Οι Έλληνες Εβραίοι στην εξέγερση των Sonderkommando στο Άουσβιτς | Σαν σήμερα 7 Οκτωβρίου

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Σαν σήμερα το 1944, στις 7 Οκτωβρίου, κρατούμενοι του Sonderkommando εξεγείρονται στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Είναι οι άνθρωποι που οι Ναζί είχαν αναγκάσει να εργάζονται στους θαλάμους αερίων και στα κρεματόρια, γνωρίζοντας ότι αργά ή γρήγορα θα εξοντώνονταν και οι ίδιοι. Ανάμεσά τους βρίσκονται και Έλληνες Εβραίοι, σε μία από τις σημαντικότερες πράξεις ένοπλης αντίστασης μέσα στο στρατόπεδο.

Οι Sonderkommando απομάκρυναν τα πτώματα από τους θαλάμους αερίων και τα οδηγούσαν στην αποτέφρωση. Επειδή ήταν άμεσοι μάρτυρες της βιομηχανικής εξόντωσης, τα SS προχωρούσαν περιοδικά στη δολοφονία τους και στην αντικατάστασή τους από νέους κρατούμενους.

Η εξέγερση προετοιμαζόταν επί μήνες. Γυναίκες κρατούμενες που εργάζονταν στο εργοστάσιο πυρομαχικών Union-Werke έκλεβαν μικρές ποσότητες πυρίτιδας και τις περνούσαν κρυφά στους Sonderkommando. Στις 7 Οκτωβρίου, όταν τα SS επιχείρησαν νέα «εκκαθάριση» της ομάδας, οι κρατούμενοι επιτέθηκαν στους φρουρούς και πυρπόλησαν το Κρεματόριο IV. Άλλοι έκοψαν τα συρματοπλέγματα και προσπάθησαν να διαφύγουν.

Η εξέγερση καταπνίγηκε. Περίπου 450 κρατούμενοι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκειά της ή εκτελέστηκαν αμέσως μετά. Όμως ένα από τα κρεματόρια είχε καταστραφεί και, έστω για λίγες ώρες, άνθρωποι που οι Ναζί είχαν μετατρέψει με τη βία σε γρανάζια του μηχανισμού εξόντωσης στράφηκαν εναντίον του.

Η ελληνική παρουσία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η επίσημη σελίδα του Υπουργείου Παιδείας για το Ολοκαύτωμα αναφέρει συγκεκριμένα ότι 17 Έλληνες Εβραίοι συμμετείχαν στην εξέγερση και σκοτώθηκαν. Άλλες ιστορικές προσεγγίσεις και μαρτυρίες δίνουν διαφορετική εικόνα για τον συνολικό αριθμό των Ελλήνων που συμμετείχαν στην προετοιμασία ή στα γεγονότα, γι’ αυτό οι ακριβείς αριθμοί χρειάζονται προσοχή.

Δύο ελληνικές ιστορίες φωτίζουν ακόμη περισσότερο αυτή την αντίσταση. Ο Αλμπέρτο Ερρέρα, Έλληνας Εβραίος που ζούσε στη Λάρισα και μέλος του Sonderkommando, θεωρείται ο άνθρωπος που τον Αύγουστο του 1944 τράβηξε κρυφά τέσσερις φωτογραφίες γύρω από το Κρεματόριο V: τα μοναδικά γνωστά φωτογραφικά τεκμήρια αυτού του είδους που δημιουργήθηκαν κρυφά από κρατούμενο στο Μπίρκεναου. Σκοτώθηκε στις 9 Αυγούστου προσπαθώντας να δραπετεύσει, δύο μήνες πριν από την εξέγερση, στην προετοιμασία της οποίας είχε εμπλακεί.

Και υπάρχει ο Μαρσέλ Νατζαρή από τη Θεσσαλονίκη, ένας από τους ελάχιστους επιζώντες του Sonderkommando και συμμετέχων στην εξέγερση. Βέβαιος ότι θα πεθάνει, έγραψε στα ελληνικά τη μαρτυρία του και την έθαψε κοντά στα κρεματόρια. Το χειρόγραφο ανακαλύφθηκε τυχαία το 1980, δεκαετίες μετά τον πόλεμο, και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τεκμήρια που άφησαν πίσω τους οι ίδιοι οι Sonderkommando.

Η εξέγερση της 7ης Οκτωβρίου δεν μπορούσε να ανατρέψει το Άουσβιτς. Μπορούσε όμως να αφήσει πίσω της κάτι που οι Ναζί προσπάθησαν επίσης να εξαφανίσουν: την απόδειξη ότι ακόμη και στον πυρήνα του μηχανισμού εξόντωσης υπήρξε αντίσταση.

Τι άλλο έγινε σαν σήμερα

1571: Στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου, ο στόλος της Ιερής Συμμαχίας συντρίβει τον οθωμανικό στόλο, καταφέροντας βαρύ πλήγμα στην οθωμανική ναυτική ισχύ στη Μεσόγειο. Στη μάχη πολεμά και τραυματίζεται σοβαρά ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες, μετέπειτα συγγραφέας του «Δον Κιχώτη».

1825: Εκδίδεται το πρώτο φύλλο της «Γενικής Εφημερίδος της Ελλάδος», επίσημου δημοσιογραφικού οργάνου της ελληνικής διοίκησης και προδρόμου της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, με διευθυντή τον Θεόκλητο Φαρμακίδη.

1831: Στο Ναύπλιο καταδικάζεται σε θάνατο ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης, ένας από τους δράστες της δολοφονίας του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.

1944: Εβραίοι κρατούμενοι των Sonderkommando εξεγείρονται στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου και ανατινάζουν το Κρεματόριο IV. Στην εξέγερση συμμετέχουν και Έλληνες Εβραίοι από την Πρέβεζα, μεταξύ τους οι Μωυσής και Ιωσήφ Γκανή, ο δεύτερος μόλις 18 ετών.

1955: Ο Άλαν Γκίνζμπεργκ διαβάζει για πρώτη φορά δημόσια το εμβληματικό ποίημα «Ουρλιαχτό» στο Σαν Φρανσίσκο. Το έργο θα συνδεθεί άρρηκτα με την Beat Generation και την αμφισβήτηση της αμερικανικής κοινωνίας της δεκαετίας του 1950.

1979: Το DC-8 της Swissair, πτήση 316, βγαίνει από τον διάδρομο κατά την προσγείωσή του στο Αεροδρόμιο του Ελληνικού και τυλίγεται στις φλόγες. Από τους 154 επιβαίνοντες —142 επιβάτες και 12 μέλη πληρώματος— σκοτώνονται 14.

1986: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της βρετανικής εφημερίδας The Independent, η οποία δημιουργήθηκε από πρώην δημοσιογράφους της Daily Telegraph και εξελίχθηκε σε έναν από τους γνωστότερους βρετανικούς ειδησεογραφικούς τίτλους.

1996: Αρχίζει να εκπέμπει στις ΗΠΑ το Fox News, που τις επόμενες δεκαετίες θα εξελιχθεί σε έναν από τους ισχυρότερους και πιο επιδραστικούς ειδησεογραφικούς τηλεοπτικούς σταθμούς της χώρας.

2000: Για πρώτη φορά μετά από περίπου 30 χρόνια, ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη προσγειώνονται σε τουρκικό έδαφος, στην αεροπορική βάση του Μπαλίκεσιρ, στο πλαίσιο της ΝΑΤΟϊκής άσκησης «Destined Glory».

2001: Οι ΗΠΑ και η Βρετανία εξαπολύουν στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, ως απάντηση στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Αρχίζει ένας πόλεμος που θα διαρκέσει σχεδόν 20 χρόνια.

2020: Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων κρίνει ότι η Χρυσή Αυγή λειτουργούσε ως εγκληματική οργάνωση, στην ιστορική απόφαση της δίκης της Χρυσής Αυγής. Χιλιάδες πολίτες έχουν συγκεντρωθεί έξω από το Εφετείο περιμένοντας την ετυμηγορία.

2023: Η Χαμάς εξαπολύει μεγάλης κλίμακας επίθεση στο Ισραήλ, σκοτώνοντας περίπου 1.200 ανθρώπους και απαγάγοντας 251 ομήρους στη Γάζα. Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου οδηγεί στον πόλεμο στη Γάζα και σε ευρύτερη περιφερειακή κρίση στη Μέση Ανατολή.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Σέργιος, Βάκχος, Πολυχρόνης, Πολυχρονία

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Νευραλγία του Τριδύμου

Εθνική Εβδομάδα Εξυπηρέτησης Πελατών

Ευρωπαϊκή Ημέρα Δωρεάς Οργάνων Σώματος και Μεταμοσχεύσεων

Παγκόσμια Ημέρα Αρχιτεκτονικής

Παγκόσμια Ημέρα Βάμβακος

Παγκόσμια Ημέρα για την Aξιοπρεπή Eργασία

Παγκόσμια Ημέρα Κατοικίας

Πανελλήνια Ημέρα Σχολικού Αθλητισμού