Οι εκλογές που «ψήφισαν και τα δέντρα» | Σαν σήμερα 29 Οκτωβρίου

Στις 29 Οκτωβρίου 1961, οι Έλληνες προσέρχονται στις κάλπες σε ένα κλίμα έντονης πολιτικής πόλωσης και εκφοβισμού. Η αναμέτρηση θα μείνει στην ιστορία ως οι εκλογές της «βίας και νοθείας», με καταγγελίες για επιθέσεις κατά υποψηφίων, παρεμπόδιση συγκεντρώσεων και αλλοίωση των εκλογικών καταλόγων.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση; 218 χωροφύλακες εμφανίζονταν να κατοικούν στην ίδια διώροφη μονοκατοικία. Σε άλλη περίπτωση, στην οδό Σάρδεων 38 στη Νέα Φιλαδέλφεια, είχε δηλωθεί κατοικία ψηφοφόρου σε σημείο όπου, σύμφωνα με δημοσίευμα της εποχής, υπήρχαν μόνο δέντρα. Δεν είναι τυχαίο ότι έμεινε η φράση «ψήφισαν και τα δέντρα».

Στο στόχαστρο της βίας βρέθηκε κυρίως η Αριστερά. Η ΕΔΑ είχε αναδειχθεί αξιωματική αντιπολίτευση το 1958, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους αντικομμουνιστικούς μηχανισμούς του μετεμφυλιακού κράτους. Οι πιέσεις δεν περιορίστηκαν στις απειλές: κατά την προεκλογική περίοδο σημειώθηκαν ξυλοδαρμοί, συλλήψεις και δολοφονίες.

Η ΕΡΕ του Κωνσταντίνου Καραμανλή κέρδισε τις εκλογές με 50,81% και 176 έδρες. Η Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου συγκέντρωσε 33,66%, ενώ το ΠΑΜΕ, στο οποίο συμμετείχε η ΕΔΑ, περιορίστηκε στο 14,63%.

Το 1965 ήρθαν στο φως έγγραφα για το περιβόητο «Σχέδιο Περικλής», που προέβλεπε την κινητοποίηση κρατικών μηχανισμών για τον περιορισμό της επιρροής της Αριστεράς. Στις σχετικές διαδικασίες είχε συμμετάσχει και ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο μετέπειτα δικτάτορας. Η έκταση εφαρμογής του σχεδίου και η επίδραση της νοθείας στο τελικό αποτέλεσμα εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο ιστορικής συζήτησης.

Ο Γεώργιος Παπανδρέου αμφισβήτησε το αποτέλεσμα και κήρυξε τον «Ανένδοτο Αγώνα», απαιτώντας νέες, ελεύθερες εκλογές. Η σύγκρουση που ακολούθησε σημάδεψε την ελληνική πολιτική ζωή μέχρι τις εκλογές του 1963.

Τι άλλο έγινε σαν σήμερα

312: Ο Μέγας Κωνσταντίνος εισέρχεται θριαμβευτικά στη Ρώμη, μία ημέρα μετά τη νίκη του στη Μάχη της Μιλβίας Γέφυρας. Γίνεται κυρίαρχος της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ανοίγοντας τον δρόμο για τη νομιμοποίηση του Χριστιανισμού.

1863: Ολοκληρώνεται στη Γενεύη η ιδρυτική διάσκεψη του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, με εκπροσώπους 16 κρατών. Η πρωτοβουλία του Ερρίκου Ντυνάν θέτει τις βάσεις για την οργανωμένη περίθαλψη των τραυματιών πολέμου.

1888: Υπογράφεται η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, που κατοχυρώνει την ελεύθερη διέλευση εμπορικών και πολεμικών πλοίων από τη Διώρυγα του Σουέζ, τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και πολέμου.

1912: Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, η ελληνική στρατιωτική ηγεσία αρνείται την είσοδο ολόκληρης βουλγαρικής μεραρχίας στην πόλη. Επιτρέπει μόνο δύο τάγματα, στα οποία υπηρετούν οι πρίγκιπες Βόρις και Κύριλλος, προσπαθώντας να αποφύγει σύγκρουση μεταξύ των συμμάχων.

1922: Ο βασιλιάς της Ιταλίας Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄ αναθέτει τον σχηματισμό κυβέρνησης στον Μπενίτο Μουσολίνι, μετά την «Πορεία προς τη Ρώμη». Αρχίζει η άνοδος του φασιστικού καθεστώτος στην Ιταλία.

1923: Ανακηρύσσεται η Τουρκική Δημοκρατία, με πρώτο πρόεδρο τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Το νέο πολίτευμα διαδέχεται την οθωμανική μοναρχία, η οποία είχε καταργηθεί το 1922, και σηματοδοτεί την έναρξη εκτεταμένων μεταρρυθμίσεων.

1929: Η «Μαύρη Τρίτη» στη Wall Street σημαδεύει το χρηματιστηριακό κραχ του 1929, που συνέβαλε στη Μεγάλη Ύφεση. Ο δείκτης Dow Jones θα χρειαστεί περίπου 25 χρόνια για να επιστρέψει στα προηγούμενα υψηλά του.

1956: Ξεκινά η Κρίση του Σουέζ, με την εισβολή του Ισραήλ στη χερσόνησο του Σινά, στο πλαίσιο μυστικού σχεδίου με τη Βρετανία και τη Γαλλία εναντίον της Αιγύπτου, που είχε εθνικοποιήσει τη Διώρυγα του Σουέζ.

1956: Η Μαρία Κάλλας κάνει το πολυαναμενόμενο ντεμπούτο της στη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης, ερμηνεύοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη «Νόρμα» του Μπελίνι.

1959: Αεροσκάφος Douglas DC-3 της Ολυμπιακής Αεροπορίας, με 18 καταγεγραμμένους επιβαίνοντες, συντρίβεται στον Αυλώνα Αττικής, εκτελώντας το δρομολόγιο Αθήνα–Θεσσαλονίκη. Δεν υπάρχουν επιζώντες, ενώ η καταγραφή μιας επιπλέον σορούς δημιουργεί ερωτήματα.

1969: Πραγματοποιείται η πρώτη μετάδοση μηνύματος μέσω του ARPANET, προδρόμου του Διαδικτύου, μεταξύ του UCLA και του Stanford Research Institute. Οι υπολογιστές μεταδίδουν τα γράμματα «LO» πριν καταρρεύσει το σύστημα. Λίγο αργότερα η σύνδεση ολοκληρώνεται επιτυχώς.

2004: Το Al Jazeera μεταδίδει βίντεο του Οσάμα μπιν Λάντεν, στο οποίο αναλαμβάνει δημόσια την ευθύνη για τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, λίγες ημέρες πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές.

Γεννήσεις

1969 – Ελένη Μενεγάκη, Ελληνίδα τηλεπαρουσιάστρια και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και δημοφιλείς προσωπικότητες της ελληνικής τηλεόρασης. Ξεκίνησε τη δεκαετία του ’90 και καθιερώθηκε με εκπομπές όπως «Πρωινός Καφές» και «Ελένη». Με τον αυθορμητισμό, τη γοητεία και την επικοινωνιακή της άνεση, έγινε σύμβολο της ελληνικής τηλεοπτικής ψυχαγωγίας, διατηρώντας για δεκαετίες σταθερή σχέση αγάπης με το κοινό.

1971 – Γουινόνα Ράιντερ (Winona Ryder), Αμερικανίδα ηθοποιός, γνωστή για τη μοναδική της εκφραστικότητα και τους ρόλους της σε εμβληματικές ταινίες όπως «Beetlejuice», «Edward Scissorhands» και «Girl, Interrupted». Υπήρξε ένα από τα πιο αγαπημένα πρόσωπα του αμερικανικού κινηματογράφου της δεκαετίας του ’90 και επέστρεψε δυναμικά με τη σειρά «Stranger Things», όπου κέρδισε νέα γενιά θαυμαστών. Θεωρείται σύμβολο της εναλλακτικής ποπ κουλτούρας του Χόλιγουντ.

Θάνατοι

1911 – Τζόζεφ Πούλιτζερ (Joseph Pulitzer), Ούγγρος εκδότης και πολιτικός, ο οποίος καθόρισε τη σύγχρονη δημοσιογραφία και έδωσε το όνομά του στα περίφημα Βραβεία Πούλιτζερ. Μετανάστησε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου δημιούργησε επιτυχημένες εφημερίδες όπως το New York World, εισάγοντας νέες μορφές ρεπορτάζ και κοινωνικής έρευνας. Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της ελευθερίας του Τύπου και της δημοσιογραφίας ως θεμέλιου της δημοκρατίας.

1986 – Μίμης Φωτόπουλος, Έλληνας ηθοποιός και από τους πιο αγαπημένους κωμικούς του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Με σπουδές στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, διακρίθηκε για το φυσικό του ταλέντο, το χιούμορ και την ανθρωπιά που μετέδιδε στους ρόλους του. Συμμετείχε σε δεκάδες ταινίες, όπως «Η κάλπικη λίρα» και «Ένας ήρωας με παντούφλες», ενώ άφησε το αποτύπωμά του και στο θέατρο, ως σεναριογράφος και συγγραφέας.

Εορτολόγιο

Αβραάμ, Μελιτίνη, Μελίτα, Μελίνα

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Ημέρα Αγνοουμένων (Κύπρος)

Παγκόσμια Ημέρα κατά των Εγκεφαλικών Επεισοδίων

Παγκόσμια Ημέρα Ψωρίασης