Οι δύο πρωθυπουργοί της Ελλάδας που επιλέχθηκαν από βασιλιάδες χωρίς να έχουν κερδίσει εκλογές | Σαν σήμερα 6 Οκτωβρίου
Στις 6 Οκτωβρίου 1910, ο Ελευθέριος Βενιζέλος γίνεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός της Ελλάδας. Ακριβώς 45 χρόνια αργότερα, στις 6 Οκτωβρίου 1955, πρωθυπουργός για πρώτη φορά γίνεται και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Δύο πολιτικοί που κυριάρχησαν σε διαφορετικές εποχές της νεότερης ελληνικής ιστορίας ανέλαβαν για πρώτη φορά την εξουσία την ίδια ημερομηνία και μάλιστα κανείς από τους δύο μετά από εκλογική νίκη. Ο Βενιζέλος διορίστηκε πρωθυπουργός από τον Γεώργιο Α΄, ενώ ο Καραμανλής έλαβε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον βασιλιά Παύλο μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπάγου.
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος στον πρωθυπουργικό θώκο
Ο Βενιζέλος έφτασε στην Αθήνα μέσα στο ταραγμένο πολιτικό κλίμα που είχε δημιουργήσει το Κίνημα στο Γουδή του 1909. Ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος αναζητούσε έναν πολιτικό που θα μπορούσε να προωθήσει βαθιές μεταρρυθμίσεις χωρίς να ταυτίζεται με το παλιό κομματικό σύστημα και στράφηκε στον ήδη γνωστό από την Κρητική Πολιτεία, Βενιζέλο.
Το παράδοξο είναι ότι, όταν ανέλαβε την κυβέρνηση, δεν διέθετε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Μετά την παραίτηση του Στέφανου Δραγούμη, ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ κάλεσε τον Βενιζέλο στα ανάκτορα την 1η και 2α Οκτωβρίου. Οι δύο άνδρες συζήτησαν την πολιτική κρίση και λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 Οκτωβρίου, ο Βενιζέλος σχημάτισε την πρώτη κυβέρνησή του, αναλαμβάνοντας παράλληλα τα υπουργεία Στρατιωτικών και, προσωρινά, Ναυτικών.
Η πρώτη του κυβέρνηση δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει την αναγκαία κοινοβουλευτική στήριξη. Η λύση ήταν οι κάλπες: στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1910 οι αντίπαλοί του απείχαν και οι Φιλελεύθεροι κυριάρχησαν. Η άνοδος του Βενιζέλου είχε πλέον αποκτήσει και ισχυρή κοινοβουλευτική βάση.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ως επιλογή του Παύλου
Σαράντα πέντε χρόνια αργότερα, η 6η Οκτωβρίου θα σηματοδοτούσε την έναρξη μιας άλλης μεγάλης πολιτικής διαδρομής.
Ο Αλέξανδρος Παπάγος πέθανε το βράδυ της 4ης Οκτωβρίου 1955, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα της διαδοχής του. Η προφανής επιλογή έμοιαζε να είναι ο Στέφανος Στεφανόπουλος, τον οποίο ο ίδιος ο Παπάγος είχε ορίσει αναπληρωτή πρωθυπουργό λίγες ώρες πριν από τον θάνατό του. Στη συζήτηση για την επόμενη ημέρα βρισκόταν επίσης ο έτερος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Παναγιώτης Κανελλόπουλος.
Ο βασιλιάς Παύλος, όμως, επέλεξε την έκπληξη.
Το βράδυ της 5ης Οκτωβρίου κάλεσε τον 48χρονο τότε Κωνσταντίνο Καραμανλή, υπουργό Δημοσίων Έργων και έναν από τους ανερχόμενους πολιτικούς του Ελληνικού Συναγερμού, και του ανέθεσε τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η επιλογή προκάλεσε αίσθηση, ακριβώς επειδή ο Καραμανλής δεν θεωρούνταν ο αυτονόητος διάδοχος του Παπάγου. Στις 6 Οκτωβρίου ορκίστηκε για πρώτη φορά πρωθυπουργός.
Ούτε εκείνος είχε προηγουμένως κερδίσει εκλογές ως αρχηγός κόμματος. Πρώτα πήρε τη βασιλική εντολή και στη συνέχεια έπρεπε να αποδείξει ότι μπορούσε να ελέγξει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στις 12 Οκτωβρίου η κυβέρνησή του έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης με 200 ψήφους υπέρ, ενώ λίγους μήνες αργότερα ο Καραμανλής ίδρυσε την ΕΡΕ και κέρδισε τις εκλογές του Φεβρουαρίου 1956.
Η σύμπτωση της 6ης Οκτωβρίου είναι περισσότερο από ένα ημερολογιακό παράδοξο. Το 1910 και το 1955, δύο βασιλιάδες επέλεξαν δύο πολιτικούς που δεν είχαν ακόμη κερδίσει εθνικές εκλογές ως αρχηγοί — και οι δύο επιλογές αποδείχθηκαν αφετηρία πολιτικών εποχών που σημάδεψαν την Ελλάδα για δεκαετίες.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1825: Ολοκληρώνεται η πρώτη φάση της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγίου, με τις δυνάμεις του Κιουταχή να αποτυγχάνουν να κάμψουν την ελληνική αντίσταση. Η πολιορκία θα συνεχιστεί και θα κορυφωθεί με την Έξοδο τον Απρίλιο του 1826.
1908: Η Αυστροουγγαρία προσαρτά τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, προκαλώντας τη Βοσνιακή Κρίση και οξύνοντας τις σχέσεις με τη Σερβία. Η κρίση θεωρείται ένας από τους σημαντικούς σταθμούς στην πορεία προς τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1910: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος γίνεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός της Ελλάδας, εγκαινιάζοντας μία από τις σημαντικότερες και πιο καθοριστικές πολιτικές διαδρομές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
1912: Στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, ελληνικές δυνάμεις επικρατούν στο ύψωμα Τρέτιμος και εισέρχονται στη Δεσκάτη, μόλις μία ημέρα μετά την επίσημη είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο.
1927: Ο «Τραγουδιστής της Τζαζ», με πρωταγωνιστή τον Αλ Τζόλσον, κάνει πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη. Η τεράστια επιτυχία του επιταχύνει τη μετάβαση από τον βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο.
1955: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής γίνεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός, μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπάγου, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην ελληνική πολιτική ζωή.
1973: Αρχίζει ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ, όταν Αίγυπτος και Συρία εξαπολύουν αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον του Ισραήλ. Η σύγκρουση εξελίσσεται σε μία από τις κρισιμότερες στη σύγχρονη ιστορία της Μέσης Ανατολής.
1976: Επιβατικό αεροσκάφος της Cubana de Aviación, η πτήση 455, ανατινάζεται μετά την απογείωσή του από τα Μπαρμπάντος. Και οι 73 επιβαίνοντες σκοτώνονται σε μία από τις σοβαρότερες τρομοκρατικές επιθέσεις στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας.
1995: Ανακοινώνεται η ανακάλυψη του 51 Pegasi b, του πρώτου εξωπλανήτη που εντοπίστηκε να περιφέρεται γύρω από άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο, ανοίγοντας νέα εποχή στην έρευνα πλανητικών συστημάτων πέρα από το δικό μας.
1998: Ο φοιτητής Μάθιου Σέπαρντ δέχεται άγρια επίθεση στο Ουαϊόμινγκ. Πεθαίνει έξι ημέρες αργότερα και η υπόθεσή του γίνεται παγκόσμιο σύμβολο της μάχης κατά της ομοφοβικής βίας.
2000: Ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς αναγνωρίζει την εκλογική του ήττα μετά τις μαζικές διαδηλώσεις στο Βελιγράδι, σηματοδοτώντας το τέλος της εξουσίας του στη Γιουγκοσλαβία.
Γεννήσεις
1849 – Βασίλειος Ζαχάρωφ, Έλληνας επιχειρηματίας, μια από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, γνωστός διεθνώς ως «έμπορος του θανάτου». Γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη, δραστηριοποιήθηκε στον χώρο της πολεμικής βιομηχανίας, προωθώντας όπλα και πολεμικά πλοία σε ανταγωνιζόμενες χώρες, γεγονός που του απέφερε αμύθητη περιουσία αλλά και φήμη δίχως ηθικά όρια. Παράλληλα, επένδυσε σε τράπεζες, σε βιομηχανίες και σε τυχερά παιχνίδια, ενώ διατηρούσε σχέσεις με ηγεμόνες και πολιτικούς της Ευρώπης. Αν και κατηγορήθηκε για διαφθορά και ίντριγκες, αναγνωρίστηκε και για φιλανθρωπικές δωρεές. Η μυθιστορηματική του ζωή τον καθιέρωσε ως θρυλική, πλην σκοτεινή, φιγούρα της διεθνούς ιστορίας.
1918 – Ρολάν Γκαρός (Roland Garros), Γάλλος αεροπόρος, πρωτοπόρος της αεροπλοΐας και ήρωας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Γεννημένος το 1888 στη Ρεϋνιόν, διακρίθηκε για τις τολμηρές του πτήσεις και το 1913 έγινε ο πρώτος που διέσχισε τη Μεσόγειο χωρίς στάση, από το Σαιν-Ραφαέλ στη Τυνησία. Στον πόλεμο υπηρέτησε ως πιλότος μαχητικών και εισήγαγε καινοτομίες στον οπλισμό των αεροσκαφών, συμβάλλοντας στην εξέλιξη της αεροπορίας. Σκοτώθηκε το 1918 σε αερομαχία, λίγο πριν από τη λήξη του πολέμου. Προς τιμήν του, το γαλλικό γήπεδο τένις που φιλοξενεί το Roland Garros (French Open) φέρει το όνομά του, διαιωνίζοντας τη μνήμη του.
Θάνατοι
1989 – Μπέτι Ντέιβις (Bette Davis), Αμερικανίδα ηθοποιός, μία από τις μεγαλύτερες σταρ και θρύλους του κλασικού Χόλιγουντ. Γεννημένη το 1908, ξεχώρισε για το έντονο βλέμμα, τις εκρηκτικές ερμηνείες και τη διάθεση να υποδύεται σύνθετους, συχνά σκοτεινούς χαρακτήρες, σε αντίθεση με τα στερεότυπα της εποχής. Βραβεύτηκε με δύο Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου για τις ταινίες «Dangerous» (1935) και «Jezebel» (1938), ενώ άφησε ανεξίτηλο στίγμα σε ταινίες όπως «All About Eve» (1950) και «What Ever Happened to Baby Jane?» (1962). Με περισσότερες από πέντε δεκαετίες καριέρας, υπήρξε σύμβολο επαγγελματισμού και ανεξαρτησίας, κατακτώντας μια θέση στο πάνθεον των αληθινών θρύλων του κινηματογράφου.
2019 – Τζίντζερ Μπέικερ (Ginger Baker), Άγγλος ντράμερ, ιδρυτικό μέλος του θρυλικού συγκροτήματος Cream μαζί με τον Έρικ Κλάπτον και τον Τζακ Μπρους. Γεννημένος το 1939, θεωρείται ένας από τους πιο πρωτοποριακούς και εκρηκτικούς ντράμερ της ροκ, συνδυάζοντας τη δύναμη του τζαζ παιξίματος με αφρικανικούς ρυθμούς. Με επιτυχίες όπως «Sunshine of Your Love» και «White Room» άφησε ανεξίτηλο στίγμα στη ροκ μουσική των ’60s. Παράλληλα συνεργάστηκε με μεγάλες μορφές, από τον Φέλα Κούτι έως τους Blind Faith. Η εκρηκτική του προσωπικότητα και το απαράμιλλο στυλ τον καθιέρωσαν ως έναν από τους κορυφαίους ντράμερ όλων των εποχών.
Εορτολόγιο
Ερωτηίδα, Θωμάς
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Γεωπικοιλότητας
Εθνική Εβδομάδα Εξυπηρέτησης Πελατών
Παγκόσμια Ημέρα για την Εγκεφαλική Παράλυση