Η άλλη πλευρά της ΔΕΠΥ: Πώς τα δυνατά σημεία βελτιώνουν την ποιότητα ζωής
Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ που γνωρίζουν τα προσωπικά τους δυνατά σημεία και τα αξιοποιούν ενεργά τείνουν να αναφέρουν καλύτερη συνολική ευεξία, υψηλότερη ποιότητα ζωής και λιγότερες δυσκολίες ψυχικής υγείας, σύμφωνα με μια νέα διεθνή μελέτη.
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Bath, το King’s College London και το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Radboud στην Ολλανδία συνεργάστηκαν στην πρώτη μεγάλης κλίμακας προσπάθεια να μετρηθούν τα ψυχολογικά δυνατά σημεία που σχετίζονται με τη ΔΕΠΥ.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Medicine, εξέτασε 200 ενήλικες με διάγνωση ΔΕΠΥ και 200 ενήλικες χωρίς ΔΕΠΥ. Σύμφωνα με το Science Daily, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να δηλώσουν πόσο έντονα ταυτίζονται με 25 θετικά χαρακτηριστικά, όπως η δημιουργικότητα, το χιούμορ, ο αυθορμητισμός και η υπερσυγκέντρωση. Οι ερευνητές όρισαν αυτά τα χαρακτηριστικά ως «πράγματα που κάνουν καλά ή πολύ καλά».
Τα δυνατά σημεία της ΔΕΠΥ
Η ΔΕΠΥ συζητείται συνήθως με όρους δυσκολιών – όπως η αδυναμία διατήρησης προσοχής και η παρορμητικότητα – που προκαλούν μια σειρά από ζητήματα και προκλήσεις στην εργασία, στις σχέσεις και στην ψυχική υγεία, όπως η αδυναμία διατήρησης προσοχής. Η συγκεκριμένη μελέτη παρουσιάζει μια διαφορετική οπτική, δίνοντας έμφαση στη σημασία της αναγνώρισης και της αξιοποίησης των δυνατών σημείων.
«Τα ευρήματα μας δίνουν μια ένδειξη για το ποιες θετικές ιδιότητες μπορεί να συνδέονται με τη ΔΕΠΥ και επομένως να θεωρηθούν δυνατά σημεία που σχετίζονται με αυτήν. Μπορεί να είναι πραγματικά ενδυναμωτικό να αναγνωρίσει κανείς ότι, παρόλο που η ΔΕΠΥ συνδέεται με διάφορες δυσκολίες, έχει και αρκετές θετικές πλευρές», τόνισε ο Luca Hargitai, επικεφαλής ερευνητής από το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Bath.
Σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες χωρίς ΔΕΠΥ, τα άτομα με ΔΕΠΥ, σύμφωνα με την έρευνα, ήταν πιο πιθανό να ταυτίζονται έντονα με 10 συγκεκριμένα δυνατά σημεία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν:
- Υπερσυγκέντρωση (βαθιά προσήλωση σε εργασίες που τους ενδιαφέρουν)
- Χιούμορ
- Δημιουργικότητα
- Αυθορμητισμός
- Διαίσθηση
Αξιοποίηση των δυνατών σημείων, καλύτερη ψυχική υγεία
Και στις δύο ομάδες, τα άτομα που είχαν μεγαλύτερη επίγνωση των δυνατών τους σημείων και τα εφάρμοζαν πιο συχνά ανέφεραν σαφή οφέλη. Αυτά περιλάμβαναν:
- Υψηλότερη υποκειμενική ευεξία
- Καλύτερη ποιότητα ζωής (σε σωματικό, ψυχολογικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό επίπεδο)
- Λιγότερα συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και στρες
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι το να γνωρίζουμε πως διαθέτουμε ορισμένες δεξιότητες και θετικές ιδιότητες και να χρησιμοποιούμε αυτά τα δυνατά σημεία όπου είναι κατάλληλο μπορεί να ωφελήσει την ευεξία μας», ανέφερε ο Dr. Punit Shah, ανώτερος συγγραφέας της μελέτης και αναπληρωτής καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Bath.
Και πρόσθεσε: «Μπορεί αυτό να ακούγεται προφανές, αλλά τώρα που η έρευνά μας το επιβεβαιώνει, μπορούμε να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε ψυχολογικές παρεμβάσεις με βάση αυτά τα νέα δεδομένα».
Μια νέα προσέγγιση στην ψυχική υγεία
Τα αποτελέσματα ενισχύουν τις προσεγγίσεις ψυχικής υγείας που εστιάζουν στα δυνατά σημεία. Αν και αυτό το πλαίσιο χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στον αυτισμό, έχει λάβει πολύ λιγότερη προσοχή στη ΔΕΠΥ. Πιθανές εφαρμογές περιλαμβάνουν προγράμματα ψυχοεκπαίδευσης, coaching και εξατομικευμένες θεραπείες που βοηθούν τους ανθρώπους να αναγνωρίζουν και να αξιοποιούν πιο αποτελεσματικά τα δυνατά τους σημεία.
Ο Dr. Shah πρόσθεσε: «Το επόμενο βήμα είναι να διερευνήσουμε αν παρεμβάσεις που προάγουν την αναγνώριση και τη χρήση των προσωπικών δυνατών σημείων μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικές βελτιώσεις στην ψυχική ευεξία των ενηλίκων με ΔΕΠΥ. Τα άτομα με ΔΕΠΥ και άλλες νευροδιαφορετικότητες το ζητούν εδώ και καιρό και είμαστε ενθουσιασμένοι που έχουμε μερικά από τα πρώτα ερευνητικά δεδομένα που το υποστηρίζουν».
«Είναι σημαντικό να εκπαιδεύουμε τα άτομα με ΔΕΠΥ όχι μόνο γύρω από τις δυσκολίες, αλλά και γύρω από τα πιθανά τους δυνατά σημεία, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής τους και να μειωθούν οι προκλήσεις στην εργασία ή την εκπαίδευση», κατέληξε η ανώτερη συγγραφέας της μελέτης, επίκουρη καθηγήτρια Martine Hoogman από το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Radboud στην Ολλανδία.