26 χρόνια θέατρο Τόπος Αλλού -Ο Νίκος Καμτσής στο iefimerida για το «Μενού της Επανάστασης»

Ενα τραπέζι φορτωμένο με αποφάγια και πατημένες φράουλες, σημάδια από συμπόσιο και από ένα έγκλημα. Ο Νίκος Καμτσής παρουσιάζει στο θέατρο Τόπος Αλλού το «Μενού της Επανάστασης».

Το «Τελευταίο Debate ή Το Μενού της Επανάστασης» το έργο του Νίκου Καμτσή είναι η σκληρή μεταφορά ενός κόσμου όπου κάθε πολιτικό πάθος μπορεί να καταλήξει ανθρωποφαγία.

«Το Τελευταίο Debate ή Το Μενού της Επανάστασης»

Η παράσταση κινείται ανάμεσα στο πολιτικό θέατρο, τη μαύρη ειρωνεία και το σύγχρονο δημόσιο debate. Οθόνες με ιστορικά πρόσωπα που σφράγισαν τη σχέση βίας και επανάστασης, Λένιν, Τσε, Μαχάτμα Γκάντι, Νέλσον Μαντέλα, Μάλκολμ Χ, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, Γκέμπελς, λειτουργούν ως σχόλιο στη σημερινή συνθήκη: ζούμε σε έναν κόσμο όπου η βία δεν κρύβεται πια, αλλά προβάλλεται, αναπαράγεται και δικαιολογείται ανάλογα με το ποιος την ασκεί και ποιος την αφηγείται.

Κοιτώντας το τραπέζι στην σκηνή ο Νίκος Καμτσης, μιλώντας στο iefimerida, επισημαίνει ότι το πραγματικό ερώτημα είναι, ποιος κάθεται στο τραπέζι, ποιος σερβίρει και ποιος τελικά καταβροχθίζεται.

Η πρεμιέρα της παράστασης έχει προγραμματιστεί για τις 13 Νοεμβρίου, στο ιστορικό θέατρο Τόπος Αλλού που πλέον κλείνει 26 χρόνια επιτυχημένων παραστάσεων.

Το Τελευταίο Debate είναι μια θεατρική αναμέτρηση πάνω στη βία, την επανάσταση, την εξουσία και την ανθρώπινη επιθυμία. Στο κέντρο της σκηνής συναντιούνται δύο πρόσωπα που δεν έπαψαν ποτέ να στοιχειώνουν την Ιστορία: ο Ζαν-Πολ Μαρά, η φωνή της συλλογικής οργής και της επαναστατικής δικαιοσύνης, και ο Μαρκήσιος ντε Σαντ, ο σκοτεινός υπερασπιστής της ατομικής απόλαυσης, της πρόκλησης και της ανελέητης ελευθερίας. Η δράση δεν τοποθετείται στο παρελθόν. Συμβαίνει τώρα. Σε έναν σύγχρονο σκηνικό χώρο, ανάμεσα σε οθόνες, δεδομένα, εικόνες, φωνές και σκιές, οι ήρωες καλούνται να απαντήσουν ξανά στο ίδιο ερώτημα: μπορεί η βία να γεννήσει δικαιοσύνη ή πάντα καταλήγει να υπηρετεί μια νέα μορφή τυραννίας; Η παράσταση αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη AI ως ενεργό σκηνικό εργαλείο.

Ο Νίκος Καμτσής στο iefimerida

Στην παράσταση «Το Τελευταίο Debate ή Το Μενού της Επανάστασης» είστε συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός της παράστασης. Ποιος από τους τρεις ρόλους σάς βάζει περισσότερο σε δοκιμασία;

Κάθε ρόλος με δοκιμάζει σε διαφορετική φάση της δουλειάς. Στην έρευνα προσπαθώ να καταλάβω τους ανθρώπους και την εποχή τους. Στη συγγραφή παλεύω μαζί τους, τους αφήνω να πουν ακόμη και πράγματα με τα οποία διαφωνώ. Στις πρόβες, ως σκηνοθέτης, πρέπει να βλέπω το σύνολο. Η μεγαλύτερη δοκιμασία όμως έρχεται όταν ανεβαίνω στη σκηνή ως Μαρά. Εκεί χάνω το προνόμιο να παρατηρώ απ’ έξω. Πρέπει να εκτεθώ, να υπερασπιστώ τη λογική και τις αντιφάσεις ενός ανθρώπου που συχνά με τρομάζει. Και, το δυσκολότερο, να πάψω να σκηνοθετώ τον εαυτό μου την ώρα που παίζω.

Επίσης θεωρώ μεγάλο πλεονέκτημα να γνωρίζω από πριν τους ηθοποιούς που θα παίξουν. Όπως συμβαίνει τώρα με τον Δημήτρη Φραγκιόγλου και τη Λαμπρινή Θάνου. Ξέρω τις δυνατότητές τους, τον τρόπο που σκέφτονται, τον ιδιαίτερο ρυθμό τους και αφήνω πάντα χώρο για τις δικές τους ανακαλύψεις, ακόμη και για να ανατρέψουν όσα είχα φανταστεί. Άλλωστε, στις πρόβες έχω δει ηθοποιούς να βρίσκουν πράγματα που ο συγγραφέας μέσα μου αγνοούσε.

Ζούμε, όπως λέτε, σε έναν κόσμο όπου η βία «προβάλλεται, αναπαράγεται και δικαιολογείται ανάλογα με το ποιος την ασκεί». Ποιο σημερινό παράδειγμα σας προβλημάτισε όσο γράφατε το έργο;

Η Ιστορία μάς έχει δείξει ότι υπάρχουν στιγμές που η βία μοιάζει να είναι η τελευταία διέξοδος ανθρώπων στους οποίους έχουν κλείσει όλες οι άλλες πόρτες. Μπορώ να καταλάβω τη βία αυτού που εξεγείρεται απέναντι στην καταπίεση. Αλλά ποιος αποφασίζει πότε η βία είναι δίκαιη; Και ποιος εμποδίζει τον καταπιεσμένο, όταν αποκτήσει εξουσία, να γίνει ο ίδιος καταπιεστής; Αυτό είναι ένα από τα μεγάλα ερωτήματα της παράστασης. Ο Μαρά έχει τις απαντήσεις του. Ο Σαντ τις αμφισβητεί. Εγώ προτιμώ να αφήσω τον θεατή να αναμετρηθεί μαζί τους.

Με προβληματίζει βαθιά η βία που έχει εισχωρήσει στην καθημερινότητά μας. Η Γάζα, η Ουκρανία αλλά και οι διάφορες δολοφονίες στα πανεπιστήμια και στα σχολεία της Αμερικής η δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ, οι γυναικοκτονίες, το μπούλινγκ στα σχολεία, η επιθετικότητα στον δρόμο, ακόμη και η ευκολία με την οποία εξευτελίζουμε έναν άνθρωπο στα κοινωνικά δίκτυα. Διαφορετικές μορφές βίας, με διαφορετικές αιτίες, που όμως συχνά συναντιούνται σε κάτι: στην πεποίθηση ότι έχουμε δικαίωμα να επιβληθούμε στον άλλον. Με απασχολεί ιδιαίτερα και η δική μας στάση. Πότε αντιδρούμε, πότε σιωπούμε και πότε βρίσκουμε δικαιολογίες. Αυτό ακριβώς με βασάνισε γράφοντας το έργο. Πόση βία είμαστε διατεθειμένοι να ανεχτούμε, αρκεί να ασκείται από τη δική μας πλευρά;

Πόσο επίκαιρο θεωρείτε το ερώτημα αυτό τη συγκεκριμένη πολιτική στιγμή, στην Ελλάδα και διεθνώς;

Τρομερά επίκαιρο. Κοιτάξτε τι συμβαίνει σήμερα στη Γαλλία, την Ιταλία, την Αλβανία, το Βέλγιο, την Ισπανία. Οι αφορμές διαφέρουν: ακρίβεια, στέγη, παιδεία, διαφθορά. Πίσω τους όμως συσσωρεύεται μια τεράστια κοινωνική οργή, μια αγωνία για το αύριο που υπάρχει και στην Ελλάδα.

Όταν έγραφα το έργο, δεν μπορούσα να προβλέψω αυτές τις εξεγέρσεις σε όλη την Ευρώπη. Κι όμως, τώρα που πλησιάζει η πρεμιέρα, είναι σαν οι εξεγερμένοι να βρίσκονται πραγματικά έξω από το σκηνικό, το εγκαταλελειμμένο ξενοδοχείο μας. Η πραγματικότητα μπήκε στην παράσταση χωρίς να την προσκαλέσουμε. Και μας ανάγκασε να ξαναδούμε ακόμη και τη σκηνοθεσία μας. Άλλαξα όλα τα βίντεο και τα ξαναέκανα από την αρχή. Ο θεατής τώρα θα δει στις οθόνες μας την σημερινή πλατεία της Δημοκρατίας στο Παρίσι και το Μιλάνο και τα Τίρανα.

Μετά από μια παράσταση σαν αυτή, θα θέλατε ο θεατής να φύγει πιο προβληματισμένος για τη βία ή πιο υποψιασμένος;

Και τα δύο άλλα …θα προτιμούσα το δεύτερο. Να φύγει περισσότερο υποψιασμένος, ακόμη και απέναντι στις δικές του βεβαιότητες. Η λέξη «αναγκαία» είναι πολύ βολική όταν μιλάμε για τη βία. Τη χρησιμοποιούν οι εξουσίες, τη χρησιμοποιούν και οι επαναστάτες. Αυτό δεν σημαίνει ότι εξισώνω τον καταπιεστή με εκείνον που αντιστέκεται. Αλλά θέλω ο θεατής να αναρωτηθεί: ποιος αποφασίζει ότι η βία είναι αναγκαία και πότε σταματά να είναι; Αν φύγει από το θέατρο με αυτή την ενοχλητική ερώτηση, θα έχουμε πετύχει κάτι.

Το Τελευταίο Debate ή Το Μενού της Επανάστασης

Πρεμιέρα 13 Νοεμβρίου / Σύλληψη, Σκηνοθεσία: Νίκος Καμτσής

Σκηνικό-Κοστούμια: Μίκα Πανάγου / Μουσική: Κώστας Χαριτάτος / Video-editing: George Alexiou / AI Editing: Ανδρέας Τυρανόπουλος

Ηθοποιοί

• Νίκος Αλεξίου (Sade, κάποτε Μαρκήσιος)
• Λαμπρινή Θάνου ( Simone Evrard, κάποτε σύντροφος του Μαρά)
• Δημήτρης Φραγκιόγλου ( Ο Πειραματιστής/Διοργανωτής) Νίνα Φραντζεσκάκη ( Charlotte de Corday, κάποτε δολοφόνος του Μαρά)
• Νίκος Καμτσής ( Jean-Paul Marat κάποτε ιδεολόγος και ινστρούκτορας)
• Μανώλης Γλαντζίνας (Ένας πολίτης, ο μόνος που δουλεύει)

Πού: Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟΥ – Κεντρική Σκηνή (Κεφαλληνίας 17 Αθήνα 210 8656004 Πότε: 13 Νοεμβρίου Εισιτήρια: Κανονικό 18 Ε, 15 άνω των 65, Φοιτητικό/νεανικό 12 ε Κρατήσεις εισιτηρίων στο More.com και στο ταμείο του θεάτρου στο: 210 8656004 Διάρκεια:. 1.25’ Προπώληση ΕΔΩ