Κλινικές μελέτες: Χωρίς τους ασθενείς δεν υπάρχει ιατρική πρόοδος – Η νέα πρωτοβουλία της Pfizer Hellas

Πίσω από κάθε νέα θεραπεία, κάθε φάρμακο που φτάνει στον ασθενή και κάθε επιστημονική εξέλιξη που αλλάζει την πορεία μιας ασθένειας, υπάρχει μια διαδικασία που συχνά παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό: η κλινική έρευνα. Και στο επίκεντρό της βρίσκονται οι άνθρωποι που αποφασίζουν, ελεύθερα και ενημερωμένα, να συμμετάσχουν σε μια κλινική μελέτη.

Τι ακριβώς είναι, όμως, μια κλινική μελέτη;
Ποιος μπορεί να συμμετάσχει;
Πώς προστατεύεται η ασφάλεια των συμμετεχόντων;
Και, κυρίως, τι πρέπει να γνωρίζει ένας ασθενής προτού πάρει μια απόφαση που αφορά την υγεία του;

Σε αυτά τα ουσιαστικά ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει η Pfizer Hellas μέσα από τη νέα ενημερωτική πρωτοβουλία «Ο κόσμος των κλινικών μελετών», με στόχο να κάνει την επιστημονική γνώση πιο κατανοητή και προσβάσιμη στους ασθενείς και στο ευρύ κοινό.

Η πρωτοβουλία αναδεικνύει μια θεμελιώδη αρχή της κλινικής έρευνας: η συμμετοχή των ασθενών είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση νέων θεραπευτικών επιλογών, αλλά προϋποθέτει ουσιαστική ενημέρωση, ελεύθερη συναίνεση και σεβασμό στα δικαιώματά τους.

Τρία βίντεο που απαντούν σε ουσιαστικά ερωτήματα

Στον πυρήνα της καμπάνιας βρίσκεται μια σειρά τριών σύντομων εκπαιδευτικών βίντεο, που δημιουργήθηκαν σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).

Η πρωτοβουλία υποστηρίζεται από τη «Συμμαχία για την Προώθηση της Αξίας των Κλινικών Μελετών», η οποία αποτελεί πρωτοβουλία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, της HACRO (Σύλλογος Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας) και της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών.

Μέσα από απλή και κατανοητή γλώσσα, τα βίντεο παρουσιάζουν:

τον ρόλο των κλινικών μελετών στην ιατρική επιστήμη,
εξηγούν βασικά στοιχεία της διαδικασίας και
αναδεικνύουν όσα χρειάζεται να γνωρίζει ένας άνθρωπος πριν εξετάσει το ενδεχόμενο συμμετοχής του.

Τα τρία βίντεο είναι διαθέσιμα στο επίσημο κανάλι της Pfizer Hellas στο YouTube.

Η καμπάνια θα πλαισιωθεί επίσης από ενημερωτικό έντυπο υλικό και δράσεις επικοινωνίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Κλινικές μελέτες: Γιατί είναι απαραίτητες για τις νέες θεραπείες

Η ανάπτυξη ενός νέου φαρμάκου δεν ολοκληρώνεται στο εργαστήριο. Προτού μια θεραπεία μπορέσει να χρησιμοποιηθεί ευρέως, πρέπει να αξιολογηθούν συστηματικά η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά της.

Αυτός είναι ο βασικός ρόλος των κλινικών μελετών: να προσφέρουν αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα, ώστε οι αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές και οι επαγγελματίες υγείας να μπορούν να αξιολογούν τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους μιας θεραπευτικής παρέμβασης.

Η συμμετοχή σε μια κλινική μελέτη, ωστόσο, δεν συνεπάγεται ότι ο ασθενής θα ωφεληθεί προσωπικά ή ότι η υπό αξιολόγηση θεραπεία θα αποδειχθεί αποτελεσματική. Αυτά ακριβώς είναι ορισμένα από τα ερωτήματα που καλείται να απαντήσει η έρευνα. Γι’ αυτό η σωστή ενημέρωση δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά ουσιαστική προϋπόθεση για τη συμμετοχή.

Ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει πριν αποφασίσει

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύει η πρωτοβουλία είναι η ενημερωμένη και εθελοντική συμμετοχή.

Κάθε ενδιαφερόμενος πρέπει να έχει τη δυνατότητα να κατανοήσει:

τον σκοπό της μελέτης,
τις διαδικασίες που προβλέπονται,
τα πιθανά οφέλη,
τους κινδύνους και
τις εναλλακτικές επιλογές που έχει στη διάθεσή του.

Η συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό και την ερευνητική ομάδα είναι καθοριστική, καθώς επιτρέπει στον ασθενή να θέσει ερωτήματα, να εκφράσει επιφυλάξεις και να αξιολογήσει εάν η συμμετοχή ανταποκρίνεται στις προσωπικές και ιατρικές του ανάγκες.

Η συναίνεση πρέπει να δίνεται ελεύθερα, χωρίς πίεση, ενώ ο συμμετέχων έχει δικαίωμα να αποχωρήσει από τη μελέτη, σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, χωρίς να στερηθεί τη συνήθη ιατρική φροντίδα που δικαιούται.

Η κατανόηση αυτών των δικαιωμάτων είναι απαραίτητη, ώστε η απόφαση συμμετοχής να αποτελεί συνειδητή επιλογή και όχι αποτέλεσμα ελλιπούς πληροφόρησης ή υπερβολικών προσδοκιών.

Χριστίνα Μιχαηλίδη: «Να ενισχύσουμε τη γνώση, την εμπιστοσύνη και την κατανόηση»

Η Χριστίνα Μιχαηλίδη, Ιατρική Διευθύντρια της Pfizer Hellas, αναφέρεται στη σημασία της ενημέρωσης για την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας στην Ελλάδα: «Οι κλινικές μελέτες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της ιατρικής καινοτομίας, καθώς συμβάλλουν στην εξέλιξη της επιστημονικής γνώσης και στην αξιολόγηση πιθανών νέων θεραπευτικών επιλογών για τους ασθενείς. Για να ενισχύσουμε, όμως, την κλινική έρευνα στη χώρα μας, χρειάζεται παράλληλα να ενισχύσουμε τη γνώση, την εμπιστοσύνη και την κατανόηση γύρω από αυτή. Με την καμπάνια “Ο κόσμος των κλινικών μελετών” θέλουμε να κάνουμε την επιστημονική πληροφορία πιο προσιτή και κατανοητή, απαντώντας σε ουσιαστικά ερωτήματα των ασθενών και του κοινού, βοηθώντας τους να έχουν έναν πιο ουσιαστικό και ενημερωμένο διάλογο με τον γιατρό τους.»

Η κλινική έρευνα στην Ελλάδα και η συμβολή της Pfizer

Η καμπάνια εντάσσεται στις ευρύτερες πρωτοβουλίες της Pfizer για την ενίσχυση της κλινικής έρευνας στην Ελλάδα και την ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας, της φαρμακευτικής βιομηχανίας και των εκπροσώπων των ασθενών.

Η εταιρεία υλοποιεί κλινικές μελέτες σε διαφορετικές θεραπευτικές κατηγορίες, σε συνεργασία με δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία και πανεπιστημιακά ιδρύματα.

Παράλληλα, από το 2023 λειτουργεί στην Ελλάδα το παγκόσμιο Κέντρο Έρευνας & Ανάπτυξης της Pfizer, στο οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας, απασχολούνται περισσότεροι από 300 επιστήμονες.

Οι επιστήμονες αυτοί συμμετέχουν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση παγκόσμιων κλινικών μελετών, συμβάλλοντας με την τεχνογνωσία τους στη διεθνή ερευνητική δραστηριότητα.

Η γνώση είναι το πρώτο βήμα για μια συνειδητή απόφαση

Οι κλινικές μελέτες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της επιστημονικής προόδου. Χωρίς τη συμμετοχή ανθρώπων στην κλινική έρευνα, δεν θα ήταν δυνατή η τεκμηριωμένη αξιολόγηση νέων φαρμάκων και θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Η αναγνώριση, όμως, αυτής της συμβολής δεν πρέπει να συγχέεται με την προτροπή για συμμετοχή. Η επιλογή παραμένει προσωπική και πρέπει να βασίζεται σε πλήρη, κατανοητή και αξιόπιστη πληροφόρηση.

Αυτήν ακριβώς την ανάγκη επιχειρεί να καλύψει η πρωτοβουλία «Ο κόσμος των κλινικών μελετών»: να φέρει την επιστημονική πληροφορία πιο κοντά στον άνθρωπο, ώστε κάθε ασθενής να μπορεί να συζητήσει με τον γιατρό του γνωρίζοντας όχι μόνο τις δυνατότητες της έρευνας, αλλά και τα όρια, τις προϋποθέσεις και τα δικαιώματά του.

Τα τρία εκπαιδευτικά βίντεο είναι διαθέσιμα εδώ, στο κανάλι της Pfizer Hellas στο YouTube.