Αρρωστοφοβία: Πώς είναι να είσαι υποχόνδριος και να ανησυχείς διαρκώς για την υγεία σου
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν φοβούνται απλώς να αρρωστήσουν. Ζουν καθημερινά την αρρώστια, ακόμα κι όταν δεν υπάρχει. Ένας μικρός πόνος, ένας πονοκέφαλος ή μια απλή ενόχληση μπορεί να μετατραπεί σε πηγή έντονου άγχους και σεναρίων για σοβαρές ασθένειες.
Η αρρωστοφοβία δεν είναι απλώς μια υπερβολή. Για όσους τη βιώνουν, η ανησυχία για την υγεία δεν σταματά ποτέ. Είναι μια πραγματική ψυχική κατάσταση που επηρεάζει βαθιά την καθημερινότητα, τις σχέσεις και την ποιότητα ζωής.
Τι είναι η διαταραχή άγχους ασθένειας;
Τα άτομα με διαταραχή άγχους ασθένειας, γνωστή και ως υποχονδρίαση, φοβούνται ότι έχουν μια σοβαρή ιατρική πάθηση ή ότι διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να αρρωστήσουν. Μπορεί επίσης να παρερμηνεύουν φυσιολογικές λειτουργίες του σώματος ως σημάδια ασθένειας.
Αυτοί οι φόβοι συχνά φαίνονται αδικαιολόγητοι ή μη ρεαλιστικοί, καθώς δεν υπάρχουν στοιχεία που να τους επιβεβαιώνουν. Ωστόσο, για τα άτομα που βιώνουν αυτή τη διαταραχή, οι φόβοι είναι απολύτως πραγματικοί και δεν μπορούν να τους ελέγξουν.
Ακόμη κι όταν οι ιατρικές εξετάσεις δείχνουν ότι δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, τα άτομα με υποχονδρίαση δυσκολεύονται να καθησυχαστούν και δυσκολεύονται να επικεντρωθούν σε οτιδήποτε άλλο πέρα από την ανησυχία ότι είναι σοβαρά άρρωστα.
Αυτός ο διαρκής φόβος μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις, την εργασία και τη ζωή τους γενικότερα, προκαλώντας προσωπικά, επαγγελματικά και οικονομικά προβλήματα. Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστεί και κατάθλιψη ή ακόμη και σκέψεις αυτοτραυματισμού.
Ποιοι είναι οι τύποι της διαταραχής;
Σύμφωνα με ειδικούς της Cleveland Clinic, τα άτομα με διαταραχή άγχους ασθένειας συνήθως ανήκουν σε μία από τις παρακάτω κατηγορίες:
- Αναζήτηση φροντίδας: Περνούν πολύ χρόνο σε ιατρικά περιβάλλοντα, επισκέπτονται πολλούς ειδικούς και ζητούν συνεχώς εξετάσεις.
- Αποφυγή φροντίδας: Αποφεύγουν γιατρούς και εξετάσεις, συχνά επειδή δεν εμπιστεύονται το ιατρικό σύστημα ή πιστεύουν ότι δεν τους παίρνουν στα σοβαρά. Αυτό εντείνει το άγχος.
Συμπτώματα υποχονδρίασης
- Αποφυγή ανθρώπων ή χώρων λόγω φόβου μόλυνσης
- Συνεχής αναζήτηση πληροφοριών για ασθένειες
- Υπερβολική ερμηνεία συμπτωμάτων (π.χ. ένας βήχας γίνεται ένδειξη καρκίνου)
- Έντονο άγχος για την υγεία
- Εμμονή με φυσιολογικές λειτουργίες του σώματος
- Συνεχής συζήτηση για συμπτώματα
- Συχνός έλεγχος (πίεση, θερμοκρασία κ.λπ.)
- Αναζήτηση επιβεβαίωσης από άλλους
- Δυσφορία με φυσιολογικές σωματικές λειτουργίες
Πιθανά αίτια της διαταραχής άγχους ασθένειας
Οι ειδικοί δεν γνωρίζουν ακριβώς γιατί εμφανίζεται, αλλά φαίνεται να σχετίζεται με:
- Ασθένεια στην παιδική ηλικία ή στην οικογένεια
- Τραυματικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία
- Έντονο στρες
- Ιστορικό άγχους ή ψυχικών διαταραχών
- Τραυματικά γεγονότα (σωματικά ή ψυχικά)
Αντιμετώπιση και θεραπεία
Η θεραπεία στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στη μείωση των συμπτωμάτων. Περιλαμβάνει:
- Φαρμακευτική αγωγή (αντικαταθλιπτικά ή αγχολυτικά)
- Ψυχοθεραπεία, όπως γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT)
Η διαταραχή είναι χρόνια, με περιόδους ύφεσης και επανεμφάνισης. Όμως με τη σωστή υποστήριξη από ειδικούς και το περιβάλλον, τα συμπτώματα μπορούν να ελεγχθούν, ώστε η υποχονδρίαση να πάψει να καθορίζει την καθημερινότητα.