Ανατροπή με μελέτη που «γκρεμίζει» τα οφέλη της ιατρικής κάνναβης για ψυχικές νόσους – Τι λένε οι επιστήμονες

Σοβαρές επιφυλάξεις εκφράζουν ειδικοί σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ιατρικής κάνναβης, η οποία συνταγογραφείται σε χιλιάδες Βρετανούς για την αντιμετώπιση του άγχους και της κατάθλιψης, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να μην έχει το αναμενόμενο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Παρά το γεγονός ότι οι συνταγογραφήσεις μέσω του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) παραμένουν αυστηρά ελεγχόμενες, δεκάδες ιδιωτικές κλινικές χορηγούν το σκεύασμα έπειτα από μία μόνο διαδικτυακή βιντεοκλήση, με την υπόσχεση ότι μπορεί να παραδοθεί απευθείας στην πόρτα των ασθενών ακόμη και την επόμενη ημέρα.

Οι ειδικοί εκφράζουν ανησυχία ότι ευάλωτοι ασθενείς λαμβάνουν ισχυρά σκευάσματα για προβλήματα ψυχικής υγείας, παρά την έλλειψη επαρκών επιστημονικών αποδείξεων για την αποτελεσματικότητά τους, γεγονός που ενδέχεται να καθυστερεί την έναρξη θεραπειών με μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας. Η προειδοποίηση αυτή βασίζεται σε μια εμβληματική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Psychiatry, η οποία ανέλυσε 54 κλινικές δοκιμές που καλύπτουν χρονικό διάστημα 45 ετών.

Τα ευρήματα των ερευνητών δεν εντόπισαν καμία απόδειξη ότι η ιατρική κάνναβη είναι αποτελεσματική για την αντιμετώπιση του άγχους, της κατάθλιψης ή της διαταραχής μετατραυματικού στρες. Αν και η ανασκόπηση έδειξε ότι μπορεί να υπάρχουν οφέλη για ορισμένες παθήσεις, όπως η επιληψία, ο χρόνιος πόνος, ο αυτισμός, η αϋπνία και το σύνδρομο Τουρέτ, η συνολική ποιότητα των αποδείξεων χαρακτηρίστηκε χαμηλή και σύμφωνα με τους συγγραφείς, σπάνια δικαιολογεί τη χρήση της.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Τζακ Γουίλσον από το Κέντρο Ματίλντα του πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, τόνισε ότι τα φαρμακευτικά προϊόντα κάνναβης ενδέχεται να προκαλούν περισσότερο κακό παρά όφελος, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης ψυχωτικών συμπτωμάτων και εξάρτησης, ενώ ταυτόχρονα καθυστερούν τους ασθενείς από το να λάβουν πιο αποτελεσματικές θεραπείες. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αν και η ιατρική κάνναβη μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες καταστάσεις όπως η επιληψία ή ο χρόνιος πόνος, τα στοιχεία για την κατάθλιψη, το άγχος ή τη διαταραχή μετατραυματικού στρες είναι εξαιρετικά αδύναμα και οι ασθενείς θα πρέπει να είναι προσεκτικοί».

Η μελέτη υπογράμμισε επίσης ότι οι περισσότερες κλινικές δοκιμές χρησιμοποίησαν από του στόματος σκευάσματα υπό ιατρική επίβλεψη, τα οποία ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τα προϊόντα υψηλής περιεκτικότητας σε THC που διατίθενται από ιδιωτικές κλινικές. Σύμφωνα με στοιχεία που προέκυψαν μέσω αιτήματος Ελευθερίας Πληροφόρησης, 88.214 μη αδειοδοτημένα προϊόντα κάνναβης συνταγογραφήθηκαν ιδιωτικά μόνο στους δύο πρώτους μήνες του 2025. Συνολικά, το 2024 εκδόθηκαν 659.293 συνταγές, ποσότητα που αντιστοιχεί σε σχεδόν δέκα τόνους κάνναβη, αυξημένη από τις 282.920 του 2023, όπως καταγράφει η Αρχή Επιχειρησιακών Υπηρεσιών του NHS.

Δεδομένα από την εταιρεία Μαμέντικα, μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές κλινικές στο Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνουν ότι το 50,5% των περισσότερων από 12.000 ασθενών της λαμβάνει κάνναβη για παθήσεις ψυχικής υγείας. Ορισμένες κλινικές προσφέρουν ακόμη και δωρεάν συμβουλευτικές συνεδρίες ή συνταγογραφήσεις σε χαμηλότερη τιμή για άτομα που λαμβάνουν κοινωνικά επιδόματα, σύμφωνα με την Daily Mail.

Παράλληλα, δεκάδες εξειδικευμένα φαρμακεία διαθέτουν πλέον ποικιλίες με περιεκτικότητα THC άνω του 30%, με τον συνολικό όγκο των συνταγογραφήσεων να αυξάνεται από 2,7 εκατομμύρια γραμμάρια το 2022 σε 9,8 εκατομμύρια γραμμάρια το 2024. Προϊόντα με περιεκτικότητα άνω του 22% σε THC αντιπροσώπευαν σχεδόν το ήμισυ όλων των συνταγών κατά τους δύο πρώτους μήνες του 2025.

Ο σερ Ρόμπιν Μάρεϊ, καθηγητής ψυχιατρικής έρευνας στο Κινγκς Κόλετζ του Λονδίνου, δήλωσε ότι «δεν υπάρχουν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που να δείχνουν ότι η κάνναβη ωφελεί τις ψυχιατρικές διαταραχές, ενώ υπάρχουν πολλά στοιχεία ότι τις προκαλεί». Συγκρίνοντας τη χρήση της με το αλκοόλ, ανέφερε: «Είναι σαν να παίρνει κανείς αλκοόλ για την κατάθλιψη, κάποιοι νιώθουν ότι βοηθά βραχυπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα επιδεινώνει την κατάσταση».

Το NHS περιλαμβάνει μεταξύ των πιθανών παρενεργειών της ιατρικής κάνναβης τις ψευδαισθήσεις και τις αυτοκτονικές σκέψεις. Νωρίτερα μέσα στο έτος, η οικογένεια του 34χρονου Όλιβερ Ρόμπινσον υποστήριξε ότι η ιατρική κάνναβη συνέβαλε σε μια τραγική κατάληξη. Μετά από μία μόνο διαδικτυακή συνεδρία με ιδιωτική κλινική, ανέπτυξε εξάρτηση που κόστιζε 1.000 λίρες τον μήνα και εισήλθε σε μια καθοδική πορεία διάρκειας 18 μηνών που κατέληξε στον θάνατό του.

Ο Όλιβερ Ρόμπινσον, πρώην κατασκευαστής ακινήτων από το Μπέρι της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ, είχε στο παρελθόν αντιμετωπίσει κατάθλιψη, άγχος, διπολική διαταραχή και αυτοκτονικές σκέψεις, ενώ είχε λάβει θεραπεία μέσω του NHS, συμπεριλαμβανομένων αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Παράλληλα, είχε ξεκινήσει τη χρήση κάνναβης που του συνταγογραφήθηκε μέσω διαδικτύου.