Νέα έρευνα ανατρέπει όσα πιστεύαμε για το αλκοόλ – Πόσα ποτά την εβδομάδα θεωρούνται «ασφαλή»;
Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί για πολλούς μέρος της κοινωνικής ζωής ή και της καθημερινότητας. Για δεκαετίες, η επιστημονική έρευνα επικεντρωνόταν κυρίως στους κινδύνους της υπερβολικής κατανάλωσης, με την επικρατούσα αντίληψη να είναι πως μικρές ή μέτριες ποσότητες δεν είναι επιβαρυντικές και ενδεχομένως (όπως στην περίπτωση του κρασιού) να έχουν και ορισμένα οφέλη.
Τα τελευταία χρόνια τα ερευνητικά στοιχεία έχουν αλλάξει ριζικά αυτή την εικόνα. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι κίνδυνοι για την υγεία αυξάνονται σταθερά όσο αυξάνεται η κατανάλωση αλκοόλ, ενώ δεν προκύπτει οποιοδήποτε όφελος για την υγεία σε κανένα επίπεδο κατανάλωσης.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Studies on Alcohol and Drugs.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες για όσους επιλέγουν να πίνουν αλκοόλ, το όριο είναι έως ένα ποτό την ημέρα για τις γυναίκες και έως δύο για τους άνδρες. Η νέα μελέτη επιχείρησε να εξετάσει με μεγαλύτερη ακρίβεια πώς μεταβάλλονται οι κίνδυνοι καθώς αυξάνεται η κατανάλωση.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν εκτεταμένη ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας. Από περισσότερες από 7.000 δημοσιεύσεις, επέλεξαν τελικά 16 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια για να συμπεριληφθούν στην ανάλυση.
Στη συνέχεια εξέτασαν ασθένειες που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ, όπως διάφορες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακές παθήσεις και ηπατικές νόσους. Τα δεδομένα για τους κινδύνους υγείας που συνδέονται με το αλκοόλ συνδυάστηκαν με στατιστικά στοιχεία υγείας στις ΗΠΑ, ώστε να υπολογιστεί ο κίνδυνος θανάτου που αντιστοιχεί σε διαφορετικά επίπεδα κατανάλωσης.
Όσο αυξάνεται η κατανάλωση, αυξάνεται ο κίνδυνος θανάτου
Η ανάλυση αποκάλυψε ένα σαφές μοτίβο μεταξύ της εβδομαδιαίας κατανάλωσης αλκοόλ και του κινδύνου θανάτου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος θανάτου που αποδίδεται στο αλκοόλ αυξανόταν σταθερά όσο αυξανόταν ο αριθμός των ποτών ανά εβδομάδα.
Συγκεκριμένα:
- Η κατανάλωση περίπου επτά ποτών την εβδομάδα συνδέθηκε με δια βίου κίνδυνο θανάτου που αποδίδεται στο αλκοόλ τουλάχιστον 1 στις 1.000 περιπτώσεις.
- Ο κίνδυνος αυξανόταν σημαντικά όταν η κατανάλωση ξεπερνούσε τα επτά ποτά την εβδομάδα.
- Όταν η εβδομαδιαία κατανάλωση ξεπερνούσε περίπου τα 8,5 ποτά, ο κίνδυνος έφθανε περίπου στο 1 στις 100 περιπτώσεις.
- Στα 14 ποτά την εβδομάδα, ο εκτιμώμενος κίνδυνος θανάτου που σχετίζεται με το αλκοόλ έφθανε στο 1 στις 25 περιπτώσεις.
Η μελέτη κατέγραψε αυξημένους κινδύνους για πολλαπλές παθήσεις. Ακόμη και η κατανάλωση περίπου ενός ποτού ημερησίως συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από:
- κίρρωση του ήπατος,
- καρκίνο του οισοφάγου,
- καρκίνο της στοματικής κοιλότητας.
Στις γυναίκες παρατηρήθηκε επίσης αύξηση των ποσοστών καρκίνου του μαστού όσο αυξανόταν ο αριθμός των ποτών ανά εβδομάδα.
Τι ισχύει για την καρδιά;
Παλαιότερες μελέτες είχαν υποστηρίξει ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ – και συγκεκριμένα κρασιού – ενδέχεται να προσφέρει κάποια προστασία απέναντι στην ισχαιμική καρδιοπάθεια και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Ωστόσο, η νέα ανάλυση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ακόμη και αν υπάρχουν ορισμένα πιθανά καρδιαγγειακά οφέλη, αυτά εξουδετερώνονται από την αύξηση των ασθενειών και των τραυματισμών που σχετίζονται με το αλκοόλ.
Οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι τα αποτελέσματα αφορούν τον γενικό πληθυσμό και δεν προβλέπουν το ατομικό αποτέλεσμα για κάθε άνθρωπο. Παράγοντες όπως η γενετική προδιάθεση και άλλοι προσωπικοί παράγοντες κινδύνου μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το επίπεδο κινδύνου.
Πώς το αλκοόλ βλάπτει τον οργανισμό
Σύμφωνα με ειδικούς στο Medical News Today, τα επιβλαβή αποτελέσματα του αλκοόλ στον οργανισμό είναι πλέον καλά τεκμηριωμένα. Όταν το σώμα διασπά το αλκοόλ, παράγονται ουσίες όπως η ακεταλδεΰδη και οι ελεύθερες ρίζες. Οι ουσίες αυτές μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στο DNA και να αυξήσουν την πιθανότητα μεταλλάξεων που συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου.
Παράλληλα, το αλκοόλ έχει συνδεθεί με πολλές μορφές καρκίνου, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος του ήπατος και ο καρκίνος του μαστού. Επιπλέον, μπορεί να διαταράξει τη λειτουργία του ήπατος, να επηρεάσει τα επίπεδα ορμονών και να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα, παράγοντες που ενδέχεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη ασθενειών.
«Όσο λιγότερο, τόσο καλύτερα»
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι τα ευρήματα της νέας μελέτης συμβαδίζουν με το ολοένα αυξανόμενο σώμα επιστημονικών δεδομένων που αμφισβητεί την παλαιότερη πεποίθηση ότι η μέτρια κατανάλωση κρασιού μπορεί να είναι ωφέλιμη για την καρδιά.
Όπως τονίζουν, πολλές σύγχρονες έρευνες δείχνουν πλέον ότι οποιαδήποτε ποσότητα αλκοόλ, συμπεριλαμβανομένου του κόκκινου κρασιού, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον οργανισμό. Παράλληλα, η κατανάλωση αλκοόλ έχει συσχετιστεί με πολλαπλά καρδιαγγειακά προβλήματα, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων μορφών καρκίνου και ηπατικών παθήσεων.
Για τον λόγο αυτό, η σύσταση των ειδικών παραμένει ξεκάθαρη: η κατανάλωση αλκοόλ θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν μικρότερη και, ιδανικά, να αποφεύγεται εντελώς.