Έφτασε η εποχή της αλλεργικής ρινίτιδας – Πώς να προλάβετε τα συμπτώματα

Η άνοιξη βρίσκεται προ των πυλών. Και ενώ πολλοί ανυπομονούν για τις υψηλότερες θερμοκρασίες μετά τους χειμερινούς μήνες, για άλλους η εποχή αυτή, σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου της αλλεργικής ρινίτιδας. Αν ανήκετε σε αυτή την κατηγορία, τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν αρκετά που μπορείτε να κάνετε πριν ξεκινήσει η περίοδος της γύρης, ώστε περιορίσετε τα συμπτώματα.

Η αλλεργική ρινίτιδα προκαλείται από τρεις διαφορετικούς τύπους γύρης: τη γύρη των δέντρων και των φυτών, του γρασιδιού και των ζιζανίων. Επειδή η περίοδος της αλλεργικής ρινίτιδας διαρκεί συνήθως από τον Μάρτιο έως τον Σεπτέμβριο, ο κάθε τύπος γύρης ευθύνεται για τα συμπτώματα σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.

Στην αρχή της άνοιξης κυριαρχεί η γύρη των δέντρων. Στη μέση της περιόδου τα συμπτώματα προκαλούνται κυρίως από τη γύρη των γρασιδιών, ενώ προς το τέλος ευθύνεται κυρίως η γύρη των ζιζανίων. Ωστόσο, ανεξάρτητα από τον τύπο της γύρης, τα συμπτώματα που προκαλούνται είναι τα ίδια.

Όπως εξηγεί στο The Conversation η Κριστίν Λοσέρ, καθηγήτρια ανοσολογίας στο Πανεπιστήμιο του Δουβλίνου, στα άτομα που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα, το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει λανθασμένα τη γύρη ως επικίνδυνη και ενεργοποιεί μια ανοσολογική αντίδραση. Σε αυτή τη διαδικασία παράγονται αντισώματα – εξειδικευμένες πρωτεΐνες του ανοσοποιητικού συστήματος που στοχεύουν τη γύρη.

Το συγκεκριμένο αντίσωμα,  που παράγεται ως απάντηση στη γύρη ονομάζεται ανοσοσφαιρίνη Ε (IgE). Αυτά τα αντισώματα ενεργοποιούν ειδικά ανοσοκύτταρα που ονομάζονται μαστοκύτταρα, τα οποία απελευθερώνουν ισταμίνη – την ουσία που προκαλεί τα ενοχλητικά συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας, τα οποία κυμαίνονται από ήπια έως ιδιαίτερα έντονα και ανάλογα με την έντασή τους μπορεί και να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής πολλών ανθρώπων.

Πρόληψη των συμπτωμάτων

Η πιο συνηθισμένη θεραπεία για την αλλεργική ρινίτιδα είναι τα αντιισταμινικά, τα οποία διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή. Τα φάρμακα αυτά λειτουργούν εξουδετερώνοντας τις επιδράσεις της ισταμίνης που απελευθερώνεται από τα μαστοκύτταρα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι αρχίζουν να λαμβάνουν αντιισταμινικά μόλις εμφανιστούν τα συμπτώματα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Κριστίν Λοσέρ, είναι προτιμότερο να ξεκινά η χρήση τους μόλις αρχίσουν να αυξάνονται τα επίπεδα της γύρης στην ατμόσφαιρα, ακόμη και πριν εμφανιστούν έντονα συμπτώματα. Επιπλέον, καλό είναι να λαμβάνονται καθημερινά, ανεξάρτητα από την ημερήσια συγκέντρωση γύρης ή την ένταση των συμπτωμάτων.

Ο βασικός λόγος είναι ότι τα αντιισταμινικά μπορούν να μπλοκάρουν τη δράση της ισταμίνης, αλλά δεν μπορούν να αποτρέψουν την απελευθέρωσή της. Με άλλα λόγια, αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα αλλά όχι την ίδια την αλλεργική αντίδραση. Όσο συνεχίζεται η έκθεση στη γύρη, το ανοσοποιητικό σύστημα εξακολουθεί να προκαλεί την παραγωγή ισταμίνης.

Έρευνες δείχνουν ότι η λήψη αντιισταμινικών πριν από την έκθεση στη γύρη μπορεί να μειώσει την έκφραση των υποδοχέων της ισταμίνης. Επειδή η ισταμίνη δρα συνδεόμενη με αυτούς τους υποδοχείς, η μείωση της παρουσίας τους μπορεί να περιορίσει αποτελεσματικά τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας.

Παρότι τα αντιισταμινικά θεωρούνται η πιο αποτελεσματική μέθοδος αντιμετώπισης των συμπτωμάτων, τα ρινικά σπρέι με κορτικοστεροειδή μπορούν επίσης να βοηθήσουν σημαντικά. Τα στεροειδή φάρμακα μπλοκάρουν τη φλεγμονή και επειδή η αλλεργική ρινίτιδα προκαλεί φλεγμονή, τα σπρέι αυτά καταστέλλουν τη διαδικασία και έτσι μειώνουν τα συμπτώματα.

Η καθημερινή χρήση ενός στεροειδούς ρινικού σπρέι για μερικές εβδομάδες πριν ξεκινήσει η περίοδος της γύρης αποτελεί έναν αποτελεσματικό τρόπο πρόληψης, καθώς έρευνες δείχνουν ότι η χρήση πριν από την έκθεση στη γύρη μπορεί να περιορίσει τα συμπτώματα της αλλεργίας.

Πώς να μειώσετε την ένταση των συμπτωμάτων

Ένας σημαντικός παράγοντας που καθορίζει πόσο έντονα θα είναι τα συμπτώματα είναι η έκθεση στη γύρη. Παρότι είναι σχεδόν αδύνατο να την αποφύγει κανείς πλήρως όταν βρίσκεται σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της περιόδου αλλεργιών, εντούτοις υπάρχουν τρόποι να περιοριστεί η έκθεση σε αυτήν.

Και αυτό μπορεί να γίνει με απλές ενέργειες, όπως η εγκατάσταση φίλτρων γύρης στο αυτοκίνητο και φίλτρων αέρα στο σπίτι. Επίσης η συχνότερη πλύση των κλινοσκεπασμάτων και των υφασμάτων στο σπίτι μπορεί να βοηθήσει, καθώς η γύρη προσκολλάται εύκολα σε αυτές τις επιφάνειες.

Επιπλέον, μπορούν να χρησιμοποιηθούν αντιαλλεργικά μαξιλάρια και παπλώματα. Τα προϊόντα αυτά κατασκευάζονται από υφάσματα με πολύ πυκνή ύφανση και συχνά είναι ειδικά επεξεργασμένα, ώστε να δημιουργούν ένα φυσικό φράγμα που εμποδίζει τη γύρη να εισχωρήσει στο εσωτερικό τους και να προκαλέσει νυχτερινές αλλεργικές αντιδράσεις.

Καλό είναι επίσης να αποφεύγεται το άνοιγμα των παραθύρων τις ημέρες που η συγκέντρωση γύρης είναι υψηλή, ώστε να μην εισέρχεται στο εσωτερικό του σπιτιού. Μπορεί επίσης να βοηθήσει το να μην μεταφέρονται ρούχα που φορέθηκαν έξω μέσα στο υπνοδωμάτιο, μειώνοντας έτσι την έκθεση στη γύρη κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Σημειώνεται πως οι αλλεργίες συχνά επιδεινώνονται τη νύχτα για διάφορους λόγους. Κατά τη διάρκεια της ημέρας η γύρη μεταφέρεται εύκολα στα κλινοσκεπάσματα από το δέρμα και τα μαλλιά, αυξάνοντας τη συγκέντρωση. Παράλληλα, η κατάκλιση ενισχύει τη συμφόρηση και επιτρέπει στη βλέννα να συσσωρεύεται στους παραρρινικούς κόλπους. Τέλος, το σώμα παράγει περισσότερη ισταμίνη τη νύχτα, γεγονός που επιδεινώνει τα συμπτώματα.

Όταν βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους, η χρήση μάσκας και γυαλιών ηλίου που καλύπτουν καλά τα μάτια μπορεί να βοηθήσει ώστε η γύρη να μην προκαλεί εύκολα συμπτώματα. Το να δένετε επίσης τα μαλλιά σας όταν μπορεί να περιορίσει την ποσότητα γύρης που μεταφέρεται στο σπίτι.

Τέλος, καλό είναι να αποφεύγονται περιοχές με φυτά και δέντρα που παράγουν μεγάλες ποσότητες γύρης, ιδιαίτερα όταν τα επίπεδα είναι υψηλά. Οι σημύδες, οι βελανιδιές και οι κέδροι είναι δέντρα με υψηλή παραγωγή γύρης, όπως επίσης και φυτά όπως οι μαργαρίτες και οι ηλίανθοι.

Απολαύστε την άνοιξη με λιγότερη… αλλεργική ρινίτιδα

Αν και η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να κάνει την άνοιξη δύσκολη για πολλούς ανθρώπους, η σωστή προετοιμασία μπορεί να μειώσει σημαντικά την ένταση των συμπτωμάτων. Η έγκαιρη χρήση των κατάλληλων θεραπειών, σε συνδυασμό με πρακτικά μέτρα που περιορίζουν την έκθεση, μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα πολύ πιο εύκολη κατά τη διάρκεια της περιόδου των αλλεργιών.

Ξεκινώντας την πρόληψη πριν ακόμη εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά και να απολαύσει κανείς την άνοιξη με λιγότερη… αλλεργική ρινίτιδα