Κύμα ανησυχίας προκαλούν στην ευρωπαϊκή αγορά οι κυβερνοεπιθέσεις που έχουν βάλει στο στόχαστρο συστήματα ψύξης επιχειρήσεων τροφίμων και καταστημάτων λιανικής, με τον κίνδυνο να επεκτείνεται και στην Ελλάδα. Οι επιθέσεις, που επηρεάζουν κρίσιμες υποδομές για τη συντήρηση και ασφάλεια των τροφίμων, θέτουν σε επιφυλακή τον κλάδο των σούπερ μάρκετ, ενώ οι ελληνικές αλυσίδες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και βρίσκονται σε ετοιμότητα.
«Από την πρώτη στιγμή που παρουσιάστηκαν τα περιστατικά στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, σε συνεργασία με ειδικούς σε θέματα κυβερνοασφάλειας αλλά και την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, προσδιορίσαμε τα τεχνικά στοιχεία του προβλήματος και ενημερώσαμε όλα τα μέλη της ΕΣΕ για το πρόβλημα και τους τρόπους αντιμετώπισης», αναφέρει ο γενικός διευθυντής της Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς.
«Μέχρι σήμερα που μιλάμε δεν έχει προκύψει κανένα θέμα στα σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα», εξηγεί, διευκρινίζοντας ότι τα μέλη της ΕΣΕ είναι σε εγρήγορση και λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα ώστε να προστατευθούν οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές.
Εστιάζοντας στα παγκόσμια φαινόμενα κυβερνοεπιθέσεων που γίνονται όλο και πιο συχνά, ο Απόστολος Πεταλάς εκφράζει τον προβληματισμό του σημειώνοντας ότι τα μαζικά φαινόμενα σε σούπερ μάρκετ, σχολεία, νοσοκομεία κ.ά. δεν ταυτίζονται με συνήθεις κυβερνοεπιθέσεις όπου απαιτείται χρηματική συναλλαγή από τους χάκερς. «Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, στόχος είναι η απόλυτη καταστροφή. Αυτό είναι ανησυχητικό και μάς προβληματίζει πολύ».
Όπως σημείωσε ο Απόστολος Πεταλάς μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ΕΣΕ έχει διαβιβάσει τις οδηγίες της Αρχής στα μέλη της, υπενθυμίζοντας τις συστάσεις τις οποίες καλούνται να εφαρμόσουν άμεσα:
- να αποσυνδέσουν τα συστήματα ελέγχου ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο και να
επιτρέπουν απομακρυσμένη πρόσβαση μόνο μέσω ασφαλούς σύνδεσης (VPN) με
πολυπαραγοντική αυθεντικοποίηση - να αλλάξουν τους προεπιλεγμένους κωδικούς και να εγκαταστήσουν τις ενημερώσεις ασφαλείας
- να αντικαταστήσουν τον εξοπλισμό που δεν υποστηρίζεται πλέον από τον
κατασκευαστή - να ζητήσουν από τους συνεργάτες που εγκαθιστούν και συντηρούν τα συστήματα ψύξης τους να εφαρμόσουν άμεσα τα παραπάνω.
Σύμφωνα με την Αρχή, η μη εφαρμογή των συστάσεων αφήνει τα καταστήματα εκτεθειμένα στον ίδιο κίνδυνο που έπληξε τη Γαλλία και τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες με παρόμοιες συνέπειες όπως απώλεια των νωπών και κατεψυγμένων προϊόντων μέσα σε μία νύχτα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμα και πυρκαγιά.
Από την πλευρά του, ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων προειδοποιεί ότι οι κυβερνοεπιθέσεις που επηρεάζουν τα συστήματα ψύξης παραγωγικών επιχειρήσεων τροφίμων, καθώς επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου (σούπερ μάρκετ, κρεοπωλεία κ.τ.λ.) σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, αναδεικνύουν τη σημασία της διατήρησης των τροφίμων στη σωστή θερμοκρασία.
Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε ο ΕΦΕΤ, η διασφάλιση μη διακοπής της ψυκτικής αλυσίδας -από την παραγωγή, τη μεταφορά, την αποθήκευση ως και την διάθεσή τους στον τελικό καταναλωτή- αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια των τροφίμων.
Στο πλαίσιο του συστήματος ασφάλειας τροφίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι επιχειρήσεις τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων λιανικής πώλησης ευαλλοίωτων τροφίμων (κρεοπωλεία, σούπερ μάρκετ), είναι υπεύθυνες για την ασφάλεια των τροφίμων που διαθέτουν στην αγορά. «Εφόσον υπάρχει πιθανότητα η διακοπή της ψύξης να έχει επηρεάσει την ασφάλεια των τροφίμων, οι εν λόγω επιχειρήσεις οφείλουν να αποσύρουν τα συγκεκριμένα προϊόντα από την αγορά» τονίζει σε ανακοίνωσή του ο ΕΦΕΤ.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης που επηρεάζει ή ενδέχεται να επηρεάσει τα συστήματα ψύξης και κατ’ επέκταση, την ασφάλεια των τροφίμων, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να ενημερώνουν σχετικά και τον Φορέα. Σε κάθε περίπτωση οι επιχειρήσεις πρέπει να ακολουθούν τις συστάσεις της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας οι οποίες περιλαμβάνουν αποσύνδεση των συστημάτων ελέγχου ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο και απομακρυσμένη πρόσβαση μόνο μέσω ασφαλούς σύνδεσης (VPN) με πολυπαραγοντική αυθεντικοποίηση, αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών και εγκατάσταση των ενημερώσεων ασφαλείας και αντικατάσταση εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή.