Πώς οι Dire Straits έγιναν οι αγαπημένοι της Generation Z -Από το TikTok στα δύο δισεκατομμύρια streams

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας μουσικών δεδομένων Chartmetric, περισσότερα από 33.000 νέα βίντεο με μουσική των Dire Straits ανεβαίνουν κάθε εβδομάδα.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, οι Dire Straits ήταν κάτι πολύ περισσότερο από ένα επιτυχημένο βρετανικό συγκρότημα. Ήταν η επιτομή της εποχής του CD, των γηπέδων γεμάτων με δεκάδες χιλιάδες θεατές και μιας μουσικής βιομηχανίας που ανακάλυπτε νέους τρόπους να μετατρέπει τους ροκ σταρ σε παγκόσμια φαινόμενα. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, θα περίμενε κανείς πως το όνομα του Μαρκ Νόπφλερ και της μπάντας του θα ανήκε αποκλειστικά στη σφαίρα της νοσταλγίας. Αντί γι’ αυτό, οι Dire Straits βιώνουν μια αναπάντεχη αναγέννηση.

Στο TikTok χορεύουν υπό τους ήχους του «Walk of Life»

Το φαινόμενο είναι τόσο εντυπωσιακό ώστε έχει αρχίσει να απασχολεί τη μουσική βιομηχανία. Στο TikTok, εκατοντάδες βίντεο νέων που χορεύουν υπό τους ήχους του «Walk of Life» συγκεντρώνουν εκατομμύρια προβολές. Έφηβοι στα δωμάτιά τους, εργάτες σε οικοδομές, επαγγελματίες χορευτές αλλά και απλοί χρήστες από κάθε γωνιά του κόσμου χρησιμοποιούν το τραγούδι ως soundtrack για βίντεο που συχνά γίνονται viral. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας μουσικών δεδομένων Chartmetric, περισσότερα από 33.000 νέα βίντεο με μουσική των Dire Straits ανεβαίνουν κάθε εβδομάδα, αριθμός δεκατέσσερις φορές μεγαλύτερος σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

«Είναι κάπως σουρεαλιστικό»

Το TikTok, ωστόσο, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Στο Spotify, το συγκρότημα αποκτά περισσότερους από δύο εκατομμύρια νέους ακροατές κάθε χρόνο, ενώ το «Sultans of Swing», το τραγούδι που τους σύστησε στον κόσμο το 1978, πλησιάζει πλέον τα δύο δισεκατομμύρια αναπαραγωγές. Παράλληλα, σχεδόν το 30% των ακολούθων τους στο Instagram είναι κάτω των 25 ετών, στοιχείο που δείχνει ότι δεν πρόκειται απλώς για ανακύκλωση της νοσταλγίας των μεγαλύτερων γενιών.

Για μια μπάντα που σταμάτησε να υπάρχει ουσιαστικά το 1992 και διαλύθηκε οριστικά το 1995, η σημερινή απήχηση μοιάζει σχεδόν παράδοξη. Ο Γκάι Φλέτσερ, επί χρόνια κιμπορντίστας των Dire Straits και δημιουργός του χαρακτηριστικού συνθεσάιζερ που ανοίγει το «Walk of Life», παραδέχεται μιλώντας προ ημερών στην εφημερίδα The Telegraph ότι η αναβίωση αυτή προκαλεί έκπληξη. «Είναι κάπως σουρεαλιστικό, ναι», λέει. «Από την άλλη, όμως, όχι και τόσο. Η μουσική ήταν πάντα εκεί, περιμένοντας στο περιθώριο».

Η εξήγηση που δίνουν αρκετοί αναλυτές της μουσικής βιομηχανίας ξεπερνά την απλή μεταβίβαση μουσικών προτιμήσεων από γονείς σε παιδιά. Οι Dire Straits φαίνεται να εκφράζουν κάτι που λείπει από μεγάλο μέρος της σημερινής ποπ παραγωγής: την αίσθηση του αυθεντικού.

Το συγκρότημα δημιουργήθηκε στο Λονδίνο το 1977 από τον Μαρκ Νόπφλερ, έναν κιθαρίστα γεννημένο στη Γλασκώβη και μεγαλωμένο στο Νιούκαστλ. Οι Dire Straits συνδύασαν το ροκ με στοιχεία μπλουζ, φολκ και κάντρι, δημιουργώντας έναν ήχο άμεσα αναγνωρίσιμο. Από το «Romeo and Juliet» μέχρι το «Money for Nothing» και από το «Tunnel of Love» μέχρι το «Brothers in Arms», η μπάντα ανέπτυξε μια δισκογραφία που στηρίχθηκε περισσότερο στη μουσικότητα και την αφήγηση παρά στις εφήμερες μόδες.

Το «Brothers in Arms», που κυκλοφόρησε το 1985, πούλησε περισσότερα από 30 εκατομμύρια αντίτυπα και έγινε το πρώτο άλμπουμ στην ιστορία που ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο πωλήσεις σε μορφή CD. Η συγκυρία δεν ήταν τυχαία. Οι Dire Straits αγκάλιασαν τη νέα τεχνολογία και αξιοποίησαν στο έπακρο τη δυνατότητα του ψηφιακού ήχου να αποδίδει λεπτομέρεια, δυναμική και καθαρότητα.

Η ηχητική αυτή ποιότητα λειτουργεί υπέρ τους

Σήμερα, τέσσερις δεκαετίες αργότερα, η ηχητική αυτή ποιότητα λειτουργεί υπέρ τους. Πολλοί νέοι ακροατές ανακαλύπτουν ότι οι ηχογραφήσεις των Dire Straits ακούγονται πιο ζωντανές και πιο «ανθρώπινες» από αρκετές σύγχρονες παραγωγές που έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για τις ανάγκες του streaming.

Ο Μαρκ Μάλιγκαν, διευθύνων σύμβουλος της Midia Research, θεωρεί ότι η επιτυχία του συγκροτήματος αποτελεί αντίδραση στην ολοένα και πιο βιομηχανοποιημένη ποπ μουσική. Όπως επισημαίνει, πολλά σημερινά τραγούδια γράφονται από μεγάλες ομάδες επαγγελματιών δημιουργών, συχνά χωρίς ουσιαστική συμμετοχή του καλλιτέχνη που τα ερμηνεύει.

«Η μουσική έχει γίνει προϊόν», υποστηρίζει. «Σου προσφέρει την ικανοποίηση που δίνει ένα γρήγορο φαγητό και όχι ένα πραγματικά καλό γεύμα».

Την ίδια στιγμή, η σύγχρονη ποπ βασίζεται όλο και περισσότερο σε δείγματα, αναφορές και επαναχρησιμοποίηση παλαιότερων μελωδιών. Έτσι, μια ολόκληρη γενιά ακροατών εξοικειώνεται ασυνείδητα με μουσικές ιδέες που γράφτηκαν δεκαετίες πριν. Όταν τελικά ανακαλύπτει τις πρωτότυπες εκδοχές τους, πολλές φορές τις βρίσκει πιο ενδιαφέρουσες.

«Η μουσική είχε την αίσθηση απόδρασης»

Ο 25χρονος Ντέιβιντ Αλεξάντερ θυμάται ότι ανακάλυψε τους Dire Straits σε ηλικία οκτώ ετών, όταν περιεργαζόταν το στερεοφωνικό της μητέρας του. Αυτό που τράβηξε αρχικά την προσοχή του ήταν το εξώφυλλο του «Brothers in Arms», με την κιθάρα του Νόπφλερ να αιωρείται σε έναν καταγάλανο ουρανό.

«Η μουσική είχε την ίδια αίσθηση απόδρασης», λέει. «Ήταν ανεπιτήδευτη και αληθινή. Δεν έμοιαζε καθόλου με την υπερπαραγμένη ποπ που άκουγα γύρω μου. Οι φωνές ακούγονταν πραγματικές. Ο Νόπφλερ έμοιαζε ήδη εξήντα χρονών, παρότι ήταν μόλις τριάντα έξι».

Ανάλογη είναι και η εμπειρία του 22χρονου Χάρι Χιουζ, ντράμερ που γνώρισε τη μουσική του συγκροτήματος κατά τη διάρκεια της πανδημίας. «Το “Tunnel of Love”, το “Down to the Waterline” και το “Sultans of Swing” ήταν απίστευτα για να τα παίζεις. Μετά ανακάλυψα κομμάτια όπως το “Private Investigations” και το “Six Blade Knife”. Ακούγονταν τελείως διαφορετικά από οτιδήποτε είχα ακούσει μέχρι τότε».

Η επιστροφή των Dire Straits ενισχύεται και από την παρουσία της μουσικής τους στη σύγχρονη τηλεόραση και τις διαφημίσεις. Το «Money for Nothing» ακούγεται σε αμερικανική καμπάνια της Goodyear, ενώ τραγούδια του συγκροτήματος χρησιμοποιήθηκαν σε σειρές όπως το «Young Sheldon», το «The Grand Tour» και το «Margo’s Got Money Troubles», μια παραγωγή που απευθύνεται ξεκάθαρα σε κοινό της Generation Z.

Παράλληλα, η ευρύτερη επιστροφή του κλασικού κιθαριστικού ήχου βοηθά στην επανεκτίμηση της μπάντας. Η επιτυχία καλλιτεχνών όπως ο Σαμ Φέντερ, ο οποίος προέρχεται επίσης από το Νιούκαστλ και συχνά αποτίει φόρο τιμής στον Νόπφλερ στις συναυλίες του, λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στις γενιές.

Ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η αναβίωση μοιάζει τόσο έντονη είναι η απουσία του ίδιου του Μαρκ Νόπφλερ από τα φώτα της δημοσιότητας. Σε αντίθεση με πολλούς συνομηλίκους του, ο μουσικός απέφυγε τις μεγάλες δημόσιες εμφανίσεις, τις τηλεοπτικές παραγωγές και τις επανενώσεις που θα μπορούσαν να μετατρέψουν το όνομά του σε ένα διαρκές νοσταλγικό προϊόν.

«Το γεγονός ότι δεν υπήρξε υπερέκθεση βοηθά», λέει ο Φλέτσερ. «Για τη νέα γενιά, οι Dire Straits μοιάζουν σχεδόν με μια ανακάλυψη».

Όσο για το μεγάλο ερώτημα, αν δηλαδή υπάρχει πιθανότητα επανένωσης του συγκροτήματος, η απάντηση παραμένει απογοητευτική για τα εκατομμύρια νέων θαυμαστών τους. Παρά τις μυθικές οικονομικές προτάσεις που έχουν κατατεθεί κατά καιρούς, ο Φλέτσερ είναι κατηγορηματικός.

«Οι πιθανότητες είναι μηδενικές. Πιστέψτε με, τα ποσά που έχουν προσφερθεί είναι ασύλληπτα. Αλλά ο Μαρκ ποτέ δεν ένιωθε άνετα με το μέγεθος όλων αυτών. Είχε αποδεχθεί εδώ και πολύ καιρό ότι ήθελε μια διαφορετική ζωή».