Οι 4 κρυφοί κίνδυνοι για την υγεία από την υπερβολική παραμονή σε κλειστούς χώρους

Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί περνούν λιγότερες από δύο ώρες την εβδομάδα σε εξωτερικούς χώρους, σύμφωνα με νέα εθνική έρευνα της Nature & Health Alliance, στην οποία συμμετείχαν ερευνητές του Πανεπιστημίου Texas A&M.

Ο δρ. Τζον Λα Πούμα, γιατρός από την Καλιφόρνια και ειδικός στην ιατρική που βασίζεται στη φύση, υποστηρίζει ότι η παραμονή σε εσωτερικούς χώρους μπορεί να επιβαρύνει την υγεία περισσότερο απ’ όσο αντιλαμβανόμαστε. Στο βιβλίο του Indoor Epidemic επισημαίνει ότι οι άνθρωποι περνούν περίπου το 93% της ζωής τους σε κλειστούς χώρους, πληρώνοντας ένα «κρυφό τίμημα» στην υγεία τους, σύμφωνα με το δημοσίευμα της nypost.

Όπως εξηγεί, πολλοί αισθάνονται εξαντλημένοι ακόμη και μετά από έναν ολόκληρο βραδινό ύπνο, χρειάζονται καφέ για να λειτουργήσουν, καταρρέουν ενεργειακά το μεσημέρι και δυσκολεύονται να κοιμηθούν το βράδυ. Ο ίδιος αποδίδει μέρος αυτών των προβλημάτων στην υπερβολική παραμονή σε εσωτερικούς χώρους και επισημαίνει τέσσερις βασικές επιπτώσεις.

1. Κακός ύπνος

Το φυσικό φως είναι συχνά πολύ πιο έντονο από τον φωτισμό μέσα στα σπίτια και στα γραφεία, αποτελώντας σημαντικό σήμα για τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού, δηλαδή του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού.

Όταν αυτό δεν συγχρονίζεται σωστά, ο οργανισμός δυσκολεύεται να ακολουθήσει έναν σταθερό κύκλο ύπνου και εγρήγορσης. Ο Λα Πούμα συνιστά να περνάμε περίπου 10 λεπτά σε εξωτερικό χώρο μέσα στην πρώτη ώρα μετά το πρωινό ξύπνημα, ώστε το φυσικό φως να βοηθά στη ρύθμιση του βιολογικού ρολογιού.

2. Επαγγελματική εξουθένωση

Ο ειδικός χρησιμοποιεί τον όρο «υπερεπεξεργασμένος χρόνος» για τις ώρες που χάνονται μπροστά στις οθόνες, στο ατελείωτο σκρολάρισμα και στις ψηφιακές περισπασμούς. Όπως υποστηρίζει, το περιβάλλον μας μπορεί να συμβάλλει στην επαγγελματική εξουθένωση και όχι μόνο η έλλειψη θέλησης ή αντοχής.

Προτείνει να σηκωνόμαστε κάθε ώρα, να πηγαίνουμε στο παράθυρο και να κοιτάζουμε έξω για ένα λεπτό. Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, βοηθά τα μάτια να χαλαρώσουν, μπορεί να μειώσει την ένταση γύρω από τους κροτάφους και τον πονοκέφαλο, ενώ συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κόπωσης.

«Τα μάτια σας χρειάζονται να κοιτούν μακριά, όπως οι πνεύμονές σας χρειάζονται αέρα», σημειώνει.

3. Πνευματική θολούρα

Η παραμονή σε χώρους με ανεπαρκή αερισμό μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση διοξειδίου του άνθρακα. Σε τέτοιους χώρους, τα επίπεδα CO₂ μπορεί να ξεπεράσουν τα 1.000 μέρη ανά εκατομμύριο, ενώ ορισμένες έρευνες έχουν συνδέσει τις αυξημένες συγκεντρώσεις με μειωμένη γνωστική απόδοση.

Έτσι, η δυσκολία συγκέντρωσης και η αίσθηση πνευματικής θολούρας που εμφανίζεται συχνά το απόγευμα ενδέχεται να έχουν και βιολογική εξήγηση. Ο Λα Πούμα συνιστά καλύτερο αερισμό και διαλείμματα σε εξωτερικούς χώρους. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ, η συγκέντρωση ορισμένων ρύπων μπορεί να είναι δύο έως πέντε φορές υψηλότερη σε εσωτερικούς χώρους σε σύγκριση με τους εξωτερικούς.

4. Κοιλιακό λίπος

Η διαταραχή του βιολογικού ρολογιού μπορεί, σύμφωνα με τον ειδικό, να επηρεάσει τον φυσιολογικό ημερήσιο ρυθμό της κορτιζόλης, της ορμόνης που συνδέεται με την αντίδραση του οργανισμού στο στρες.

Η κορτιζόλη φυσιολογικά αυξάνεται και μειώνεται μέσα στην ημέρα, ενώ έρευνες έχουν συνδέσει τις διαταραχές της με μεγαλύτερη συσσώρευση κοιλιακού και σπλαχνικού λίπους. Ο Λα Πούμα προτείνει έκθεση στο φυσικό φως την κατάλληλη ώρα, ιδιαίτερα νωρίς το πρωί, ώστε να υποστηρίζεται ο φυσιολογικός ρυθμός της ορμόνης.

Τα 17 λεπτά που μπορεί να κάνουν τη διαφορά

Ο γιατρός υποστηρίζει ότι η απλή παρουσία έξω για λίγα λεπτά κατά τη μετακίνηση από το αυτοκίνητο στο γραφείο δεν αρκεί απαραίτητα. Προτείνει τουλάχιστον 17 λεπτά συνειδητής παραμονής σε εξωτερικό χώρο καθημερινά, κατά προτίμηση σε μέρος με πράσινο ή κοντά στο νερό.

Συνιστά να κοιτάζουμε τον ουρανό και τα σύννεφα το πρωί, ώστε να βοηθάμε τον οργανισμό να συγχρονίζεται με τον φυσικό κύκλο της ημέρας. Όσοι ζουν σε μεγάλες πόλεις χωρίς εύκολη πρόσβαση στον ουρανό μπορούν να κοιτούν προς ένα μακρινό κτίριο ή από ένα ανοιχτό παράθυρο όταν δεν είναι εφικτό να βγουν έξω.

«Τα 17 λεπτά την ημέρα είναι η ελάχιστη αποτελεσματική δόση για να αρχίσει να αλλάζει η πορεία αυτών των τεσσάρων προβλημάτων», υποστηρίζει ο Λα Πούμα, προσθέτοντας ότι ο χρόνος στη φύση μπορεί να λειτουργήσει σαν «φάρμακο» για τον οργανισμό.