Νέα εποχή για όσους νίκησαν τον καρκίνο στην Ελλάδα: Η ρύθμιση που βάζει τέλος σε συγκεκριμένο εμπόδιο
Το Δικαίωμα στη Λήθη για ανθρώπους με προηγούμενη διάγνωση καρκίνου κατοχυρώνεται πλέον νομοθετικά στην Ελλάδα, με τη νέα ρύθμιση να θέτει συγκεκριμένους περιορισμούς στη χρήση των δεδομένων της ασθένειας σε ασφαλιστικές συμβάσεις που συνδέονται με καταναλωτική πίστη.
Η διάταξη περιλαμβάνεται στον Νόμο 5317/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 10 Ιουλίου 2026. Η εφαρμογή της προβλέπεται από τις 20 Νοεμβρίου 2026.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, όταν έχουν συμπληρωθεί πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της θεραπείας, τα στοιχεία που αφορούν προηγούμενη ογκολογική διάγνωση δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για τον συγκεκριμένο ασφαλιστικό σκοπό.
Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση
Η νομοθετική διάταξη αναφέρει:
«Απαγορεύεται η χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που σχετίζονται με τη διάγνωση ογκολογικής ασθένειας καταναλωτή για σκοπούς ασφαλιστικής σύμβασης συνδεδεμένης με σύμβαση πίστωσης, εφόσον έχουν παρέλθει πέντε έτη από την ολοκλήρωση της θεραπείας του».
Με απλά λόγια, η πρόβλεψη αφορά ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου που έχουν ολοκληρώσει την ενεργό θεραπεία τους και έχουν συμπληρώσει την απαιτούμενη πενταετία χωρίς υποτροπή.
Η αλλαγή αφορά τις ασφαλιστικές συμβάσεις που συνδέονται με καταναλωτική πίστη, ενώ η έναρξη ισχύος της συγκεκριμένης διάταξης έχει οριστεί για τις 20 Νοεμβρίου.
Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) χαιρετίζει τη νομοθετική εξέλιξη, καθώς το Δικαίωμα στη Λήθη αποτελεί πλέον μέρος του ελληνικού θεσμικού πλαισίου.
Η πενταετία και το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η συγκεκριμένη προσέγγιση συνδέεται με την ευρωπαϊκή πολιτική για τη ζωή των ανθρώπων μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας για καρκίνο. Η λογική του Δικαιώματος στη Λήθη είναι ότι μια παλαιότερη διάγνωση δεν θα πρέπει, μετά την παρέλευση συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, να δημιουργεί εμπόδια σε οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες.
Ο πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης, αναφέρεται στη διαδικασία που προηγήθηκε της νομοθετικής ρύθμισης:
«Η ΕΛΛΟΚ, ως o Εθνικός Κόμβος της Ευρωπαϊκής Αποστολής για τον Καρκίνο (Hellenic Cancer Mission Hub), μαζί με τις οργανώσεις-μέλη της και σημαντικούς συνοδοιπόρους, όπως η Πίστη Κρυσταλλίδου και το WinCancer, εργαστήκαμε συστηματικά προκειμένου να κατοχυρωθεί και στην Ελλάδα το Δικαίωμα στη Λήθη».
Ο ίδιος περιγράφει τον ρόλο της Ομοσπονδίας στη διαμόρφωση του πλαισίου, σημειώνοντας:
«Λειτουργήσαμε ως μία γέφυρα μεταξύ των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων και της εφαρμογής τους σε εθνικό επίπεδο, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ ασθενών, αρμόδιων δημόσιων αρχών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής, του τραπεζικού και ασφαλιστικού τομέα και όλων των εμπλεκόμενων φορέων».
Η Ελλάδα υιοθετεί το όριο των πέντε ετών που εφαρμόζεται, σύμφωνα με την ΕΛΛΟΚ, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ο Γιώργος Καπετανάκης αναφέρει χαρακτηριστικά:
«Η νομοθετική κατοχύρωση για το Δικαίωμα στη Λήθη αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για όλα τα άτομα με εμπειρία καρκίνου στην Ελλάδα. Πρώτα από όλα, διαμορφώνει ένα απλό, διαφανές και συνεκτικό πλαίσιο προστασίας ώστε τα άτομα με ιστορικό καρκίνου να μην αντιμετωπίζουν αδικαιολόγητα εμπόδια λόγω της προηγούμενης διάγνωσής τους. Επίσης, τοποθετεί την Ελλάδα ανάμεσα στις πλέον πρωτοπόρες χώρες της Ευρώπης, υιοθετώντας το ελάχιστο χρονικό όριο των πέντε ετών μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, το οποίο εφαρμόζουν σήμερα η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ισπανία».
Με τη νέα διάταξη, το ιστορικό καρκίνου, μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης πενταετίας, αποκτά διαφορετική αντιμετώπιση στο συγκεκριμένο πεδίο των ασφαλιστικών συμβάσεων που συνδέονται με πίστωση.
Η ΕΛΛΟΚ υποστηρίζει ότι η εφαρμογή της ρύθμισης μπορεί να αποτελέσει βάση για περαιτέρω συνεργασία μεταξύ οργανώσεων ασθενών, δημόσιων φορέων, ασφαλιστικών και τραπεζικών οργανισμών, με αντικείμενο τη μείωση των ανισοτήτων που αντιμετωπίζουν άνθρωποι μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας τους.