Ο καρκίνος του πνεύμονα αυξάνεται σε μη καπνιστές – Και οι επιστήμονες ψάχνουν τις αιτίες
Παρότι ολοένα και λιγότεροι άνθρωποι καπνίζουν, ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως. Μάλιστα, νεότερες έρευνες, δείχνουν ότι τα περιστατικά αυξάνονται και σε άτομα που δεν έχουν καπνίσει ποτέ.
Οι επιστήμονες αναφέρουν ως πιθανούς παράγοντες κινδύνου την ατμοσφαιρική ρύπανση, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και την έκθεση σε συγκεκριμένες χημικές ουσίες και καπνούς.
Το κάπνισμα δεν είναι ο μόνος παράγοντας κινδύνου
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), το 10% έως 20% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα κάθε χρόνο αφορά άτομα που δεν κάπνισαν ποτέ ή που έχουν καπνίσει λιγότερα από 100 τσιγάρα σε όλη τους τη ζωή.
Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature συνέδεσε ορισμένα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα σε «μη καπνιστές» με την έκθεση σε ατμοσφαιρικούς ρύπους, όπως καυσαέρια οχημάτων, τοξικές χημικές ουσίες, ακόμα και αναθυμιάσεις ουσιών από το μαγείρεμα.
Άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο BMJ Journal, εντόπισε πιθανή σύνδεση ανάμεσα στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και τον καρκίνο του πνεύμονα σε άτομα που δεν έχουν καπνίσει ποτέ. Οι συγγραφείς εκτιμούν ότι ο κίνδυνος μπορεί να σχετίζεται με τη χαμηλή ποιότητα διατροφής, την έκθεση σε χημικές ουσίες από τις συσκευασίες και τα επιβλαβή παραπροϊόντα όπως η ακρολεΐνη, η οποία εντοπίζεται σε επεξεργασμένα τρόφιμα, σε ψητά κρέατα αλλά και στον καπνό του τσιγάρου.
Η Λόρι Σακόντα, διδάκτωρ και ερευνήτρια στο Kaiser Permanente Northern California, δήλωσε στο Very Well Health ότι η συγκεκριμένη παρατηρητική μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση μεταξύ κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και κινδύνου καρκίνου του πνεύμονα. Ωστόσο, τα ευρήματα, όπως τόνισε, προκαλούν προβληματισμό και χρειάζονται επιβεβαίωση σε άλλους πληθυσμούς.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι ο εντοπισμός των αιτιών είναι κρίσιμης σημασίας, καθώς η νόσος συχνά διαγιγνώσκεται μόνο όταν εμφανιστούν συμπτώματα, δηλαδή σε στάδιο που είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί και πιο θανατηφόρο. «Πρέπει να αλλάξουμε την αντίληψη και να τονίσουμε ότι οποιοσδήποτε μπορεί να αναπτύξει καρκίνο του πνεύμονα, ανεξάρτητα από το ιστορικό καπνίσματος», ανέφερε η Σακόντα.
Η τρέχουσα σύσταση για προληπτικό έλεγχο του καρκίνου του πνεύμονα αφορά αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης για άτομα ηλικίας 50 έως 80 ετών με σημαντικό ιστορικό καπνίσματος. Όπως επισημαίνει η Άλπα Πατέλ, ανώτερη αντιπρόεδρο πληθυσμιακής επιστήμης στην Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία. Όπως τόνισε, είναι σημαντικό να αυξηθεί η ενημέρωση γύρω από αυτές τις συστάσεις.
Αναγνώριση πρώιμων συμπτωμάτων
Σύμφωνα με το CDC, τα συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα είναι συνήθως τα ίδια σε καπνιστές και μη καπνιστές. Σε αυτά περιλαμβάνονται κόπωση, αιμόπτυση, συχνός πόνος στο στήθος, συριγμός και δύσπνοια. Ωστόσο, οι μη καπνιστές ενδέχεται να μην θεωρήσουν τον καρκίνο του πνεύμονα πιθανή αιτία των συμπτωμάτων τους και να καθυστερήσουν να απευθυνθούν σε γιατρό.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι είναι σημαντικό τόσο οι ασθενείς όσο και οι γιατροί τους να εξετάζουν το ενδεχόμενο καρκίνου του πνεύμονα όταν ένας νέος βήχας διαρκεί περισσότερο από τέσσερις εβδομάδες, όταν ο πόνος στο στήθος επιμένει για αρκετές εβδομάδες ή όταν υπάρχει αιμόπτυση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα αυτά μπορεί να μην οφείλονται σε καρκίνο του πνεύμονα, αν όμως δεν εξεταστεί το ενδεχόμενο, μπορεί να υπάρξει σημαντική καθυστέρηση στη διάγνωση και στη φροντίδα.