Φαλ σε ματς των τελικών της GBL με το Τριφύλλι, ενώ στον ημιτελικό της Ρεάλ Μαδρίτης με τη Βαλένθια ο Ουσμάν Γκαρούμπα αποχώρησε υποβασταζόμενος, με τις πρώτες αναφορές να κάνουν λόγο για φόβους σοβαρής ζημιάς στον αχίλλειο.
Από μόνο του, βέβαια, αυτό δεν αποδεικνύει ότι το glass floor προκαλεί τραυματισμούς.
Στο μπάσκετ οι τραυματισμοί χωρίς επαφή, ειδικά σε προσγειώσεις, αλλαγές κατεύθυνσης και επιταχύνσεις, είναι συχνοί και σε παραδοσιακά παρκέ. Όμως όταν τρία τόσο σοβαρά περιστατικά συνδέονται χρονικά και χωρικά με την ίδια επιφάνεια, το ερώτημα είναι λογικό.
Τι υπόσχεται η τεχνολογία
Το glass floor δεν είναι απλώς ένα «γυάλινο παρκέ». Πρόκειται για ειδική αθλητική επιφάνεια με πολυστρωματικό γυαλί ασφαλείας, LED τεχνολογία και σχεδιασμό που επιτρέπει αλλαγές γραμμών, διαφημίσεων, γραφικών και δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Η FIBA έχει εντάξει το ASB LumiFlex στα εγκεκριμένα προϊόντα της, παρουσιάζοντάς το ως πλήρες video floor για αθλητική χρήση και show staging.
Η εταιρεία ASB GlassFloor υποστηρίζει ότι η επιφάνεια έχει σχεδιαστεί με έμφαση στην απόδοση του αθλητή, στη μείωση της καταπόνησης των αρθρώσεων και στη δυνατότητα χρήσης σε πολλά αθλήματα.
Η τεχνολογία έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε μεγάλες διοργανώσεις. Η FIBA την παρουσίασε στο Παγκόσμιο Κύπελλο U19 Γυναικών το 2023 ως ιστορική αλλαγή για ένα άθλημα που παίζεται σε ξύλο από την εποχή του Τζέιμς Νέισμιθ.
Τι λένε οι έρευνες για τα δάπεδα
Η επιστημονική συζήτηση δεν αφορά μόνο το γυαλί, αλλά γενικότερα το πώς η επιφάνεια επηρεάζει το σώμα του αθλητή. Μελέτη για τα αθλητικά δάπεδα σημειώνει ότι τα ξύλινα παρκέ έχουν υψηλή ελαστικότητα και καλή απόδοση αναπήδησης, γι’ αυτό θεωρούνται ιδανικά για αθλήματα όπως το μπάσκετ και το βόλεϊ.
Άλλη μελέτη για τα compliant sports floors δείχνει ότι τα πιο «συμμορφούμενα» αθλητικά δάπεδα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο τραυματισμών από πτώσεις, κυρίως επειδή απορροφούν καλύτερα την πρόσκρουση.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο «μαλακό» ή ελαστικό είναι ένα δάπεδο. Εξαρτάται και από την πρόσφυση, τη σταθερότητα, την προβλεψιμότητα της κίνησης, την υγρασία, τον ιδρώτα, τα παπούτσια, την εξοικείωση των παικτών και την ποιότητα της εγκατάστασης.
Το πρόβλημα της πρόσφυσης
Στις ΗΠΑ, η πιο χαρακτηριστική προειδοποίηση ήρθε από το Big 12. Το κολεγιακό τουρνουά δοκίμασε LED glass court, όμως το εγκατέλειψε πριν από τους ημιτελικούς και τον τελικό, επιστρέφοντας σε ξύλινο παρκέ, μετά από παράπονα παικτών και προπονητών για γλιστρήματα και προβλήματα πρόσφυσης.
Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, ο παίκτης του Texas Tech, Κρίστιαν Άντερσον, τραυματίστηκε αφού γλίστρησε στο LED glass court, ενώ αρκετοί παίκτες είχαν χαρακτηρίσει την επιφάνεια πιο ολισθηρή από το συνηθισμένο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε glass floor είναι επικίνδυνο. Σημαίνει όμως ότι η πρόσφυση είναι το μεγάλο ερώτημα.
Στο μπάσκετ, όπου οι αθλητές σταματούν, στρίβουν, πηδούν και προσγειώνονται με τεράστια ένταση, ακόμη και μια μικρή διαφορά στην αίσθηση του παρκέ μπορεί να επηρεάσει την κίνηση.
Τι ισχύει στο NBA
Το NBA έχει ήδη δοκιμάσει LED glass floor, αλλά με προσεκτικά βήματα. Στο All-Star Weekend του 2024, χρησιμοποιήθηκε full video LED glass court σε ορισμένα events, όπως οι διαγωνισμοί του Σαββάτου και το celebrity game, όχι όμως στον κανονικό αγώνα All-Star, που διεξήχθη σε ξύλινο παρκέ.
Σύμφωνα με το AP, το γήπεδο είχε δοκιμαστεί από στελέχη και ανθρώπους του NBA, ενώ η τεχνολογία περιγράφεται ως επιφάνεια με δύο στρώσεις laminated safety glass και αίσθηση που επιχειρεί να προσεγγίσει το ξύλο.
Αυτό δείχνει ότι η αμερικανική λίγκα δεν απορρίπτει την τεχνολογία, αλλά ούτε και την έχει βάλει ακόμη στον πυρήνα των κανονικών αγώνων υψηλής έντασης. Η στάση είναι περισσότερο πειραματική και επιφυλακτική.
Mικρό δείγμα για συμπεράσματα
Το glass floor είναι εντυπωσιακό, εμπορικά ελκυστικό και τεχνολογικά προηγμένο. Δίνει δυνατότητες που το κλασικό παρκέ δεν μπορεί να προσφέρει: δυναμικά γραφικά, διαφορετικές διαγραμμίσεις, real-time προβολές, εμπορική αξιοποίηση και νέο τηλεοπτικό προϊόν.
Όμως η εικόνα δεν αρκεί. Το βασικό κριτήριο πρέπει να είναι η ασφάλεια των παικτών. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επαρκής ανεξάρτητη και μακροχρόνια επιστημονική τεκμηρίωση που να αποδεικνύει ότι το glass floor είναι πιο επικίνδυνο από το ξύλινο παρκέ. Δεν υπάρχει, όμως, και αρκετό αγωνιστικό δείγμα σε κορυφαίο επίπεδο ώστε να κλείσει οριστικά η συζήτηση.
Οι τραυματισμοί των Λεσόρ, Φαλ και Γκαρούμπα δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής της επιφάνειας. Σίγουρα όμως συνιστούν ισχυρή αφορμή για έρευνα, διαφάνεια και δημοσιοποίηση τεχνικών δεδομένων, όπως μετρήσεις πρόσφυσης, απορρόφησης κραδασμών, συμπεριφοράς με ιδρώτα, σύγκριση με ξύλινα παρκέ και αξιολόγηση από τους ίδιους τους παίκτες.
Στον αποψινό τελικό της Euroleague, το glass floor θα τραβήξει ξανά τα βλέμματα, όμως το ζητούμενο είναι αυτό να γίνει για τους σωστούς λόγους.