Ορθοπεδικός εξηγεί: Πώς να διατηρήσετε τα γόνατά σας υγιή καθώς μεγαλώνετε

Σχεδόν το 25% έως 35% των ανθρώπων άνω των 40 ετών εμφανίζει κάποιας μορφής χονδροπάθεια ή αρθρίτιδα γόνατος. Παρότι, πρόκειται για μια πολύ συχνή πάθηση, που ξεκινάει όταν ο χόνδρος στις αρθρώσεις φθείρεται με την πάροδο του χρόνου και τη χρήση, στην πραγματικότητα υπάρχουν αποτελεσματικοί τρόποι για να προστατεύσει κανείς τα γόνατά του και να μειώσει τον κίνδυνο πόνου και φθοράς όσο μεγαλώνει.

Ο ορθοπεδικός χειρουργός Steven Svoboda, μιλώντας στο Very Well Health, εξηγεί ποιες συνήθειες βοηθούν στη διατήρηση της υγείας των γονάτων και γιατί η πρόληψη παίζει καθοριστικό ρόλο.

Ο πόνος στο γόνατο δεν είναι πάντα «φυσιολογικό» σημάδι της ηλικίας

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι ο πόνος στα γόνατα είναι αναπόφευκτο μέρος της γήρανσης. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Svoboda, αυτό δεν ισχύει πάντα. Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και χωρίς κάποιο σοβαρό τραυματισμό, συχνά εξαιτίας μικρών αλλαγών που συμβαίνουν όταν το σώμα πιέζεται περισσότερο από όσο μπορεί να αντέξει.

Ένα συχνό παράδειγμα είναι η απότομη έναρξη μιας νέας μορφής άσκησης. Κάποιος μπορεί να ξεκινήσει ένα απαιτητικό πρόγραμμα γυμναστικής ή τρέξιμο και, μετά από μερικούς μήνες, να εμφανίσει πόνο στα γόνατα χωρίς να έχει προηγηθεί τραυματισμός. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο πόνος συνδέεται συνήθως με την υπερβολική καταπόνηση.

Ο οργανισμός έχει τη δυνατότητα να προσαρμόζεται, αρκεί η επιβάρυνση να γίνεται σταδιακά και με σωστό σχεδιασμό. Για παράδειγμα, κάποιος που θέλει να ξεκινήσει τζόκινγκ και να προετοιμαστεί για αγώνα 10 χιλιομέτρων μπορεί να ωφεληθεί σημαντικά από τη συμβουλή ενός φυσικοθεραπευτή. Μέσα από εξειδικευμένες ασκήσεις και διατάσεις, είναι δυνατό να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης πόνου στο μπροστινό μέρος του γονάτου κατά την προπόνηση.

Παράλληλα, ένας προπονητής ενδυνάμωσης ή personal trainer με σωστή γνώση μπορεί να βοηθήσει στην ασφαλή προσαρμογή σε μια νέα ρουτίνα άσκησης, χωρίς περιττούς τραυματισμούς, πόνους και ενοχλήσεις.

Η αποφυγή τραυματισμών είναι το σημαντικότερο βήμα

Ο Svoboda τονίζει ότι η προστασία των γονάτων ξεκινά κυρίως από την αποφυγή σοβαρών τραυματισμών. Τραυματισμοί όπως η ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου (ACL) ή μηνίσκου αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης αρθρίτιδας στο μέλλον.

Η φυσική δραστηριότητα παραμένει απαραίτητη σε κάθε ηλικία και η ενασχόληση με νέες δραστηριότητες μπορεί να βελτιώσει τη φυσική κατάσταση και την ποιότητα ζωής. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή και σωστή προετοιμασία, ιδιαίτερα όταν κάποιος δοκιμάζει κάτι καινούργιο.

Η υπερβολή συχνά λειτουργεί εις βάρος του σώματος. Το γεγονός ότι μια μορφή άσκησης είναι ωφέλιμη δεν σημαίνει ότι η υπερβολική ένταση ή διάρκεια θα προσφέρει περισσότερα οφέλη. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμούς υπέρχρησης που επιβαρύνουν τις αρθρώσεις.

Το βάρος και το κάπνισμα επηρεάζουν άμεσα τα γόνατα

Η υγεία των γονάτων επηρεάζεται επίσης από παράγοντες όπως η παχυσαρκία και η χρήση νικοτίνης. Τα άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος, καθώς και όσοι καπνίζουν, έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν πόνο και αρθρίτιδα στα γόνατα.

Η διατήρηση ενός υγιούς βάρους μειώνει την επιβάρυνση στις αρθρώσεις, ενώ η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να συμβάλει στη συνολική υγεία των οστών και των ιστών. Όσοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαχείριση βάρους ή χρειάζονται βοήθεια για τη διακοπή καπνίσματος καλό είναι να συμβουλεύονται τον γιατρό τους για την καλύτερη και πιο αποτελεσματική προσέγγιση.

Οι επεμβάσεις δεν αποτελούν «εύκολη λύση»

Παρότι οι χειρουργικές επεμβάσεις, όπως η αντικατάσταση γόνατος, μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά σοβαρές περιπτώσεις, ο Svoboda επισημαίνει ότι δεν αποτελούν ούτε γρήγορη, αλλά ούτε και τέλεια λύση.

Η αρθροπλαστική γόνατος δεν επαναφέρει πλήρως τη φυσιολογική λειτουργία του γονάτου και επιπλέον, η αποκατάσταση απαιτεί χρόνο, υπομονή και ρεαλιστικές προσδοκίες.

Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη και η σωστή φροντίδα των γονάτων από νεότερη ηλικία μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμες μακροπρόθεσμα. Η ανάγκη προστασίας των γονάτων δεν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να αποφεύγει τα αθλήματα επαφής ή τις απαιτητικές δραστηριότητες. Αντίθετα.

Όμως η σωστή προετοιμασία είναι αυτή που κάνει τη διαφορά. Η χρήση προστατευτικών μέσων, η ενδυνάμωση των μυών, η σωστή τεχνική και η κατάλληλη εκπαίδευση με σταδιακή ενίσχυση της έντασης της άσκησης μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο τραυματισμών και να επιτρέψουν σε κάποιον να παραμείνει δραστήριος για πολλά χρόνια μεγαλώνοντας.