Επιστημονικός «εφιάλτης»: Βρέφη γεννιούνται με γονίδια που μπλοκάρουν τα αντιβιοτικά
Μια νέα επιστημονική έρευνα φέρνει στο φως ένα ανησυχητικό χαρακτηριστικό στα νεογνά, το οποίο ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά την υγεία τους στο μέλλον. Τα ευρήματα ανατρέπουν την έως τώρα επικρατούσα άποψη ότι το μικροβίωμα του εντέρου των νεογέννητων είναι σχεδόν αποστειρωμένο και αρχίζει να αποκτά βακτήρια κυρίως κατά τη διάρκεια της γέννησης ή μέσω του θηλασμού.
Σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάστηκε στο European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases Global 2026, επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα κοπράνων από 105 βρέφη που εισήχθησαν σε μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών μέσα στις πρώτες 72 ώρες ζωής τους, με στόχο να καταγράψουν τα αρχικά στάδια μικροβιακής και γενετικής έκθεσης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν την παρουσία γονιδίων ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά (ARGs), δηλαδή τμημάτων DNA που επιτρέπουν στα βακτήρια να επιβιώνουν απέναντι στη δράση των αντιβιοτικών. Η ύπαρξη αυτών των γονιδίων σε τόσο πρώιμο στάδιο ζωής ενδέχεται να συμβάλλει στην ικανότητα των βακτηρίων να αποφεύγουν τη θεραπεία με αντιβιοτικά.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι το μικροβίωμα του εντέρου των νεογνών, το οποίο επηρεάζεται από μητρικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, μπορεί να εκτίθεται σε βακτήρια ήδη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, σύμφωνα με την nypost. Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν ποικιλία γονιδίων που σχετίζονται με ανθεκτικότητα σε ευρέως χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διασπούν κοινά φάρμακα.
«Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι ένα πρότυπο ARGs (γονίδια ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά) έχει ήδη διαμορφωθεί σε αυτό το στάδιο», δήλωσε σε δελτίο Τύπου η επικεφαλής συγγραφέας Δρ Αργυρώ Φτεργιώτη. «Το έντερο των νεογνών φιλοξενεί ένα ποικιλόμορφη ανθεκτικότητα και η παρουσία κλινικά σημαντικών ARGs τόσο νωρίς στη ζωή είναι ανησυχητική», πρόσθεσε.
Η μελέτη εντόπισε επίσης συσχετίσεις μεταξύ των γονιδίων ανθεκτικότητας και διαφόρων μητρικών και νεογνικών παραγόντων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η νοσηλεία της μητέρας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς και η τοποθέτηση κεντρικού φλεβικού καθετήρα (σωλήνας για τη χορήγηση φαρμάκων ή διατροφής) μέσα στις πρώτες 24 ώρες ζωής του νεογνού.
Η συλλογή των γονιδίων ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά πριν από τη γέννηση φαίνεται να διαμορφώνεται κυρίως από τη μητρική μετάδοση, δηλαδή τη μεταφορά βακτηρίων ή μικροοργανισμών από τη μητέρα στο παιδί κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό ή τον θηλασμό, καθώς και από τον τρόπο γέννησης και τις πολύ πρώιμες νοσοκομειακές εκθέσεις.
«Αν και ορισμένα ARGs ήταν αναμενόμενα, η υψηλή τους παρουσία στην πλειονότητα των δειγμάτων ήταν εντυπωσιακή», σημείωσε η Δρ Αργυρώ Φτεργιώτη.
Παρά το γεγονός ότι τα βακτήρια του εντέρου στα νεογνά είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού, του πεπτικού και του νευρικού συστήματος, ένα υγιές μικροβίωμα είναι απαραίτητο για την προστασία από λοιμώξεις, αλλεργίες και μελλοντικές χρόνιες παθήσεις, όπως το άσθμα, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) και ο διαβήτης.
Προγενέστερες μελέτες είχαν δείξει ότι τα νεογνά διαθέτουν πολύ περισσότερα βακτήρια στο έντερο απ’ ό,τι πιστευόταν, με περίπου 10.000 ιικά είδη, αριθμός δέκα φορές μεγαλύτερος από τα βακτηριακά είδη που εντοπίζονται σε ένα μέσο παιδί.
«Παρότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να κατανοηθεί πώς η πρώιμη παρουσία γονιδίων ανθεκτικότητας επηρεάζει την ανάπτυξη του μικροβιώματος και τον κίνδυνο λοιμώξεων, τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της επιτήρησης, της πρόληψης λοιμώξεων και του ελέγχου στη νεογνική φροντίδα», κατέληξε η Δρ Αργυρώ Φτεργιώτη.