Ιωάννα Λεβαντή: Η γυναίκα που κέρδισε 38 χρόνια ζωής και δεν σταμάτησε να αγωνίζεται για τις μεταμοσχεύσεις
Υπάρχουν άνθρωποι των οποίων η ίδια τους η ζωή αποτελεί την πιο δυνατή απόδειξη της αξίας της δωρεάς οργάνων. Άνθρωποι που κάποτε βρέθηκαν αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο να μην έχουν αύριο και σήμερα, δεκαετίες αργότερα, συνεχίζουν να ζουν, να δημιουργούν και να αγωνίζονται για να αποκτήσουν και άλλοι την ίδια ευκαιρία. Η Ιωάννα Λεβαντή είναι ένας από αυτούς τους ανθρώπους.
Πριν από 38 χρόνια υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση καρδιάς στο Λονδίνο, από τον διεθνούς φήμης καρδιοχειρουργό σερ Μαγκντί Γιακούμπ. Σήμερα, ως η μακροβιότερη μεταμοσχευμένη καρδιάς στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Μεταμοσχευμένων Καρδιάς και Πνεύμονα «Η Σκυτάλη», συνεχίζει να υπερασπίζεται με το ίδιο πάθος το δικαίωμα κάθε ασθενούς στη ζωή.
Αυτή τη φορά, η συνιδρύτρια και πρόεδρος του Συλλόγου πέρασε το κατώφλι του Υπουργείου Υγείας για έναν ιδιαίτερο λόγο: να ευχαριστήσει τον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη για τις πρωτοβουλίες στον τομέα των μεταμοσχεύσεων, απονέμοντάς του τιμητική πλακέτα.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Ιστών, στις 24 Οκτωβρίου, και την Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων, την 1η Νοεμβρίου.
Από τα πέντε χρόνια ζωής σε μια διαδρομή σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών
Η ιστορία της Ιωάννας Λεβαντή ξεκινά πολύ πριν η δωρεά οργάνων αποκτήσει τη θέση που έχει σήμερα στη δημόσια συζήτηση. Όταν οι γιατροί στην Ελλάδα της έδιναν μια εξαιρετικά περιορισμένη προοπτική ζωής, εκείνη αναζήτησε τη δυνατότητα μιας μεταμόσχευσης στο εξωτερικό.
«Οι Έλληνες γιατροί μού έδιναν πέντε χρόνια ζωής, πριν φύγω για το Λονδίνο. Ο σερ Μαγκντί Γιακούμπ ήταν καταξιωμένος καρδιοχειρουργός. Δεν υπήρχε τότε άλλη ιατρική επιλογή. Χαίρομαι που τον συναντώ και με συναντά στο πέρασμα των δεκαετιών», θυμάται.
Η μεταμόσχευση δεν της χάρισε μόνο περισσότερα χρόνια. Της έδωσε τη δυνατότητα να μετατρέψει τη δική της περιπέτεια σε συλλογική προσπάθεια.
Το 1991 συνίδρυσε τον Πανελλήνιο Σύλλογο Μεταμοσχευμένων Καρδιάς και Πνεύμονα «Η Σκυτάλη», σε μια εποχή κατά την οποία η δωρεά οργάνων εξακολουθούσε να αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις, φόβο και ελλιπή ενημέρωση.
Από τότε, η δράση της συνδέθηκε με την προσπάθεια να αλλάξει η νοοτροπία γύρω από τη δωρεά οργάνων και να ακουστεί πιο δυνατά η φωνή των μεταμοσχευμένων.
«Ιστορικά ρεκόρ στη δωρεά οργάνων και στη διάσωση συμπολιτών μας»
Κατά τη συνάντησή της με τον Υπουργό Υγείας, η Ιωάννα Λεβαντή αναφέρθηκε στην πρόοδο που, όπως υπογράμμισε, έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στον τομέα των μεταμοσχεύσεων.
«Επί διοίκησης Άδωνι Γεωργιάδη καταγράφηκαν ιστορικά ρεκόρ στη δωρεά οργάνων και στη διάσωση συμπολιτών μας», δήλωσε, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στις πρωτοβουλίες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε η πρόεδρος του Συλλόγου, κατά το προηγούμενο έτος οι μεταμοσχεύσεις προσέφεραν μια νέα ευκαιρία ζωής σε 240 ασθενείς.
Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στη συνεργασία του Υπουργείου Υγείας με τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) και στην εκστρατεία ενημέρωσης που πραγματοποιήθηκε μέσω της ΗΔΙΚΑ.
Όπως ανέφερε, ενημερωτικά ηλεκτρονικά μηνύματα στάλθηκαν σε εκατομμύρια πολίτες, με στόχο να διευκολυνθεί η εγγραφή τους στο Εθνικό Μητρώο Δωρητών Οργάνων και Ιστών. Κατά την ίδια, μόνο στην πρώτη φάση της πρωτοβουλίας καταγράφηκαν περισσότερες από 20.000 νέες εγγραφές.
Για μια γυναίκα που έχει αφιερώσει δεκαετίες στην προσπάθεια να ξεπεραστούν οι προκαταλήψεις γύρω από τη δωρεά οργάνων, η ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών αποκτά ξεχωριστή σημασία.
Κάθε νέα εγγραφή στο μητρώο δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μια μεταμόσχευση. Αποτελεί, όμως, μια συνειδητή δήλωση πρόθεσης που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για έναν άνθρωπο ο οποίος περιμένει ένα μόσχευμα.

Η επόμενη πρόκληση: Μεταμόσχευση ήπατος σε παιδί στην Ελλάδα
Στη συζήτηση τέθηκαν και οι επόμενοι στόχοι για την ανάπτυξη των μεταμοσχεύσεων στη χώρα. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η προετοιμασία για την πρώτη μεταμόσχευση ήπατος σε παιδί στην Ελλάδα, η οποία, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, είχε προγραμματιστεί για το δεύτερο εξάμηνο του 2026.
Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα απαιτητικό τομέα, στον οποίο η εξειδικευμένη ιατρική γνώση, η συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων και η οργάνωση των νοσοκομειακών υποδομών έχουν καθοριστικό ρόλο.
Στο πλαίσιο της συζήτησης έγινε επίσης αναφορά στη διμερή συμφωνία Ελλάδας και Κύπρου που υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2024, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας των δύο χωρών στον τομέα των μεταμοσχεύσεων.
Οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται στη διαρκή προσπάθεια διεύρυνσης των θεραπευτικών δυνατοτήτων και της πρόσβασης των ασθενών σε εξειδικευμένες υπηρεσίες.
Δύο γυναίκες, δύο μεταμοσχεύσεις, δεκαετίες ζωής
Ιδιαίτερο ανθρώπινο χαρακτήρα είχε η παρουσία της αντιπροέδρου του Συλλόγου, Άννας Ντίνα, η οποία έχει υποβληθεί σε μεταμόσχευση πνεύμονα. Η ημέρα της συνάντησης συνέπεσε με μια σημαντική προσωπική επέτειο: τη συμπλήρωση 24 χρόνων από τη μεταμόσχευσή της.
Δύο γυναίκες, λοιπόν, με διαφορετικές διαδρομές αλλά με μια κοινή εμπειρία που τις συνδέει βαθιά: τη ζωή μετά τη μεταμόσχευση. Η μία μετρά 38 χρόνια με μια μεταμοσχευμένη καρδιά. Η άλλη συμπληρώνει 24 χρόνια με μεταμοσχευμένο πνεύμονα.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται χιλιάδες καθημερινές στιγμές που έγιναν δυνατές χάρη στη δωρεά οργάνων. Οικογενειακές γιορτές, συναντήσεις, μικρές χαρές και όλα εκείνα που συχνά θεωρούμε δεδομένα, μέχρι τη στιγμή που κινδυνεύουμε να τα χάσουμε.
Στην επίσκεψη συμμετείχαν επίσης οι εθελόντριες του Συλλόγου Ελισάβετ Παπαγεωργίου και Μαίρη Φωτοπούλου.
Η τιμητική πλακέτα και τα αιτήματα του Συλλόγου
Η απονομή της τιμητικής πλακέτας στον Άδωνι Γεωργιάδη αποτέλεσε την κεντρική συμβολική στιγμή της επίσκεψης. Παράλληλα, η πρόεδρος του Συλλόγου είχε εκτενή συζήτηση με τον υπουργό για βασικά ζητήματα που απασχολούν τους μεταμοσχευμένους και για τις ανάγκες περαιτέρω ενίσχυσης του τομέα των μεταμοσχεύσεων.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης ευχαρίστησε τις εκπροσώπους της «Σκυτάλης» για την επίσκεψη και διαβεβαίωσε ότι παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων στην Ελλάδα, επιδιώκοντας τη συνεχή βελτίωση των σχετικών υπηρεσιών.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε σε θερμό κλίμα, με κοινό σημείο αναφοράς την ανάγκη να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η δωρεά οργάνων και η φροντίδα των ανθρώπων που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση.

«Μην κρατάτε τα όργανά σας για τους ουρανούς»
Υπάρχει μια φράση που συνοδεύει την Ιωάννα Λεβαντή σχεδόν σε ολόκληρη τη διαδρομή της. Τη συνάντησε ως επιγραφή στο νοσοκομείο Harefield της Αγγλίας, όταν είχε ταξιδέψει για να υποβληθεί στη μεταμόσχευση που θα άλλαζε τη ζωή της:
«Μην κρατάτε τα όργανά σας για τους ουρανούς. Οι ουρανοί ξέρουν ότι τα χρειαζόμαστε στη γη».
Για την ίδια, αυτή η φράση έγινε κάτι περισσότερο από ένα σύνθημα. Έγινε στάση ζωής. Σήμερα, 38 χρόνια μετά τη μεταμόσχευσή της, εξακολουθεί να υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε δωρεά οργάνων υπάρχει μια ανθρώπινη ιστορία που μπορεί να συνεχιστεί.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα της επίσκεψης στο Υπουργείο Υγείας. Πέρα από τις τιμητικές διακρίσεις, τις πρωτοβουλίες και τους αριθμούς, η δωρεά οργάνων αφορά κάτι βαθιά ανθρώπινο: τη δυνατότητα να μη σταματήσει μια ζωή εκεί όπου κάποτε όλα έδειχναν πως τελειώνουν.