Proficiency σε τρεις ημέρες και παράδοση στο σπίτι – Καταγγελίες για τίτλους χωρίς γνώσεις, παρέμβαση ζητά το ΑΣΕΠ

Για άλλους, το Proficiency σημαίνει χρόνια μαθημάτων, διάβασμα και αγωνία μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα. Στην ελληνική αγορά, όμως, διαφημίζεται ακόμη και ως υπόθεση τριών ημερών. Οι υποσχέσεις για πιστοποιητικά γλωσσομάθειας με επιτυχία 99%, μαζί με καταγγελίες για τίτλους που φθάνουν στο σπίτι χωρίς συμμετοχή σε εξετάσεις, φέρνουν στο προσκήνιο ένα ερώτημα: πόση γνώση βρίσκεται πίσω από το χαρτί;

Το ζήτημα κινητοποιεί την Ένωση Εξεταστών Γλωσσών στην Ευρώπη, ALTE, ενώ ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, ζητά αυστηρότερους ελέγχους και προτείνει εξετάσεις πραγματικών γλωσσικών δεξιοτήτων. Όπως προκύπτει από ρεπορτάζ του Euronews, οι ανησυχίες αφορούν και την αξιοπιστία προσόντων που μπορούν να δώσουν μόρια για μια θέση στο Δημόσιο.

Από τα μαθήματα στο «πιστοποιητικό κατ’ οίκον»

Στο φόρουμ της ALTE, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου στο Ινστιτούτο Γκαίτε της Αθήνας, παρουσιάστηκαν διαφημίσεις που υπόσχονται Lower ή Proficiency σε δύο έως τέσσερις μήνες, άριστη γνώση αγγλικών με 30 ώρες διδασκαλίας και σχεδόν εξασφαλισμένη επιτυχία.

Ο Θάνος Παπαϊωάννου στάθηκε ιδιαίτερα στο διαφημιζόμενο ποσοστό επιτυχίας 99% στο Proficiency, θέτοντας ζήτημα αξιοπιστίας μιας διαδικασίας που υποτίθεται ότι πιστοποιεί απαιτητικές γλωσσικές δεξιότητες.

Ακόμη πιο σοβαρές ήταν οι καταγγελίες που μετέφερε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας, Γιώργος Χριστόπουλος. Αναφερόμενος σε κέντρο ξένων γλωσσών στην Ελευσίνα, υποστήριξε ότι υποψήφιοι πληρώνουν από 500 έως 1.500 ευρώ, ανάλογα με τον τίτλο, χωρίς να προσέρχονται στις εξετάσεις, και παραλαμβάνουν το πιστοποιητικό στο σπίτι.

Ο ίδιος περιέγραψε περιπτώσεις απονομής πιστοποιητικών επιπέδου C2 σε ανθρώπους με γνώσεις επιπέδου B1. Πρόκειται για καταγγελίες που θέτουν υπό αμφισβήτηση την αντιστοιχία ανάμεσα στο αναγραφόμενο επίπεδο και στις πραγματικές δυνατότητες του κατόχου.

Η ALTE βλέπει πρόβλημα με βάθος και διάρκεια

Η ανησυχία για την ελληνική αγορά είχε τεθεί στην ALTE κατά τη διάρκεια του διεθνούς συνεδρίου της στο Μόναχο, νωρίτερα μέσα στη χρονιά.

Ο Ντάρεν Πέρετ, μέλος της Μόνιμης Επιτροπής και ελεγκτής της ένωσης, δήλωσε στο Euronews ότι ακολούθησε έρευνα, από την οποία η ALTE σχημάτισε την εκτίμηση πως το πρόβλημα είναι συστημικό και διαδεδομένο στην Ελλάδα.

Το φόρουμ στην Αθήνα αποτέλεσε το επόμενο βήμα, με τη συμμετοχή εκπροσώπων εξεταστικών φορέων, πανεπιστημίων, της εκπαίδευσης και της πολιτείας. Η ένωση σχεδιάζει να συγκεντρώσει τα συμπεράσματα και τις προτάσεις της και να τα υποβάλει στους αρμόδιους ελληνικούς φορείς, αναμένοντας απάντηση για τη συνέχεια.

Πρόκειται για πρωτοβουλία της ευρωπαϊκής ένωσης εξεταστών γλωσσών, όχι για ανακοινωμένη διαδικασία ελέγχου ή κυρώσεων από θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όταν το χαρτί δίνει μόρια, η αξιοπιστία αφορά όλους

Το διακύβευμα ξεπερνά την αγορά ξένων γλωσσών. Όταν ένα πιστοποιητικό χρησιμοποιείται για την κατάταξη υποψηφίων, η αξιοπιστία του επηρεάζει και τους υπόλοιπους που διεκδικούν την ίδια θέση.

Αυτό είναι και το ζήτημα που αναδεικνύει ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ: αν ο τίτλος δεν αντανακλά πραγματικές γνώσεις, υπονομεύεται η ίδια η διαδικασία αξιολόγησης προσόντων.

Στη συζήτηση μπήκε και μια διαφορετική διαδρομή απόκτησης γλωσσικών προσόντων. Ο Θάνος Παπαϊωάννου επικαλέστηκε διαφήμιση για μεταπτυχιακό στην Ιταλία με σημειώσεις στα ελληνικά, θέτοντας το ερώτημα πώς ένας τέτοιος τίτλος μπορεί να λειτουργεί και ως απόδειξη άριστης γνώσης ιταλικών, χωρίς αντίστοιχη εξέταση γλωσσικής επάρκειας.

Η ίδια ανησυχία αφορά και τη χρήση πιστοποιητικών για μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό, όπου ο κάτοχος καλείται να ανταποκριθεί στην πράξη στις απαιτήσεις της γλώσσας.

Εξετάσεις από το ΑΣΕΠ το 2029 – Η πρόταση και η προϋπόθεση

Ο Θάνος Παπαϊωάννου πρότεινε το ΑΣΕΠ να εξετάζει το ίδιο τους υποψηφίους σε αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά από το 2029, υπό την προϋπόθεση ότι θα του διατεθούν τα απαραίτητα μέσα. Πρόκειται για πρόταση και όχι για αλλαγή που έχει ήδη αποφασιστεί.

Μέχρι τότε, ζήτησε ενίσχυση των ελέγχων στους φορείς πιστοποίησης, με ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικτυακές εξετάσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται βασικά ερωτήματα: ποιος βρίσκεται πραγματικά μπροστά στην οθόνη, πώς ταυτοποιείται και πώς διασφαλίζεται ότι δεν δέχεται βοήθεια.

Παράλληλα, πρότεινε να μεταφερθεί η αρμοδιότητα επαγγελματικής αναγνώρισης τίτλων από το ΑΤΕΕΝ του υπουργείου Παιδείας στον ΔΟΑΤΑΠ. Όπως ανέφερε, έχει ήδη παρουσιάσει τους προβληματισμούς του στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και σχεδιάζει να τους συμπεριλάβει στην ετήσια έκθεση του ΑΣΕΠ.

Για όσους αφιέρωσαν χρόνο και χρήματα για να μάθουν μια ξένη γλώσσα, η συζήτηση αυτή έχει πολύ συγκεκριμένο βάρος. Η αξία ενός πιστοποιητικού στηρίζεται στην εμπιστοσύνη ότι ο κάτοχός του γνωρίζει όσα αυτό βεβαιώνει — ιδίως όταν το ίδιο χαρτί μπορεί να κρίνει μια επαγγελματική ευκαιρία.