Το Viagra έγινε γνωστό ως το «μπλε χάπι» για τη στυτική δυσλειτουργία. Η δράση της ουσίας που περιέχει, όμως, δεν περιορίζεται στη σεξουαλική λειτουργία: μπορεί να βοηθήσει και ανθρώπους των οποίων τα δάχτυλα παγώνουν, μουδιάζουν και αλλάζουν χρώμα εξαιτίας του φαινομένου Raynaud.
Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν οι συνήθεις θεραπείες δεν επαρκούν, οι γιατροί μπορούν να χρησιμοποιήσουν σιλδεναφίλη, τη δραστική ουσία του Viagra, για να βελτιώσουν την αιμάτωση των άκρων.
Όταν το κρύο κάνει τα δάχτυλα να ασπρίζουν
Στο κρύο, ο οργανισμός περιορίζει τη ροή του αίματος κοντά στην επιφάνεια του δέρματος, ώστε να διατηρήσει τη θερμοκρασία στο εσωτερικό του σώματος. Στους ανθρώπους με Raynaud, αυτή η αντίδραση είναι υπερβολική: τα μικρά αγγεία συσπώνται έντονα και η αιμάτωση των δαχτύλων μειώνεται προσωρινά.
Έτσι μπορεί να εμφανιστούν λευκό ή μπλε χρώμα στο δέρμα, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και πόνος. Όταν η κυκλοφορία αποκαθίσταται, τα δάχτυλα ενδέχεται να κοκκινίσουν.
Δεν χρειάζεται, μάλιστα, να επικρατεί παγωνιά. Όπως εξηγεί στο Harvard Health ο ρευματολόγος Ρόμπερτ Σμέρλινγκ, ακόμη και η είσοδος σε έναν κλιματιζόμενο χώρο ή η επαφή με την κατάψυξη του σούπερ μάρκετ μπορεί να πυροδοτήσει επεισόδιο.
Το φαινόμενο διακρίνεται σε πρωτοπαθές, χωρίς υποκείμενη νόσο, και δευτεροπαθές, όταν συνδέεται με παθήσεις όπως η συστηματική σκλήρυνση ή ο λύκος. Στις σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και πληγές στα δάχτυλα.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η σιλδεναφίλη
Η σιλδεναφίλη ανήκει στους αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5, γνωστούς ως PDE5. Τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας διευκολύνουν τη διαστολή των αγγείων και μπορούν να αυξήσουν τη ροή του αίματος στα άκρα.
Η χρήση τους στο Raynaud έχει μελετηθεί επιστημονικά. Ανασκόπηση της Cochrane, που δημοσιεύθηκε το 2023, εξέτασε εννέα μελέτες με συνολικά 411 συμμετέχοντες, κυρίως γυναίκες. Οι περισσότεροι είχαν Raynaud συνδεόμενο με συστηματική σκλήρυνση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αναστολείς PDE5 ενδέχεται να μειώνουν λίγο τη συχνότητα και τη συνολική ημερήσια διάρκεια των επεισοδίων. Κατά μέσο όρο, καταγράφηκαν περίπου τρία λιγότερα επεισόδια την εβδομάδα σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο.
Η βελτίωση στον πόνο ήταν μικρή έως ανύπαρκτη, ενώ η βεβαιότητα των ευρημάτων κρίθηκε χαμηλή, λόγω του μικρού μεγέθους των μελετών και των διαφορών στα αποτελέσματά τους.
Δεν είναι η πρώτη επιλογή για τα παγωμένα χέρια
Η προστασία από το κρύο και τις απότομες αλλαγές θερμοκρασίας αποτελεί βασικό μέρος της αντιμετώπισης. Όταν χρειάζεται φαρμακευτική θεραπεία, χρησιμοποιούνται συνήθως πρώτα άλλα αγγειοδιασταλτικά, όπως η νιφεδιπίνη.
Οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Ρευματολογικών Εταιρειών (EULAR) περιλαμβάνουν και τους αναστολείς PDE5 στις επιλογές για το Raynaud που σχετίζεται με συστηματική σκλήρυνση.
Η σιλδεναφίλη χρησιμοποιείται επίσης για την πνευμονική αρτηριακή υπέρταση, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες. Επομένως, η θεραπευτική της χρήση στις γυναίκες δεν αποτελεί από μόνη της κάτι καινούργιο.
Για το Raynaud, η επιλογή της απαιτεί ιατρική αξιολόγηση. Η σιλδεναφίλη μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες και να αλληλεπιδράσει με άλλα φάρμακα, ιδιαίτερα με νιτρώδη για τη στηθάγχη, με κίνδυνο επικίνδυνης πτώσης της πίεσης. Δεν αποτελεί φάρμακο για αυτοθεραπεία κάθε φορά που κάποιος αισθάνεται τα χέρια του κρύα.