Στις 13 Μαΐου 1981, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄πυροβολείται και τραυματίζεται σοβαρά στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, στο Βατικανό, την ώρα που χαιρετά το πλήθος από το ανοιχτό όχημά του. Δράστης ήταν ο Τούρκος Μεχμέτ Αλί Αγκτσά, ο οποίος συνελήφθη αμέσως μετά την επίθεση.
Η απόπειρα συγκλόνισε τη διεθνή κοινή γνώμη και την Καθολική Εκκλησία. Ο Πάπας μεταφέρθηκε εσπευσμένα στην πολυκλινική Τζεμέλι της Ρώμης, όπου υποβλήθηκε σε πολύωρη χειρουργική επέμβαση. Η επιβίωσή του θεωρήθηκε καθοριστική για τη συνέχεια μιας παποσύνης που ήδη είχε έντονο πολιτικό και θρησκευτικό αποτύπωμα, ιδιαίτερα στην Ανατολική Ευρώπη της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου.
Ο Μεχμέτ Αλί Αγκτσά δεν ήταν άγνωστος στις Αρχές. Είχε συνδεθεί με την τουρκική ακροδεξιά οργάνωση «Γκρίζοι Λύκοι» και είχε καταδικαστεί στην Τουρκία για τη δολοφονία δημοσιογράφου. Μετά την επίθεση στον Πάπα, οι εκδοχές που έδωσε για τα κίνητρα και τις πιθανές διασυνδέσεις του άλλαξαν πολλές φορές. Η λεγόμενη «βουλγαρική σύνδεση», που συνέδεε την απόπειρα με μυστικές υπηρεσίες του ανατολικού μπλοκ, συζητήθηκε ευρέως, αλλά δεν αποδείχθηκε δικαστικά με σαφήνεια.




Το γεγονός απέκτησε και έντονη συμβολική διάσταση. Ο Ιωάννης Παύλος Β΄ απέδωσε τη σωτηρία του στην Παναγία της Φάτιμα, καθώς η απόπειρα έγινε στην επέτειο της πρώτης εμφάνισης της Παναγίας, σύμφωνα με την καθολική παράδοση. Το 1983 επισκέφθηκε τον Αγκτσά στη φυλακή και τον συγχώρεσε, μια κίνηση που καταγράφηκε ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της παποσύνης του.
Η απόπειρα της 13ης Μαΐου 1981 παραμένει έως σήμερα ένα από τα πιο συζητημένα γεγονότα της δεκαετίας του 1980. Πρόκειται για μια ένοπλη επίθεση εναντίον του επικεφαλής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας,που συνδέθηκε με το κλίμα του Ψυχρού Πολέμου, τις πολιτικές συγκρούσεις της εποχής και τον ιδιαίτερο ρόλο που είχε ήδη αρχίσει να διαδραματίζει ο Πολωνός Πάπας στις εξελίξεις στην κομμουνιστική Ανατολική Ευρώπη.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1515: Η Μαρία Τυδώρ, βασίλισσα της Γαλλίας, και ο Κάρολος Μπράντον, 1ος δούκας του Σάφοκ, παντρεύονται επίσημα στο Γκρίνουιτς, ενάντια στις επιθυμίες του Ερρίκου Η΄.
1568: Στη μάχη του Λάνγκσαϊντ, οι δυνάμεις της Μαρίας Α΄ της Σκωτίας ηττώνται από Σκωτσέζους Προτεστάντες υπό τον Ιάκωβο Στιούαρτ, ετεροθαλή αδελφό της, γεγονός που οδηγεί στη φυλάκισή της.
1779: Η Αυστρία και το Βασίλειο της Πρωσίας υπογράφουν τη Συνθήκη του Τέσεν, τερματίζοντας ειρηνικά τον Πόλεμο της Βαυαρικής Διαδοχής.
1787: Ο πλοίαρχος Άρθουρ Φίλιπ αναχωρεί από το Πόρτσμουθ με τον Πρώτο Στόλο, έντεκα πλοία που μετέφεραν κυρίως κατάδικους και προσωπικό για την ίδρυση βρετανικής αποικίας στην Αυστραλία. Η αποστολή θα φτάσει το 1788 στον κόλπο του Σίδνεϊ, εγκαινιάζοντας τη βρετανική αποικιοκρατική παρουσία στην ήπειρο και μια νέα περίοδο βίαιης ανατροπής για τους αυτόχθονες πληθυσμούς.
1846: Οι Ηνωμένες Πολιτείες κηρύσσουν πόλεμο στο Μεξικό, ύστερα από την ένταση γύρω από την προσάρτηση του Τέξας και τις συνοριακές διεκδικήσεις. Ο Αμερικανομεξικανικός Πόλεμος θα καταλήξει σε μεγάλη επέκταση των ΗΠΑ προς τα δυτικά, με την απόκτηση εδαφών που αντιστοιχούν σήμερα σε μεγάλο μέρος της Καλιφόρνιας, της Αριζόνας, του Νέου Μεξικού και άλλων πολιτειών.

1883: Στην Κύμη της Εύβοιας γεννιέται ο Γεώργιος Παπανικολάου, ο πρωτοπόρος γιατρός που θα αλλάξει ριζικά την πορεία της γυναικολογικής ιατρικής με την ανακάλυψη του τεστ Παπ. Χάρη σε αυτή την απλή αλλά επαναστατική μέθοδο κυτταρολογικής διάγνωσης, η πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας γίνεται εφικτή, σώζοντας εκατομμύρια ζωές σε παγκόσμιο επίπεδο.
1888: Η Βραζιλία καταργεί τη δουλεία με την υπογραφή του λεγόμενου Χρυσού Νόμου από την πριγκίπισσα Ιζαμπέλ. Ήταν η τελευταία χώρα της αμερικανικής ηπείρου που προχώρησε σε κατάργηση της δουλείας, ένα γεγονός με τεράστια κοινωνική σημασία αλλά και με μακροχρόνιες ανισότητες που δεν εξαλείφθηκαν με την τυπική απελευθέρωση.
1890: Ο Νίκολα Τέσλα πατεντάρει την ηλεκτρογεννήτρια, μια από τις επαναστατικές του εφευρέσεις που θα αλλάξουν την παγκόσμια παραγωγή ενέργειας. Το σύστημά του βασίζεται στο εναλλασσόμενο ρεύμα, ανοίγοντας τον δρόμο για την ηλεκτροδότηση του σύγχρονου κόσμου.
1909: Ξεκινά από το Μιλάνο ο πρώτος ποδηλατικός γύρος της Ιταλίας, ένα από τα σημαντικότερα αθλητικά γεγονότα της Ευρώπης, με νικητή τον Λουίτζι Γκάνα.
1912: Ο υπολοχαγός Δημήτριος Καμπέρος πραγματοποιεί την πρώτη πτήση στρατιωτικού αεροσκάφους στην Ελλάδα, με αεροπλάνο τύπου Farman. Το γεγονός σηματοδοτεί την απαρχή της ελληνικής στρατιωτικής αεροπορίας, λίγο πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους, όπου η χρήση αεροσκαφών θα αποκτήσει πρακτική επιχειρησιακή σημασία.
1916: Ο βουλγαρικός στρατός εισβάλλει στη Μακεδονία, με αποτέλεσμα την κατοχή ελληνικών εδαφών (1916-1918) και την ένταση στο μακεδονικό μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
1917: Στη Φάτιμα της Πορτογαλίας, τρία παιδιά αναφέρουν ότι είδαν την Παναγία, σε μια σειρά εμφανίσεων που θα αποκτήσουν μεγάλη βαρύτητα για την Καθολική Εκκλησία. Η Φάτιμα εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα καθολικά προσκυνήματα στον κόσμο, με ισχυρό θρησκευτικό και πολιτισμικό αποτύπωμα.
1940: Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ εκφωνεί την πρώτη ομιλία του ως πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας στη Βουλή των Κοινοτήτων. Δηλώνει στους αντιπροσώπους ότι δεν έχει να προσφέρει «παρά αίμα, μόχθο, δάκρυα και ιδρώτα» και καλεί τη χώρα σε πόλεμο.
1941: Λίγο μετά τη γερμανική εισβολή, οι Αθηναίοι αρχίζουν να προμηθεύονται το ψωμί με δελτίο, ενώ οι ναζί αποκτούν το δικαίωμα να ταξιδεύουν δωρεάν με τον ηλεκτρικό.
1950: Στο Σίλβερστοουν της Αγγλίας διεξάγεται ο πρώτος αγώνας του παγκοσμίου πρωταθλήματος Formula 1. Νικητής είναι ο Ιταλός Τζουζέπε Φαρίνα με Alfa Romeo, σε μια διοργάνωση που θα εξελιχθεί στο κορυφαίο πρωτάθλημα του μηχανοκίνητου αθλητισμού.
1958: Στο Αλγέρι, Γάλλοι στρατιωτικοί και υποστηρικτές της γαλλικής κυριαρχίας στην Αλγερία προκαλούν την κρίση της 13ης Μαΐου, ζητώντας την επιστροφή του Σαρλ ντε Γκωλ στην εξουσία. Η πολιτική αναταραχή οδηγεί στην κατάρρευση της Δ΄ Γαλλικής Δημοκρατίας και στη γέννηση της Ε΄ Δημοκρατίας.
1967: Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος διορίζει ως αρχιεπίσκοπο Αθηνών τον Ιερώνυμο Κοτσώνη, προσωπικότητα με στενές σχέσεις με τη Χούντα των Συνταγματαρχών.
1972: Στη Βόρεια Ιρλανδία, έκρηξη βόμβας σε παμπ στο Μπέλφαστ πυροδοτεί αιματηρές συγκρούσεις, με επτά νεκρούς και δεκάδες τραυματίες, μέσα σε κλίμα έντονης θρησκευτικής και πολιτικής βίας.
1981: Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ πυροβολείται και τραυματίζεται σοβαρά στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, στο Βατικανό, από τον Μεχμέτ Αλί Αγκτσά. Η απόπειρα συγκλονίζει διεθνώς την Καθολική Εκκλησία και παραμένει ένα από τα πιο συζητημένα πολιτικοθρησκευτικά γεγονότα της δεκαετίας του 1980.
1982: Πεθαίνει σε ηλικία 92 ετών η Δέσποινα Αχλαδιώτη, γνωστή ως Κυρά της Ρω. Για δεκαετίες ύψωνε την ελληνική σημαία στην ακριτική νησίδα της Ρω, απέναντι από τις τουρκικές ακτές, και έγινε σύμβολο επιμονής και παρουσίας στα ελληνικά σύνορα.
1995: Ισχυρός σεισμός 6,6 Ρίχτερ πλήττει την Κοζάνη και τα Γρεβενά, προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε χωριά και παλιά κτίσματα, χωρίς να υπάρξουν θύματα. Ο σεισμός θεωρείται κομβικός για την επανεκτίμηση της σεισμικότητας στη Δυτική Μακεδονία και την ενίσχυση της αντισεισμικής πολιτικής στην περιοχή.
2012: Τη μεγαλύτερη ανατροπή σε τελικό της Euroleague σημειώνει ο Ολυμπιακός, ο οποίος επιστρέφει από το -19 κόντρα στην ΤΣΣΚΑ Μόσχας, επικρατεί με 62-61 χάρη σε καλάθι του Πρίντεζη, για να ανέβει στην κορυφή της Ευρώπης για δεύτερη φορά στην ιστορία του.
2016: Ο Φαήλος Κρανιδιώτης ιδρύει το κόμμα Νέα Δεξιά, εκφράζοντας την εθνικιστική δεξιά μετά την απομάκρυνσή του από τη Νέα Δημοκρατία.
Γεννήσεις

1785 – Γεώργιος Σαχτούρης, Έλληνας ναυμάχος της Επανάστασης του 1821. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1785 στην Ύδρα και πέθανε το 1841. Από τους σημαντικούς πλοιάρχους του Αγώνα, διακρίθηκε με το πλοίο «Αθηνά» σε κρίσιμες ναυτικές επιχειρήσεις και συνδέθηκε με τη δράση του υδραίικου στόλου. Η παρουσία του εντάσσεται στον καθοριστικό ρόλο που έπαιξαν οι ναυτικές δυνάμεις των νησιών στην Ελληνική Επανάσταση.

1883 – Γεώργιος Παπανικολάου, Έλληνας ιατρός, βιολόγος και ερευνητής. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1883 στην Κύμη Ευβοίας και πέθανε στις 19 Φεβρουαρίου 1962. Υπήρξε πρωτοπόρος της κυτταροπαθολογίας και έγινε παγκοσμίως γνωστός για την ανάπτυξη του τεστ Παπ, μεθόδου που συνέβαλε καθοριστικά στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Η εργασία του είχε μεγάλη επίδραση στη γυναικολογική πρόληψη και στη δημόσια υγεία.

1935 – Φώτης Μεταξόπουλος, Έλληνας χορευτής, χορογράφος και ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1935 στην Αθήνα και συνδέθηκε με την ανάπτυξη του μουσικού θεάτρου και της χορογραφίας στην Ελλάδα. Συνεργάστηκε με σημαντικούς καλλιτέχνες του θεάτρου και του κινηματογράφου, ενώ η μακρά του παρουσία τον κατέστησε αναγνωρίσιμη μορφή του ελληνικού θεάματος, ιδιαίτερα σε παραγωγές όπου ο χορός είχε κεντρικό ρόλο.

1961 – Ντένις Ρόντμαν (Dennis Rodman), Αμερικανός καλαθοσφαιριστής. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1961 και θεωρείται ένας από τους κορυφαίους αμυντικούς και ριμπάουντερ στην ιστορία του NBA. Κατέκτησε πέντε πρωταθλήματα, δύο με τους Ντιτρόιτ Πίστονς και τρία με τους Σικάγο Μπουλς, ενώ βραβεύτηκε δύο φορές ως κορυφαίος αμυντικός της λίγκας. Η καριέρα του συνδυάστηκε με αγωνιστική αυταπάρνηση, αλλά και με έντονα εκκεντρική δημόσια εικόνα.

1969 – Νίκος Αλιάγας (Nikos Aliagas), Έλληνας δημοσιογράφος, παρουσιαστής και φωτογράφος. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1969 στο Παρίσι, από Έλληνες γονείς, και αναδείχθηκε σε μία από τις πιο γνωστές τηλεοπτικές προσωπικότητες στη Γαλλία. Έγινε ευρύτερα γνωστός μέσα από εκπομπές όπως το Star Academy και το The Voice: la plus belle voix, ενώ η δημόσια παρουσία του συνδέει σταθερά τη γαλλική τηλεόραση με την ελληνική του καταγωγή.

1983 – Γιάγια Τουρέ (Yaya Touré), Ιβοριανός ποδοσφαιριστής. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1983 στο Μπουακέ της Ακτής Ελεφαντοστού και υπήρξε ένας από τους κορυφαίους μέσους της γενιάς του. Αγωνίστηκε, μεταξύ άλλων, σε Μπαρτσελόνα, Μάντσεστερ Σίτι και Ολυμπιακό, κατακτώντας σημαντικούς τίτλους σε συλλογικό επίπεδο. Με την εθνική Ακτής Ελεφαντοστού είχε πολυετή παρουσία και αναδείχθηκε τέσσερις φορές Αφρικανός Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς.

1986 – Ρόμπερτ Πάτινσον (Robert Pattinson), Άγγλος ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1986 στο Λονδίνο και έγινε διεθνώς γνωστός ως Έντουαρντ Κάλεν στη σειρά ταινιών Twilight. Στη συνέχεια επιδίωξε πιο σύνθετους ρόλους σε ανεξάρτητες παραγωγές, όπως τα Good Time και The Lighthouse, πριν αναλάβει τον ρόλο του Μπάτμαν στην ταινία The Batman. Η πορεία του τον κατέστησε χαρακτηριστικό παράδειγμα ηθοποιού που πέρασε από το νεανικό blockbuster σε πιο απαιτητικό κινηματογραφικό ρεπερτόριο.
Θάνατοι

1982 – Κυρά της Ρω, κατά κόσμον Δέσποινα Αχλαδιώτη, Ελληνίδα ακριτική μορφή. Γεννήθηκε το 1890 στο Καστελλόριζο και πέθανε στις 13 Μαΐου 1982 στη Ρόδο. Έμεινε γνωστή για την καθημερινή έπαρση της ελληνικής σημαίας στη νησίδα Ρω, κοντά στο Καστελλόριζο, όπου έζησε για δεκαετίες. Η μορφή της συνδέθηκε με την επιμονή, το αίσθημα καθήκοντος και τον συμβολισμό της ελληνικής παρουσίας στα ακριτικά Δωδεκάνησα.

2013 – Νίκη Τριανταφυλλίδη, Ελληνίδα ηθοποιός, σκηνοθέτις και συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 1942 στην Αθήνα και πέθανε στις 13 Μαΐου 2013. Κόρη του συνθέτη Πάνου Τριανταφυλλίδη, σπούδασε θέατρο και έκανε την πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση στην ταινία Ουρανός του Τάκη Κανελλόπουλου. Ακολούθησε πορεία στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στη σκηνοθεσία, με παρουσία που ξεχώρισε για την εσωτερικότητα και τη χαμηλόφωνη έντασή της.
Εορτολόγιο
Γλυκερία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Χούμους