Η υγεία δεν μπορεί να αποφασίζεται χωρίς τους ασθενείς: 15 χρόνια διεκδίκησης, μια νέα μεγάλη πρόκληση

Πόση αξία έχει η φωνή ενός ασθενούς όταν δεν φτάνει εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις; Τι σημαίνει πρόσβαση στην υγεία για κάποιον που ζει μακριά από ένα μεγάλο νοσοκομείο; Πόσο πραγματικά δωρεάν είναι η περίθαλψη όταν μια οικογένεια αναγκάζεται να βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη; Και πόσο δίκαιο μπορεί να θεωρείται ένα σύστημα υγείας όταν οι ανάγκες των ανθρώπων που το χρησιμοποιούν δεν αποτελούν πάντα την αφετηρία των πολιτικών του;

Αυτά δεν είναι απλώς ερωτήματα για ένα ακόμη συνέδριο. Είναι ερωτήματα που αγγίζουν την καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων και, τελικά, τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία αντιλαμβάνεται το δικαίωμα στην υγεία.

Με αυτή την αφετηρία πραγματοποιείται στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2026, στο ξενοδοχείο Divani Caravel στην Αθήνα, το 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών, που διοργανώνει η Ένωση Ασθενών Ελλάδας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας.

Με κεντρικό τίτλο «Πρόσβαση, Ποιότητα, Ισότητα, Βιωσιμότητα: Οι Προτεραιότητες των Ασθενών για το Εθνικό Σύστημα Υγείας», η φετινή διοργάνωση δεν περιορίζεται στην καταγραφή των προβλημάτων. Θέτει ένα πολύ πιο απαιτητικό ερώτημα: Πώς μετατρέπεται η συμμετοχή των ασθενών από θεσμική παρουσία σε πραγματική επιρροή και μετρήσιμες αλλαγές; Δεκαπέντε χρόνια μετά, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να ακούγονται οι ασθενείς.

Δεκαπέντε χρόνια διαλόγου, διεκδικήσεων και προσπάθειας να αποκτήσει η φωνή των ασθενών τη θέση που της αναλογεί στις αποφάσεις για την υγεία. Σε αυτή τη διαδρομή, το Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών εξελίχθηκε σε έναν σημαντικό χώρο συνάντησης της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, των επαγγελματιών υγείας, των θεσμικών φορέων και των οργανώσεων ασθενών.

Όμως η φετινή επέτειος δεν είναι μόνο μια ευκαιρία απολογισμού. Είναι η στιγμή να τεθεί το επόμενο, ίσως δυσκολότερο, αίτημα: να μη βρίσκονται οι ασθενείς απλώς στο τραπέζι των συζητήσεων, αλλά να συμμετέχουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση των αποφάσεων.

Γιατί άλλο είναι να ζητείται η γνώμη τους και άλλο αυτή η γνώμη να επηρεάζει τον σχεδιασμό των υπηρεσιών, την αξιολόγηση της ποιότητας, την πρόσβαση στις θεραπείες και την καθημερινή εμπειρία της περίθαλψης.

Η πρόσβαση στην υγεία δεν πρέπει να εξαρτάται από τον ταχυδρομικό κώδικα ή το πορτοφόλι

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που θα αναδειχθούν στο Συνέδριο είναι οι ανισότητες στην πρόσβαση.

Για έναν άνθρωπο που ζει:

σε ένα νησί,
σε μια απομακρυσμένη περιοχή ή
μακριά από εξειδικευμένες υπηρεσίες,

η πρόσβαση στην κατάλληλη φροντίδα μπορεί να συνεπάγεται μετακινήσεις, καθυστερήσεις και πρόσθετα έξοδα.

Για μια οικογένεια που αντιμετωπίζει ήδη οικονομικές δυσκολίες, ακόμη και μια αναγκαία εξέταση ή η συστηματική παρακολούθηση μιας χρόνιας νόσου μπορεί να αποτελέσει σημαντική επιβάρυνση.

Η ισότητα στην υγεία δεν εξαντλείται στο δικαίωμα όλων να αναζητούν περίθαλψη. Προϋποθέτει να μπορούν πράγματι να τη λάβουν, όταν τη χρειάζονται, χωρίς η οικονομική ή γεωγραφική τους κατάσταση να γίνεται εμπόδιο.

Στις συζητήσεις του διημέρου θα εξεταστούν:

οι ανισότητες στην πρόσβαση,
οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας και
οι συνέπειές τους για τη συνέχεια της θεραπείας,
καθώς και οι προϋποθέσεις για ένα σύστημα που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.

Ποιότητα δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Είναι και όσα βιώνει ο ασθενής

Πώς αξιολογείται πραγματικά μια υπηρεσία υγείας; Αρκούν οι χρόνοι αναμονής, οι διοικητικοί δείκτες και τα κλινικά αποτελέσματα; Ή πρέπει να λαμβάνεται συστηματικά υπόψη και η εμπειρία του ανθρώπου που χρειάζεται τη φροντίδα;

Η ποιότητα δεν αφορά μόνο το αν μια θεραπεία πραγματοποιήθηκε. Αφορά και το αν ο ασθενής ενημερώθηκε, αν κατάλαβε τις επιλογές του, αν αντιμετωπίστηκε με αξιοπρέπεια, αν ένιωσε ασφαλής και αν το αποτέλεσμα είχε ουσιαστική σημασία για τη ζωή του.

Το Συνέδριο θα εξετάσει πώς η εμπειρία των ασθενών και τα αποτελέσματα που οι ίδιοι θεωρούν σημαντικά μπορούν να αξιοποιούνται πιο συστηματικά στην αξιολόγηση και στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας.

Γιατί πίσω από κάθε δείκτη υπάρχει ένας άνθρωπος. Και πίσω από κάθε απόφαση για την υγεία υπάρχει μια καθημερινότητα που μπορεί να γίνει ευκολότερη ή δυσκολότερη.

Τεχνητή νοημοσύνη και νέες θεραπείες: Πρόοδος για όλους ή νέες ανισότητες;

Η ψηφιακή υγεία, η τεχνητή νοημοσύνη, τα δεδομένα υγείας και η φαρμακευτική καινοτομία δημιουργούν νέες δυνατότητες για την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία.

Μαζί τους, όμως, προκύπτουν και κρίσιμα ερωτήματα:

Πώς διασφαλίζεται ότι οι νέες τεχνολογίες θα είναι προσβάσιμες και σε όσους δεν έχουν ψηφιακές δεξιότητες;
Πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα υγείας;
Πώς μπορεί ένας ασθενής να έχει έγκαιρη πρόσβαση στην κατάλληλη θεραπεία, ανεξάρτητα από την οικονομική του δυνατότητα;
Και, κυρίως, ποιος αποφασίζει τι αποτελεί πραγματική πρόοδο για τον ασθενή;

Η συμμετοχή των ασθενών στην αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας, στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και στη διαμόρφωση της φαρμακευτικής πολιτικής θα αποτελέσει βασικό πεδίο συζήτησης.

Στο επίκεντρο θα βρεθεί η ανάγκη η επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη να μεταφράζεται σε ουσιαστικό όφελος για περισσότερους ανθρώπους, χωρίς να δημιουργούνται νέοι αποκλεισμοί.

Πρόληψη, γνώση και αξιοπρεπής γήρανση: Οι ανάγκες που δεν μπορούν να περιμένουν

Η υγεία δεν αρχίζει τη στιγμή που εμφανίζεται μια ασθένεια. Αρχίζει πολύ νωρίτερα, από τη δυνατότητα του ανθρώπου να κατανοεί τους κινδύνους, να έχει πρόσβαση στην πρόληψη και να παίρνει ενημερωμένες αποφάσεις. Γι’ αυτό στο Συνέδριο θα αναδειχθεί η σημασία της εγγραμματοσύνης υγείας: της ικανότητας των πολιτών να βρίσκουν, να κατανοούν και να αξιοποιούν αξιόπιστες πληροφορίες για την υγεία τους.

Ιδιαίτερη θέση θα έχουν επίσης η υγιής γήρανση και η μακροχρόνια φροντίδα. Σε μια κοινωνία όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι ζουν για χρόνια με χρόνιες παθήσεις, η πρόκληση δεν είναι μόνο να προστίθενται χρόνια στη ζωή, αλλά να διασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή ποιότητα αυτών των χρόνων.

Η συνέχεια της φροντίδας, η υποστήριξη στην καθημερινότητα και η αξιοπρέπεια των ανθρώπων που χρειάζονται μακροχρόνια βοήθεια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύοντα ζητήματα.

Η Πολιτεία, οι επιστήμονες και οι ασθενείς στο ίδιο τραπέζι

Στο 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών θα συμμετάσχουν:

εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας,
της δημόσιας διοίκησης,
της ακαδημαϊκής και επιστημονικής κοινότητας,
επαγγελματίες υγείας,
θεσμικοί φορείς και
σύλλογοι ασθενών από όλη την Ελλάδα.

Η συνάντησή τους δημιουργεί την ευκαιρία για μια συζήτηση που δεν θα περιορίζεται στις διαπιστώσεις, αλλά θα αναζητά συγκεκριμένες προτεραιότητες για το μέλλον της περίθαλψης.

Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας, ως Εθνική Συνομοσπονδία που εκπροσωπεί 88 συλλόγους ασθενών, συνεχίζει να διεκδικεί ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών υγείας.

Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα της φετινής διοργάνωσης: η εμπειρία των ασθενών δεν αποτελεί απλώς μια προσωπική μαρτυρία. Είναι γνώση που μπορεί να συμβάλει στον σχεδιασμό καλύτερων υπηρεσιών και πιο αποτελεσματικών πολιτικών.

Το επόμενο βήμα: Από το δικαίωμα στη φωνή, στο δικαίωμα να συνδιαμορφώνεις

Δεκαπέντε χρόνια μετά, η πρόκληση δεν είναι να αποδειχθεί ότι οι ασθενείς έχουν λόγο στις αποφάσεις για την υγεία τους. Αυτό θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο.

Η πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι ο λόγος τους θα έχει αντίκρισμα. Στις υπηρεσίες που σχεδιάζονται. Στις θεραπείες που γίνονται διαθέσιμες. Στην ποιότητα της φροντίδας. Στις ανισότητες που πρέπει να περιοριστούν. Στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο άνθρωπος που έχει ανάγκη το σύστημα υγείας.

Γιατί ένα σύστημα υγείας δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται πραγματικά δίκαιο, αποτελεσματικό και βιώσιμο αν δεν ακούει (και κυρίως αν δεν λαμβάνει υπόψη) εκείνους για τους οποίους υπάρχει.

Πότε και πού πραγματοποιείται το 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών

Το Συνέδριο πραγματοποιείται στις 30 και 31 Οκτωβρίου 2026, στο Divani Caravel Hotel, στην Αίθουσα Μακεδονία, στην Αθήνα. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Το αναλυτικό πρόγραμμα και οι πληροφορίες συμμετοχής είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα www.patientsinpower.gr.

Με την ευγενική υποστήριξη:

Επίσημος Χορηγός Αερομεταφορών: AEGEAN.

Χρυσοί Υποστηρικτές: ELPEN, GlaxoSmithKline Greece, Pfizer Hellas, VIANEX.

Ασημένιος Υποστηρικτής: AstraZeneca Greece.

Βασικοί Υποστηρικτές: Amgen, Boehringer Ingelheim, Bristol Myers Squibb, Genesis Pharma, Gilead Sciences Hellas, IPSEN, Johnson & Johnson, LEO Pharma, Medtronic, Menarini Hellas, MSD Greece, Novartis Hellas, Roche Hellas, Sanofi, Servier Hellas, ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ.