Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν είναι οι ηγέτες των ισχυρότερων χωρών του κόσμου. Αύριο θα ποζάρουν μαζί στο περιθώριο της συνόδου του Σεντζέν. Αλλά, πέραν της ενότητας που ενδεχομένως θα καταφέρουν να παρουσιάσουν στην βιτρίνα, κάθε ένας έχει τους δικούς του στόχους, ορισμένες φορές αντικρουόμενους.
Τεχνητή Νοημοσύνη, πυρηνικά, τεχνολογικός ανταγωνισμός, στάτους … Αυτές είναι οι προτεραιότητες εκάστου και δεν συγκλίνουν αναγκαστικά, κάθε άλλο.
Ο Πούτιν, η φωτογραφία και η Ουκρανία
Η ίδια η παρουσία του στην σύνοδο είναι για τον Πούτιν η αναγνώριση του στάτους της Ρωσίας ως παγκόσμιας δύναμης, παρά την οικονομική την αποδυνάμωσή της εξαιτίας των κυρώσεων και της εισβολής στην Ουκρανία και η νομιμοποίηση του ρόλου της στις διεθνείς υποθέσεις.
«Μία τέτοια πολιτική αποκατάσταση θα ήταν νίκη, ακόμη και αν δεν υπάρξουν υποχωρήσεις ως προς το εδαφικό μέλλον της Ουκρανίας ή τις κυρώσεις», σύμφωνα με την Tsiporah Fried του Hudson Institute.
Ως προς την Ουκρανία, ο ρώσος πρόεδρος θα μπορούσε να προσπαθήσει να λάβει έγκριση για το όραμά του. «Θέλει να συζητήσει για την Ουκρανία χωρίς αυτή να είναι παρούσα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Θέλει η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα να αποφασίσουν για την γεωπολιτική τύχη όλων των άλλων», λέει ο Fredrik Wesslau του European Council on Foreign Relations (ECFR).
Αλλά ο διάλογος αυτός δεν θα έπρεπε να είναι «μία μυστική συνομιλία μεταξύ μεγάλων δυνάμεων που θέλουν να μοιραστούν τον κόσμο», προβλέπει ο Wang Wen του πανεπιστημίου Renmin της Κίνας.
Στην πραγματικότητα, ακόμη και αν οι τρεις ηγέτες θεωρούν ότι η διεθνής τάξη έχει ξεπεραστεί και αν και οι τρεις χώρες έχουν βλέψεις επί των γειτονικών τους εδαφών (οι ΗΠΑ επί του Καναδά ή της Γροιλανδίας, η Ρωσία επί της Ουκρανίας, η Κίνα επί των υδάτων των Φιλιππίνων και του Βιετνάμ), ο Σι Τζινπίνγκ δεν θέλει να εμφανισθεί ως ιμπεριαλιστική δύναμη.
«Η αντίθεση σε αυτό που ονομάζεται “νοοτροπία του Ψυχρού Πολέμου” και στα “παίγνια μηδενικού αθροίσματος” συνιστά εδώ και δεκαετίες κεντρικό στοιχείο της κινεζικής διπλωματικής ρητορικής», υπενθυμίζει η Alicja Bachulska σε σημείωμα του αυστραλιανού Lowy Institute και τονίζει ότι «αν και εν τοις πράγμασι, το Πεκίνο δεν έχει πάντα ενεργήσει σύμφωνα με τα ευγενή ιδεώδη, αυτά παραμένουν ουσιώδη για την επιβολή του αφηγήματος» της Κίνας.
Για τον Τραμπ, τα πυρηνικά και η υπέρβαση των ενδιάμεσων εκλογών
Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει διαχρονικά ότι θέλει να αρχίσει έναν διάλογο για τον έλεγχο των εξοπλισμών με την Ρωσία και την Κίνα, την ώρα που ελάχιστα απομένουν από τις συμφωνίες της εποχής του Ψυχρού Πολέμου.
Ανήσυχος για την άνοδο της πυρηνικής ισχύος της Κίνας, βλέπει να προβάλλει ένας κόσμος όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονταν αντιμέτωπες ταυτοχρόνως με την ρωσική και την κινεζική πυρηνική δύναμη, αυτό που ορισμένοι αναλυτές αποκαλούν «το πρόβλημα των τριών σωμάτων».
«Θα μιλήσουμε για αποπυρηνικοποίηση», διαβεβαιώνει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Μόνο που το Πεκίνο δεν έχει καμία πρόθεση να δέσει τα χέρια του στο πλαίσιο μίας τριμερούς συμφωνίας.
Από την μία πλευρά η Κίνα δεν έχει φθάσει στην στρατηγική ισοτιμία με την Ουάσινγκτον και την Μόσχα και από την άλλη πλευρά, όπως υπενθυμίζει ο Tong Zhao του Carnegie, η Κίνα προκρίνει τις διμερείς συνομιλίες για τα πυρηνικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στην πραγματικότητα, εξηγεί, «οι διμερείς συνομιλίες επιτρέπουν πιο άνετα στο Πεκίνο να χρησιμοποιήσει τον διάλογο για τα πυρηνικά ως διπλωματικό μοχλό: η χώρα μπορεί να διακόψει τις συνομιλίες αντιδρώντας σε αμερικανικές πολιτικές προς τις οποίες είναι αντίθετη επί θεμάτων που θεωρούνται υψίστης προτεραιότητας όπως οι πωλήσεις όπλων από τις ΗΠΑ στην Ταϊβάν».
Υψηλόβαθμος αμερικανός αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι «δεν περιμένει οποιαδήποτε συμφωνία», αλλά βλέπει την συνάντηση ως «σημείο εκκίνησης» προς τον έλεγχο των εξοπλισμών.
Πέραν του θέματος των πυρηνικών, και αναμφίβολα του Ιράν, το οποίο έχει δηλώσει ότι θέλει να συζητήσει, ο Ντόναλντ Τραμπ θα θελήσει να χρησιμοποιήσει το ταξίδι αυτό για να ξεπεράσει την θεαματική εκλογική του ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές.
«Γενικά μιλώντας, έπειτα από αρνητικά αποτελέσματα στις ενδιάμεσες εκλογές, έτσι ανατάσσονται οι πρόεδροι», υπενθυμίζει ο Edgard Kagan του CSIS.
Σι, στόχος προβλεψιμότητα, σταθερότητα
Η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ συνοψίζει τους στόχους του Πεκίνου: «εις βάθος συνομιλίες για την διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης και την προώθηση της στρατηγικής σταθερότητας».
Αντιμέτωπη με διάφορα προβλήματα που επηρεάζουν αρνητικά το οικονομικό της μοντέλο (χρέος, δημογραφικό, οικονομική επιβράδυνση…), η Κίνα δεν προσαρμόζεται στις διαταραχές που έχουν προκαλέσει ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Θα εκμεταλλευθεί την ευκαιρία για να εμφανισθεί ως ενωτική δύναμη και να προβάλει την εικόνα της σταθερότητας, σύμφωνα με τον Wen-ti Sung του Australian National University.
Το Πεκίνο θέλει «να προτείνει ένα τραπέζι διαπραγματεύσεων για την άμβλυνση των συγκρούσεων μέσω ενός διαχειρίσιμου διαλόγου, λέει ο Wang Wen.
Ο Σι Τζινπίνγκ ανησυχεί επίσης για τις επιπτώσεις του σκανδάλου της Nvidia που μπορεί να κλονίσει το status quo στον εμπορικό πόλεμο Πεκίνου – Ουάσινγκτον.
«Το περιθώριο κινήσεων των Αμερικανών περιορίζεται από το σκάνδαλο Nvidia, το οποίο αποκάλυψε τις αδυναμίες της κυβέρνησης και προκάλεσε σκλήρυνση των θέσεων με την δημοσίευση την Δευτέρα από το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου νέων πιο περιοριστικών κανόνων για τον έλεγχο της εξ αποστάσεως πρόσβασης σε υπολογιστική ισχύ ή των αδειών εξαγωγής, για παράδειγμα προς τη Σιγκαπούρη», επισημαίνει η ερευνήτρια Mathilde Belliet του Institut Francais des Relation Internationales (Ifri).
Αρα, οι Κινέζοι θα θέλουν να καταλάβουν αν βρισκόμαστε σε κατάσταση να περάσουμε από αυτό που εκείνοι ονομάζουν “στρατηγική σταθερότητα” σε μία μορφή αμερικανικής στρατηγικής ανάσχεσης. Θέλουν να αποφύγουν να επιστρέψουν σε μία δυναμική ελέγχου των εξαγωγών και μπορούν να αντιτάξουν από την πλευρά τους την απειλή νέων κυρώσεων, ιδιαίτερα επί των σπανίων γαιών», εξηγεί η ερευνήτρια του Ifri.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
