Η μεγάλη μπλόφα του Μουσολίνι – Πώς ο βασιλιάς τού παρέδωσε την εξουσία | Σαν σήμερα 27 Οκτωβρίου
Σαν σήμερα, στις 27 Οκτωβρίου 1922, περίπου 20.000 Ιταλοί φασίστες αρχίζουν να κινούνται προς τη Ρώμη, σε μια επιχείρηση που θα μείνει στην Ιστορία ως η «Πορεία προς τη Ρώμη». Στόχος τους είναι να ανατρέψουν την κυβέρνηση και να φέρουν τον Μπενίτο Μουσολίνι στην εξουσία. Η επιχείρηση θα πετύχει, αλλά όχι όπως θα παρουσιάσει αργότερα η φασιστική προπαγάνδα. Ο Μουσολίνι δεν συμμετείχε καν στην πορεία, ενώ ο ιταλικός στρατός διέθετε τις δυνάμεις για να αντιμετωπίσει τους εξεγερμένους. Τελικά, δεν κατέλαβε την εξουσία με στρατιωτική νίκη αλλά του την παρέδωσε ο ίδιος ο βασιλιάς.
Η Ιταλία του 1922 βρίσκεται σε βαθιά πολιτική και κοινωνική κρίση. Ο Μουσολίνι εκμεταλλεύεται την ανεργία, την οικονομική ανασφάλεια και τις κοινωνικές συγκρούσεις, οργανώνοντας τους διαβόητους «μελανοχίτωνες», παραστρατιωτικές ομάδες που επιτίθενται σε σοσιαλιστές, συνδικαλιστές και πολιτικούς αντιπάλους, συχνά με την ανοχή των αρχών.
Στις 24 Οκτωβρίου, σε μεγάλη συγκέντρωση στη Νάπολη, ανακοινώνει την πρόθεσή του να κινηθεί εναντίον της πρωτεύουσας. Τρεις ημέρες αργότερα, χιλιάδες μελανοχίτωνες κατευθύνονται προς τη Ρώμη, ενώ άλλες ομάδες καταλαμβάνουν δημόσια κτίρια σε διάφορες ιταλικές πόλεις.
Ο ίδιος ο Μουσολίνι παραμένει στο Μιλάνο, μακριά από την επικείμενη σύγκρουση. Σύμφωνα με τον ιστορικό Φούλβιο Καμμαράνο του Πανεπιστημίου της Μπολόνια, είχε προβλέψει ακόμη και τη δυνατότητα διαφυγής στην Ελβετία, εάν η επιχείρηση αποτύγχανε.
Το κρίσιμο γεγονός σημειώνεται το πρωί της 28ης Οκτωβρίου. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Λουίτζι Φάκτα αποφασίζει να κηρύξει κατάσταση πολιορκίας, ώστε να χρησιμοποιήσει τον στρατό εναντίον των φασιστών.
Ο βασιλιάς Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄ αρνείται να υπογράψει το διάταγμα. Η Ρώμη διαθέτει περίπου 28.400 στρατιώτες, ενώ οι μελανοχίτωνες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα εξοπλισμού και οργάνωσης. Ωστόσο, η στρατιωτική αναμέτρηση δεν πραγματοποιείται.
Γιατί ο βασιλιάς αρνήθηκε; Μεταξύ των εξηγήσεων που έχουν προτείνει οι ιστορικοί είναι ο φόβος εμφυλίου πολέμου, η ανησυχία για το μέλλον της μοναρχίας και η πεποίθηση ότι ο Μουσολίνι θα μπορούσε να αποκαταστήσει την πολιτική σταθερότητα.
Η κυβέρνηση Φάκτα παραιτείται και στις 29 Οκτωβρίου ο βασιλιάς καλεί τον Μουσολίνι να σχηματίσει κυβέρνηση. Ο μελλοντικός δικτάτορας φτάνει στη Ρώμη στις 30 Οκτωβρίου με τρένο από το Μιλάνο, έχοντας ήδη εξασφαλίσει την εξουσία. Η θριαμβευτική παρέλαση των φασιστών ακολουθεί, όταν το πολιτικό αποτέλεσμα έχει πλέον κριθεί.
Αρχικά, ο Μουσολίνι σχηματίζει κυβέρνηση συνασπισμού. Από το 1925 εδραιώνει ανοιχτά τη δικτατορία του, καταργώντας τις πολιτικές ελευθερίες και εξουδετερώνοντας την αντιπολίτευση.
Η «Πορεία προς τη Ρώμη» δεν ήταν μια ακίνδυνη μπλόφα, αλλά μια οργανωμένη επιχείρηση εκφοβισμού και πολιτικής βίας. Ο φασισμός δεν επικράτησε μόνο με τη δύναμη των μελανοχιτώνων, αλλά και με τις αποφάσεις εκείνων που είχαν την εξουσία να τους σταματήσουν.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
312: Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, ο Μέγας Κωνσταντίνος βλέπει όνειρο ή όραμα με θεϊκό σημάδι πριν από τη Μάχη της Μουλβίας Γέφυρας. Η μεταγενέστερη διήγηση συνδέεται με τη φράση «Εν τούτω νίκα».
1904: Εγκαινιάζεται η πρώτη υπόγεια γραμμή του Μετρό της Νέας Υόρκης, σηματοδοτώντας την αρχή ενός από τα μεγαλύτερα και πιο αναγνωρίσιμα δίκτυα αστικών συγκοινωνιών στον κόσμο.
1922: Ξεκινά η «Πορεία προς τη Ρώμη», με χιλιάδες φασίστες μελανοχίτωνες να κινητοποιούνται για την ανάληψη της εξουσίας από τον Μπενίτο Μουσολίνι. Τρεις ημέρες αργότερα διορίζεται πρωθυπουργός της Ιταλίας, ανοίγοντας τον δρόμο για τη φασιστική δικτατορία.
1951: Ο Νικόλαος Πλαστήρας αναλαμβάνει για τρίτη φορά πρωθυπουργός της Ελλάδας, σχηματίζοντας κυβέρνηση συνεργασίας με αντιπρόεδρο τον Σοφοκλή Βενιζέλο, σε μια περίοδο έντονων μετεμφυλιακών αντιθέσεων.
1960: Ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής εγκαινιάζει το Καυτανζόγλειο Στάδιο στη Θεσσαλονίκη. Ακολουθούν τα εγκαίνια του Αλεξανδρείου Μελάθρου και των εγκαταστάσεων του Ναυτικού Ομίλου Θεσσαλονίκης.
1962: Στην κορύφωση της Κρίσης των Πυραύλων της Κούβας, καταρρίπτεται αμερικανικό κατασκοπευτικό αεροσκάφος U-2, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο πιλότος Ρούντολφ Άντερσον. Η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης φτάνει σε οριακό σημείο.
1969: Ο Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον δέχεται επικρίσεις στο Κογκρέσο για την ανάθεση έργου εκατομμυρίων δολαρίων χωρίς διαγωνισμό στον Ελληνοαμερικανό επιχειρηματία Τομ Πάπας, υποστηρικτή της προεκλογικής του εκστρατείας.
1970: Ο εισαγγελέας κρίνει ότι το «Ντιρλαντά» είναι δημοτικό τραγούδι, βάζοντας τέλος στη διαμάχη του Διονύση Σαββόπουλου με τον Καλύμνιο σφουγγαρά Παντελή Γκίνη για την πατρότητά του.
1997: Η δραχμή δέχεται ισχυρές πιέσεις από την ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση που εξαπλώνεται από το Χονγκ Κονγκ. Η Τράπεζα της Ελλάδος διαθέτει περίπου ένα δισεκατομμύριο δολάρια για τη στήριξη του νομίσματος.
2017: Το κοινοβούλιο της Καταλονίας ανακηρύσσει μονομερώς την ανεξαρτησία από την Ισπανία. Η Μαδρίτη αντιδρά άμεσα, καθαιρεί την περιφερειακή κυβέρνηση και θέτει την περιοχή υπό τον άμεσο έλεγχό της.
2018: Ένοπλος σκοτώνει 11 ανθρώπους στη συναγωγή Tree of Life στο Πίτσμπουργκ των ΗΠΑ. Πρόκειται για την πιο πολύνεκρη αντισημιτική επίθεση στην ιστορία της χώρας.
Γεννήσεις
1934 – Γιώργος Κωνσταντίνου, Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος, από τις πιο αγαπημένες φυσιογνωμίες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Ξεχώρισε για το μοναδικό του χιούμορ, την αμεσότητα και το υποκριτικό του εύρος, τόσο σε κωμικούς όσο και σε δραματικούς ρόλους. Έγινε ιδιαίτερα γνωστός από τις κλασικές ταινίες του ελληνικού σινεμά, όπως «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» και «Ξύπνα Βασίλη», που άφησαν εποχή.
1952 – Ρομπέρτο Μπενίνι (Roberto Benigni), Ιταλός ηθοποιός, σεναριογράφος και σκηνοθέτης, γνωστός για την ταινία «Η ζωή είναι ωραία» («La vita è bella»), για την οποία τιμήθηκε με Όσκαρ Α΄ ανδρικού ρόλου και Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας. Με χαρακτηριστικό συνδυασμό χιούμορ και ανθρωπιάς, ο Μπενίνι κατάφερε να μιλήσει για το Ολοκαύτωμα με συγκινητικό και πρωτότυπο τρόπο. Ξεχωρίζει επίσης για τον εκρηκτικό του χαρακτήρα και το πάθος του για την ιταλική λογοτεχνία, ιδιαίτερα τον Δάντη.
1956 – Μπάμπης Τσέρτος, Έλληνας τραγουδιστής με ιδιαίτερη αγάπη στο ρεμπέτικο και το παραδοσιακό τραγούδι. Ξεκίνησε τη δισκογραφική του πορεία τη δεκαετία του ’80 και συνεργάστηκε με σημαντικούς συνθέτες και ερμηνευτές, όπως η Δόμνα Σαμίου και η Σωτηρία Λεονάρδου. Η χαρακτηριστική, αυθεντική φωνή του και η βαθιά γνώση του λαϊκού ρεπερτορίου τον έχουν καθιερώσει ως έναν από τους πιο γνήσιους εκφραστές της ελληνικής μουσικής παράδοσης.
1971 – Θοδωρής Ζαγοράκης, Έλληνας ποδοσφαιριστής, αρχηγός της Εθνικής ομάδας που κατέκτησε το Euro 2004. Αγωνίστηκε ως μέσος και διακρίθηκε για το πάθος, την ηγετική του παρουσία και τη συνέπειά του στο γήπεδο. Αναδείχθηκε πολυτιμότερος παίκτης του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος, γράφοντας ιστορία στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Μετά το τέλος της καριέρας του, ασχολήθηκε με τη διοίκηση του ΠΑΟΚ και διετέλεσε ευρωβουλευτής.
Θάνατοι
939 – Έθελσταν (Æthelstan), βασιλιάς των Άγγλων και πρώτος μονάρχης που ενοποίησε την Αγγλία υπό μία κυριαρχία. Ανήκε στη δυναστεία των Ουεσέξ και κυβέρνησε από το 924 έως τον θάνατό του το 939. Υπήρξε ικανός στρατηγός και νομοθέτης, ενισχύοντας τα θεμέλια του αγγλικού βασιλείου και προωθώντας την εκπαίδευση και τη χριστιανική πίστη. Η νίκη του στη Μάχη του Μπρούνενμπουργκ το 937 εδραίωσε την κυριαρχία του και θεωρείται ορόσημο για τη δημιουργία της Αγγλίας.
2009 – Έλλη Παππά, Ελληνίδα δημοσιογράφος, συγγραφέας και αγωνίστρια της Αριστεράς. Υπήρξε σύντροφος του Νίκου Μπελογιάννη, με τον οποίο μοιράστηκε την κοινή τους πολιτική δράση και τη φυλάκιση κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου. Καταδικάστηκε σε θάνατο, όμως η ποινή της δεν εκτελέστηκε λόγω εγκυμοσύνης. Μετέπειτα αφιερώθηκε στη συγγραφή και στη δημοσιογραφία, υπερασπιζόμενη με συνέπεια τις ιδέες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
2013 – Λου Ριντ (Lou Reed), Αμερικανός τραγουδοποιός και ηγετική μορφή των Velvet Underground, από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες του ροκ. Με το χαρακτηριστικό, αφηγηματικό του ύφος και στίχους που αποτύπωναν τη σκοτεινή πλευρά της Νέας Υόρκης, επηρέασε γενιές μουσικών. Η σόλο καριέρα του περιλαμβάνει εμβληματικά τραγούδια όπως το «Walk on the Wild Side». Υπήρξε πρωτοπόρος της εναλλακτικής σκηνής και σύμβολο της καλλιτεχνικής ελευθερίας.
Εορτολόγιο
Νέστωρ, Πρόκλος, Πρόκλα
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα Εργοθεραπείας
Παγκόσμια Ημέρα Οπτικοακουστικής Κληρονομιάς