Παραπληροφόρηση για τα αντηλιακά στο TikTok – Ανησυχία για ισχυρισμούς περί «τοξικότητας»

Σε έξαρση βρίσκεται η παραπληροφόρηση γύρω από τα αντηλιακά στο TikTok, με χρήστες να υποστηρίζουν ότι η χρήση αντηλιακής κρέμας μπορεί να είναι «τοξική» για όσους εκτίθενται στον ήλιο, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.

Παρότι τα σχετικά βίντεο αντιστοιχούν μόλις στο 13% του συνολικού περιεχομένου για αντηλιακά στην πλατφόρμα, καταγράφουν δυσανάλογα υψηλή απήχηση, συγκεντρώνοντας πολύ περισσότερα likes, σχόλια και κοινοποιήσεις σε σχέση με βίντεο που προωθούν τη χρήση τους. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό PLOS Digital Health.

Η έρευνα εξέτασε την παρουσία, το επίπεδο αλληλεπίδρασης και τα χαρακτηριστικά της παραπληροφόρησης για τα αντηλιακά στο TikTok, αναλύοντας 971 από τα πιο προβεβλημένα βίντεο στα τέλη Σεπτεμβρίου 2024.

Οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι «δεν υπάρχουν σήμερα επιστημονικές ενδείξεις ότι οποιοδήποτε συστατικό που χρησιμοποιείται ευρέως στα λεγόμενα ‘χημικά’ αντηλιακά (π.χ. oxybenzone) είναι επιβλαβές για την υγεία».

Παράλληλα, σημείωσαν ότι παρότι οι καταναλωτές μπορεί να προτιμούν τα «φυσικά» ή μεταλλικά αντηλιακά που μπλοκάρουν την υπεριώδη ακτινοβολία, και οι δύο κατηγορίες θεωρούνται ασφαλείς, ενώ σε καμία περίπτωση η αποφυγή αντηλιακού δεν είναι ασφαλέστερη επιλογή κατά την έκθεση στον ήλιο.

Σύμφωνα με τη μελέτη, ορισμένοι χρήστες του TikTok ισχυρίζονται ότι τα αντηλιακά λειτουργούν ως «ενδοκρινικοί διαταράκτες», ότι επηρεάζουν την ορμονική ισορροπία, επιβαρύνουν το μητρικό γάλα, περιέχουν μικροπλαστικά ή άλλες «τοξικές» ουσίες και προκαλούν περιβαλλοντική ζημιά.

Ωστόσο, η πλειονότητα των βίντεο στην πλατφόρμα, περίπου το 86%, προωθεί τη χρήση αντηλιακού για την προστασία από δερματικές βλάβες, πρόωρη γήρανση, ακμή και καρκίνο του δέρματος.

Μόλις το 6% των βίντεο περιείχε αρνητικές ή επικριτικές αναφορές, ενώ ένα επιπλέον 7% χαρακτηρίστηκε ουδέτερο ή απλές αξιολογήσεις προϊόντων χωρίς σαφή προτροπή αποφυγής.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται, σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί βαθμολογήθηκαν με «C» ή χαμηλότερα σε τεστ γνώσεων για την ηλιακή προστασία της Αμερικανικής Ακαδημίας Δερματολογίας, παρότι πάνω από τους μισούς θεωρούν ότι έχουν καλές συνήθειες.

Στην ηλικιακή ομάδα 18–29 ετών, περίπου το 33% έλαβε βαθμολογία «D» ή «F».

Η δερματολόγος Μάριζα Γκάρσικ ανέφερε ότι «θα έλεγα πως το 95% της παραπληροφόρησης μπορούμε να το αποδώσουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», προσθέτοντας ότι αυτό συμβαίνει είτε άμεσα, μέσω αναρτήσεων για προβλήματα με τα αντηλιακά, είτε έμμεσα, μέσω influencers που προβάλλουν παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο και μαύρισμα.