Έξι θεατρικές παραστάσεις για την Κατοχή, τον Εμφύλιο και το συλλογικό τραύμα

Από τη γερμανική Κατοχή και τον βομβαρδισμό του Πειραιά έως τις διώξεις, τον Εμφύλιο, έξι παραστάσεις αναδεικνύουν τις βαθιές πληγές που άφησαν στην ελληνική κοινωνία.

Παραστάσεις με θέματα όπως η Αντίσταση, η μνήμη, η συνεργασία με τον κατακτητή, η ενοχή και οι ιδεολογικές συγκρούσεις.

Εξι θεατρικές παραστάσεις για το συλλογικό τραύμα

Μέσα από ιστορικές μαρτυρίες, λογοτεχνικά έργα και προσωπικές ιστορίες, μάς υπενθυμίζουν πως η Ιστορία δεν είναι μόνο γεγονότα και ημερομηνίες, αλλά κυρίως οι άνθρωποι, οι εμπειρίες και τα τραύματα που εξακολουθούν να διαμορφώνουν το παρόν.

«Οι δωσίλογοι»

Θέατρο Χώρα –Αθήνα (Αμοργού 20, Κυψέλη)

Το Θέατρο του Νέου Κόσμου και η ομάδα Elephas tiliensis (Δημήτρης Αγαρτζίδης και Δέσποινα Αναστάσογλου) παρουσιάζει για πρώτη φορά στη σκηνή τους «Δωσίλογους» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, διασκευάζοντας το ομώνυμο βιβλίο του ειδικά για το θέατρο. Η ιστορική έρευνα του Μενέλαου Χαραλαμπίδη εξετάζει τη συνεργασία Ελλήνων με τις δυνάμεις Κατοχής, την προδοσία, την Αντίσταση και τη μεταπολεμική απόδοση δικαιοσύνης. Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου. Παίζουν Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου, Μαρκέλλα Γιαννάτου, Τόλης Μπριασούλης, Βίκυ Κατσίκα, Εμμανουήλ Κοντός, ‘Αρης Λάσκος. Από 26 Οκτωβρίου 2026.

«Χώμα»

bijoux de kant HOOD –Αθήνα (Ακταίου 35, Θησείο)

Βασισμένη στο έργο του Παύλου Μάτεσι «Η μητέρα του σκύλου», η παράσταση αναφέρεται στις πληγές της Κατοχής μέσα από την ιστορία μιας γυναίκας και τη σχέση της μητέρας της με τον Ιταλό κατακτητή. Εστιάζει στα κοινωνικά ταμπού, στην ενοχή και στη μνήμη της εποχής. Η παράσταση πρωτοπαρουσιάστηκε τον Αύγουστο του 2026 στο σπίτι που γεννήθηκε ο Παύλος Μάτεσις στο χωριό Λαμπεία, στην Ηλεία. Το «Χώμα» εγκαινιάζει τον νέο χώρο της bijoux de kant στο Θησείο για 8 παραστάσεις. Σκηνοθετεί ο Γιάννης Σκουρλέτης, με δραματουργική επεξεργασία της Ασημένιας Ευθυμίου, ενώ επί σκηνής εμφανίζονται η Σωτηρία Χρυσικοπούλου και η Χαρούλα Τσαλπαρά. Έως 28 Δεκεμβρίου.

« …Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς»

Σύγχρονο Θέατρο — Αθήνα (Ευμολπιδών 45, Κεραμεικός)

Το έργο του Χρόνη Μίσσιου συνεχίζει για πέμπτη χρονιά τις παραστάσεις έχοντας αποδείξει ότι ο πολιτικός λόγος μιας από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της Αριστεράς είναι επίκαιρος. Η παράσταση βασίζεται σε αυτοβιογραφικό κείμενο γραμμένο σε συνειρμική και λαϊκή γλώσσα μετατρέποντας την οδυνηρή πολιτική εμπειρία σε ζωντανό λογοτεχνικό μύθο, καταγγέλλοντας τόσο τα βασανιστήρια και τους βασανιστές του Μίσσιου όσο και τους κομματικούς γραφειοκράτες της Αριστεράς και τον δογματισμό τους. Η ιστορία ξεκινά στη σκιά του Εμφυλίου και φωτίζει τις διώξεις που ακολούθησαν. Το κείμενο του Χρόνη Μίσσιου μεταφέρεται στη σκηνή του Σύγχρονου θεάτρου από την ομάδα GAFF. Η σκηνοθεσία είναι της Σοφίας Καραγιάννη κι η δραματουργική επεξεργασία των Σοφίας Καραγιάννη και Μυρτώς Αθανασοπούλου. Ερμηνεύουν οι: Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Κωνσταντίνος Πασσάς, Δημήτρης Μαμιός, Γιάννης Μάνθος. Έως 26 Δεκεμβρίου 2026.

«Μωβ Ομπρέλα»

Θέατρο Πορεία — Αθήνα (Τρικόρφων 3)

Η ιστορία μιας οικογένειας λίγο πριν από τον πόλεμο του 1940, όπως τη βλέπουν τα παιδιά. Μέσα από την καθημερινή ζωή, τις οικογενειακές σχέσεις και τις αλλαγές που πλησιάζουν, παρουσιάζεται ο κόσμος λίγο πριν από τη μεγάλη ιστορική ανατροπή. Ο λόγος για τη θεατρική μεταφορά του ομώνυμου έργου της ‘Αλκης Ζέη. Η σκηνοθεσία και η δραματουργική επεξεργασία είναι της Δήμητρας Λαρεντζάκη, κι η διασκευή των Δήμητρας Λαρεντζάκη- Σοφίας Ευτυχιάδου. Παίζουν η Αγάπη Μουστρή, ο Αλέξανδρος Κωχ, ο Βαγγέλης Χαλκιαδάκης, ο Γιάννης Εσκιντζόγλου, ο Γιώργος Μακρής, η Ειρήνη Ιωάννου – Παπανεοφύτου, ο Νικόλας Δρίγκας, ο Τριαντάφυλλος Δελής και η Χριστίνα Βράκα. Έως 6 Ιανουαρίου 2027.

«Μονή Ορθοκωστάς»

NØ52 — STAGE – Αθήνα (Τήνου 52-54, Κυψέλη)

Το 1943-1944, στην ορεινή Αρκαδία, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη υπό γερμανική Κατοχή, ο εμφύλιος διχασμός έχει ήδη αρχίσει. Συλλήψεις, εκτελέσεις, αντίποινα και προσωπικές εκδικήσεις διαλύουν τις τοπικές κοινωνίες. Η Μονή Ορθοκωστάς, στην Κυνουρία, μετατρέπεται σε τόπο κράτησης ανθρώπων που θεωρούνται εχθροί του ΕΛΑΣ. Αυτή την περίοδο της ελληνικής ιστορίας πραγματεύεται ο Θανάσης Βαλτινός στο μυθιστόρημά του «Ορθοκωστά» (1994), συνθέτοντας μια αφήγηση μέσα από τις μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα. Αντλώντας έμπνευση από το έργο του, η «Μονή Ορθοκωστάς» αποτελεί ένα νέο, πρωτότυπο θεατρικό κείμενο. Σύλληψη- Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Πλεμμένος. Παίζουν: Παρασκευή Δουρουκλάκη, Έλλη Στεργίου. Από 18 Νοεμβρίου 2026.

«’Ακου μικρέ — ο Πειραιάς βομβαρδίστηκε»

Κεντρική Αγορά Πειραιά – Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (Λεωφόρος Ηρώων Πολυτεχνείου 32, Πειραιάς)

Ο λόγος για το θεατρικό ντοκιμαντέρ που βασίζεται στον ιστορικό συμμαχικό βομβαρδισμό του Πειραιά στις 11 Ιανουαρίου 1944 κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αναφέρεται στους ανθρώπους που έζησαν στα καταφύγια, στις καταστροφές και στην προσπάθεια διαφυγής από την πόλη. Μέσα από μια έρευνα που διήρκησε 8 χρόνια, οι Ερμής Περιστέρης και Σπύρος Ασημένιος από την ομάδα Mementaλ παρουσιάζουν την παράσταση «’Ακου μικρέ, o Πειραιάς βομβαρδίστηκε» με τις ιστορίες των ανθρώπων που βίωσαν τον βομβαρδισμό. Το έργο παρουσιάστηκε αρχικά στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (Σκηνή Ω) και συνεχίζει με δράσεις όπως στην Κεντρική Αγορά Πειραιά στις 26, 27 και 28 Οκτωβρίου 2026 (ώρα 19.30 – είσοδος ελεύθερη). Ο νέος κύκλος της παράστασης ξεκινά, όπως ανακοινώθηκε, στις 11 Ιανουαρίου 2027 στο ΔΘΠ. Δραματουργία: Ερμής Περιστέρης και Σπύρος Ασημένιος. Παίζουν: Σπύρος Ασημένιος, Λυδία Γιαννουσάκη, Θανάσης Καφενταράκης, Κατερίνα Μεφσούτ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ