Νέα επαναστατική θεραπεία εξαφανίζει τον χρόνιο πόνο χωρίς οπιοειδή και κίνδυνο εθισμού

Μια νέα προκλινική μελέτη εντόπισε μια γονιδιακή θεραπεία που στοχεύει άμεσα τις περιοχές του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τον πόνο, αποφεύγοντας ταυτόχρονα τους κινδύνους που συνδέονται με τα οπιοειδή φάρμακα.

Τα εν λόγω ισχυρά αναλγητικά που χρησιμοποιούνται για τον χρόνιο πόνο, δρουν και σε άλλα σημεία του εγκεφάλου, κάτι που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες και υψηλό κίνδυνο εθισμού. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η νέα γονιδιακή θεραπεία λειτουργεί περισσότερο σαν ένα ακριβές χειριστήριο έντασης, που μειώνει μόνο τον πόνο χωρίς να επηρεάζει τον υπόλοιπο εγκέφαλο.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature και πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής Perelman και της Σχολής Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, σε συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Carnegie Mellon και το Πανεπιστήμιο Stanford.

Όπως δήλωσε ο Gregory Corder, εκ των επικεφαλής της μελέτης και επίκουρος καθηγητής Ψυχιατρικής και Νευροεπιστήμης, ο στόχος ήταν να μειωθεί ο πόνος περιορίζοντας ή εξαλείφοντας τον κίνδυνο εθισμού και τις επικίνδυνες παρενέργειες.

Στοχεύοντας τα συγκεκριμένα εγκεφαλικά κυκλώματα στα οποία δρα η μορφίνη, οι επιστήμονες θεωρούν ότι γίνεται ένα πρώτο βήμα για την ανακούφιση ανθρώπων των οποίων η ζωή επηρεάζεται δραματικά από τον χρόνιο πόνο.

Η τεχνητή νοημοσύνη χαρτογραφεί τον πόνο

Η μορφίνη, που προέρχεται από το όπιο, χρησιμοποιείται ευρέως για την ανακούφιση του πόνου, αλλά με την πάροδο του χρόνου, οι ασθενείς αναπτύσσουν ανοχή, πράγμα που σημαίνει ότι χρειάζονται ολοένα και μεγαλύτερες δόσεις για το ίδιο αποτέλεσμα.

Για να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο δράσης της, οι ερευνητές μελέτησαν εγκεφαλικά κύτταρα που σχετίζονται με την καταγραφή των σημάτων πόνου. Με βάση αυτά τα δεδομένα, ανέπτυξαν ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης σε ποντίκια, το οποίο παρακολουθεί τη φυσική συμπεριφορά, εκτιμά τα επίπεδα πόνου και βοηθά στον καθορισμό της κατάλληλης δόσης θεραπείας.

Το σύστημα αυτό χρησιμοποιήθηκε ως οδηγός για τον σχεδιασμό μιας στοχευμένης γονιδιακής θεραπείας που αναπαράγει τα αναλγητικά οφέλη της μορφίνης χωρίς να ενεργοποιεί τον εθισμό.

Η θεραπεία εισάγει έναν ειδικό «διακόπτη απενεργοποίησης» του πόνου στον εγκέφαλο. Όταν ενεργοποιείται, μειώνει τον πόνο για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, χωρίς να επηρεάζει τις φυσιολογικές αισθήσεις ή να ενεργοποιεί τα εγκεφαλικά μονοπάτια ανταμοιβής που σχετίζονται με τον εθισμό.

Σύμφωνα με τον Corder, πρόκειται για την πρώτη γονιδιακή θεραπεία παγκοσμίως που στοχεύει το κεντρικό νευρικό σύστημα για την αντιμετώπιση του πόνου, καθώς και για ένα σαφές πρότυπο ανάπτυξης μη εθιστικών, στοχευμένων θεραπειών.

Τα επόμενα βήματα προς τις κλινικές δοκιμές

Όπως αναφέρει το Science Daily, η έρευνα αυτή αποτελεί το αποτέλεσμα περισσότερων από έξι ετών εργασίας, που υποστηρίχθηκε από το πρόγραμμα New Innovator Award των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ. Η ερευνητική ομάδα συνεργάζεται πλέον με τον Michael Platt, καθηγητή Νευροεπιστήμης και Ψυχολογίας, με στόχο να προχωρήσει η ανάπτυξη της θεραπείας προς πιθανές κλινικές δοκιμές.

Όπως δήλωσε ο ίδιος, η πορεία από την ανακάλυψη μέχρι την εφαρμογή είναι μακρά, όμως αυτό αποτελεί ένα ισχυρό πρώτο βήμα. Τόνισε επίσης ότι, τόσο ως επιστήμονας όσο και ως μέλος οικογένειας ανθρώπων που πάσχουν από χρόνιο πόνο, η προοπτική ανακούφισης χωρίς να τροφοδοτείται η κρίση των οπιοειδών είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική.