Η θεραπεία που μπορεί να προλάβει τον καρκίνο του δέρματος: Γιατί το δέρμα μοιάζει με «ωμό κιμά» πριν επουλωθεί
Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί μία από τις συχνότερες μορφές καρκίνου, με τα στοιχεία να δείχνουν ότι ένας στους πέντε Αμερικανούς θα εμφανίσει τη νόσο κάποια στιγμή στη ζωή του. Παράλληλα, περίπου 9.500 άνθρωποι διαγιγνώσκονται καθημερινά με καρκίνο του δέρματος στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για πολλούς ασθενείς, η νόσος ξεκινά από μία συνηθισμένη προκαρκινική κατάσταση. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχει μία ιδιαίτερα αποτελεσματική θεραπεία που μπορεί να σταματήσει την εξέλιξή της, αν και η διαδικασία δεν είναι ευχάριστη αισθητικά.
«Ο επιβλέπων μου στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας συνήθιζε να λέει στους ασθενείς ότι το δέρμα τους θα μοιάζει με ωμό κιμά», δήλωσε στην New York Post η πιστοποιημένη δερματολόγος Δρ Σίνθια Γουίλσον. «Αυτό αρχικά αποθαρρύνει αρκετούς ανθρώπους, αλλά η θεραπεία κάνει τη δουλειά της».
Τι είναι η ακτινική κεράτωση
Η πάθηση είναι γνωστή ως ακτινική κεράτωση και αναπτύσσεται ύστερα από χρόνια έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) του ήλιου ή των συσκευών τεχνητού μαυρίσματος.
Με την πάροδο του χρόνου, η έκθεση αυτή προκαλεί βλάβες στο DNA των κυττάρων του δέρματος, οδηγώντας σε μη φυσιολογική ανάπτυξή τους. Το αποτέλεσμα είναι τραχιές κηλίδες που εμφανίζονται συνήθως σε σημεία με τη μεγαλύτερη έκθεση στον ήλιο, όπως το τριχωτό της κεφαλής, το πρόσωπο και τα χέρια.
Παρότι οι συγκεκριμένες βλάβες δεν αποτελούν καρκίνο, μπορούν να εξελιχθούν σε κακοήθεια. Έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 10% των περιστατικών που δεν αντιμετωπίζονται καταλήγουν να εξελίσσονται σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, τη δεύτερη συχνότερη μορφή καρκίνου του δέρματος στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αν και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα είναι συνήθως αντιμετωπίσιμο και δεν θεωρείται κατά κανόνα απειλητικό για τη ζωή, μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος προκαλώντας επιπλοκές εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως.
«Οι ακτινικές κερατώσεις είναι εξαιρετικά συχνές», ανέφερε η Δρ Γουίλσον. «Δεν θέλω οι ασθενείς μου να χάνουν τον ύπνο τους γι’ αυτές. Βρίσκονται στο προκαρκινικό στάδιο και αυτό είναι το καλό νέο», ανέφερε.
Η κρέμα που καταστρέφει τα προκαρκινικά κύτταρα
Οι γιατροί διαθέτουν αρκετές θεραπευτικές επιλογές για την εξάλειψη των βλαβών, μεταξύ των οποίων και συνταγογραφούμενες κρέμες που εφαρμόζονται απευθείας στις πάσχουσες περιοχές για αρκετές εβδομάδες.
«Η πιο συνηθισμένη κρέμα που συνταγογραφούμε για αυτή την κατάσταση ονομάζεται 5-φθοριοουρακίλη και πρόκειται για μια τοπική χημειοθεραπευτική κρέμα», εξήγησε η Δρ Γουίλσον.
Σύμφωνα με την ίδια, η θεραπεία δρα στοχεύοντας τα κύτταρα που διαιρούνται γρήγορα και αναστέλλοντας τη σύνθεση του DNA. Στη συνέχεια, το ανοσοποιητικό σύστημα αναλαμβάνει να απομακρύνει τα μη φυσιολογικά κύτταρα.
Γιατί η θεραπεία προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο δέρμα
Σε αυτό το στάδιο η εικόνα του δέρματος μπορεί να γίνει ιδιαίτερα εντυπωσιακή και ανησυχητική για τους ασθενείς. Καθώς το φάρμακο επιτίθεται στα κατεστραμμένα κύτταρα, συχνά εμφανίζονται έντονες δερματικές αντιδράσεις, οι οποίες όμως θεωρούνται ένδειξη ότι η θεραπεία λειτουργεί όπως πρέπει.
«Μια ορατή φλεγμονώδης αντίδραση σε αυτή την περίπτωση είναι αναμενόμενη και συμβαδίζει με την προληπτική αντιμετώπιση του καρκίνου του δέρματος, παρά με κάτι εγγενώς ανησυχητικό», δήλωσε η πιστοποιημένη δερματολόγος και χειρουργός Δρ Τίφανι Λίμπι από το Brown Dermatology στο Ρόουντ Άιλαντ.
Η ίδια εξήγησε ότι η ερυθρότητα και ο ερεθισμός εντείνονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας, συνήθως κορυφώνονται προς το τέλος του θεραπευτικού κύκλου και μπορεί να συνοδεύονται από αίσθημα καύσου, τσούξιμο, ευαισθησία και δημιουργία κρούστας.
Παρότι η διαδικασία μπορεί να είναι δυσάρεστη, οι ειδικοί τονίζουν ότι είναι προσωρινή και συνήθως διαρκεί από δύο έως τέσσερις εβδομάδες μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής.
«Μόλις καταστραφούν τα προκαρκινικά κύτταρα, η επούλωση είναι πολύ καλή», δήλωσε ο δερματολόγος Δρ Τσαρλς Μπέρνσταϊν από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Στέιτεν Άιλαντ. Όπως ανέφερε, οι περισσότεροι ασθενείς αρχίζουν να επουλώνονται μόλις σταματήσουν τη χρήση του φαρμάκου.
Σημαντική μείωση των προκαρκινικών βλαβών
Τα οφέλη της θεραπείας μπορούν να είναι ιδιαίτερα σημαντικά.
«Οι τοπικές κρέμες είναι αρκετά αποτελεσματικές», σημείωσε η Δρ Γουίλσον. «Οι μελέτες δείχνουν μείωση των προκαρκινικών βλαβών κατά 60% έως 70% με μία μόνο θεραπεία».
Αυξάνονται τα περιστατικά καρκίνου του δέρματος
Την ίδια στιγμή, οι διαγνώσεις ακανθοκυτταρικού καρκινώματος αυξάνονται με ταχύ ρυθμό σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με το Ίδρυμα για τον Καρκίνο του Δέρματος, τα ποσοστά της νόσου έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 200% τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Σήμερα, περίπου 1,8 εκατομμύρια Αμερικανοί διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 205 νέες διαγνώσεις ανά ώρα.
Η αύξηση δεν περιορίζεται μόνο σε αυτή τη μορφή καρκίνου. Τα ποσοστά αυξάνονται συνολικά για όλες τις μορφές καρκίνου του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος, της πιο θανατηφόρας μορφής της νόσου, παρά τη βελτίωση των αντηλιακών προϊόντων και τη μεγαλύτερη ενημέρωση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους της έκθεσης στον ήλιο.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι στην τάση αυτή συμβάλλουν διάφοροι παράγοντες, μεταξύ των οποίων η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, οι βελτιωμένες μέθοδοι ανίχνευσης και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Παράλληλα, θεωρείται ότι η εμμονή της Generation Z με το μαύρισμα συμβάλλει επίσης στην αύξηση των περιστατικών.
Πώς μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος καρκίνου του δέρματος
Οι ειδικοί τονίζουν ότι υπάρχουν απλά μέτρα που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος.
Οι δερματολόγοι συστήνουν γενικά τη χρήση αντηλιακού με δείκτη προστασίας SPF 30 ή υψηλότερο σε καθημερινή βάση. Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται ποσότητα περίπου ίση με ένα ποτηράκι σφηνάκι για να καλύψουν επαρκώς το εκτεθειμένο σώμα τους.
Το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται περίπου 15 λεπτά πριν από την έξοδο σε εξωτερικό χώρο και να ανανεώνεται τουλάχιστον κάθε δύο ώρες. Σε περίπτωση κολύμβησης ή έντονης εφίδρωσης, συνιστάται η χρήση αδιάβροχης σύνθεσης.
Άλλοι τρόποι περιορισμού της έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία περιλαμβάνουν τη χρήση προστατευτικών ρούχων, την αναζήτηση σκιάς, τη χρήση ομπρελών με προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και την αποφυγή της άμεσης έκθεσης στον ήλιο κατά τις ώρες αιχμής, συνήθως μεταξύ 10 το πρωί και 2 το μεσημέρι.